Sztuka i archeologia późnego antyku (200-600) 2800-DKSZTUAN
Z okresu 200-600 zachowało się według szacunków badaczy mniej niż 10 procent pierwotnej masy zabytkowej. Dzięki archeologii ilość artefaktów z tego czasu ciągle się powiększa. Jednak pomimo intensywnych badań postawione niegdyś pytanie: „Rzym czy Wschód” (chodzi o kwestię miejsca narodzin sztuki chrześcijańskiej) ciągle pozostaje bez odpowiedzi. Proponowane zajęcia w postaci konwersatorium dotyczą zarówno sztuki wczesnochrześcijańskiej i bizantyńskiej, jak i sztuki pogańskiej, która trwała, słabnąc coraz bardziej niemal do końca IV w. Pierwsze wykłady poświęcone będą historii badań nad późnym antykiem, którego sztuka była niemal po próg XX wieku uważana za okres upadku. Tę sytuację zmieniły nowe prądy artystyczne, jak ekspresjonizm, stawiające na wartości duchowe, nie formalne. Kolejne zajęcia dotyczyć będę kultów, takich jak mitraizm, które były systematycznie asymilowane przez chrześcijaństwo, podobnie jak bogate dziedzictwo literatury i ikonografii pogańskiej. Analiza dekoracji rzeźbiarskiej łuku Konstantyna w Rzymie i reliefów na sarkofagach chrześcijańskich pozwolą na prześledzenie zmiany stylu w sztuce i procesu tworzenia się nowej ikonografii. Omówienie malowideł tworzonych w katakumbach (podziemnych cmentarzach) i dekoracji kościołów w Rzymie, Mediolanie, Salonikach i na Synaju pozwoli na zrozumienie fenomenu jakim były dekoracje mozaikowe i ich bogate treści ideowe. Jednym z głównych tematów zajęć będą mauzolea i kościoły Rawenny z ich do dziś zachowanymi mozaikami, co pozwoli zarówno na analizę ich ikonografii, jak i stosowanych technik artystycznych. Kulturę artystyczną okresu 200-600 określono trafnie jako Age of Spirituality (Epokę uduchowienia); celem zajęć jest pokazanie jej głównych nurtów i zawartych w niej treści ideowych.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Wiedza: o najważniejszych zabytkach sztuki późno-antycznej i wczesnochrześcijańskiej i ich ikonografii.
Umiejętności: poruszanie się w obszernym materiale faktograficznym, analizowanie dzieł sztuki i ich treści ideowych.
Student umie: charakteryzować proces zmian formy i treści w wyniku odziaływania prądów ideowych.
Kompetencje społeczne: atrakcyjne dzielenie się wiedzą.
Student jest gotów do: opisywania i analizowania dzieł sztuki pod kątem ich formy artystycznej, treści ideowych, technik artystycznych.
Kryteria oceniania
Czynny udział w konwersatorium; referat wygłoszony i złożony w formie pisemnej lub test
Literatura
Age of Spirituality. Late Antique and Earlu Christian Art. Third to Seventh Century. Katalog wystawy w Metropolitan Museum of Art., New York 1979
R. Bianchi Bandinelli, Rome: The Late Empire 200-400, New York 1971
E. Jastrzębowska, Sztuka wczesnochrześcijańska, Kraków 2008
E. Jastrzębowska, Podziemia antycznego Rzymu, Gniezno-Poznań 2014
B. Filarska, Początki sztuki chrześcijańskiej, Lublin 1986
A. Grabar, Christian Iconography. A Study of its Origins, Princeton
J. Miziołek, Sol verus. Studia nad ikonografią Chrystusa w sztuce pierwszego tysiąclecia, Wrocław 1991
T. F. Matthews, The Clash of Gods. A Reinterpretations of Early Christian Art., Princeton-Oxford 1999