Przemiany kulturowe ziem polskich w epoce brązu i we wczesnej epoce żelaza 2800-DKPRZEEP
W epoce brązu i we wczesnej epoce żelaza ziemie Polski przechodziły
liczne procesy przemian kulturowych. Tradycje neolityczne, choć we
wczesnej epoce brązu wciąż żywe, stopniowo popadały w zapomnienie.
Na ziemiach Polski pojawiły się osiedla obronne i rozległe cmentarzyska
popielnicowe.
Celem niniejszych zajęć jest zapoznanie studentów z sytuacją kulturową
ziem Polski w dobie epoki brązu i wczesnej epoki żelaza. Podczas zajęć
zaprezentowane zostaną ugrupowania kulturowe występujące na terenie
naszego kraju (m.in. kultury episznurowego przykarpackiego kręgu
kulturowego, kultura Otomani-Füzesabony, trzciniecka i łużycka).
Omówione zostaną kwestie genezy i rozwoju danej jednostki kulturowej,
podziału na grupy lokalne, osadnictwa, obrządku pogrzebowego i
wytwórczości. Część zajęć poświęcona zostanie prześledzeniu historii
badań prezentowanych kultur archeologicznych oraz zmieniającego się
sposobu ich definiowania.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu zajęć student:
- Zna i rozumie szczegółowe zagadnienia dotyczące archeologii epoki
brązu i wczesnej epoki żelaza na ziemiach Polski (K_W02).
- Posiada zaawansowaną wiedzę ogólną dotyczącą wytwórczości
społeczności epoki brązu i wczesnej epoki żelaza z ziem Polski
(K_W04).
- Potrafi komunikować się z użyciem specjalistycznych pojęć i
terminologii stosowanej w archeologii, dotyczących epoki brązu i
wczesnej epoki żelaza (K_U05).
- Jest gotów do samodzielnej krytycznej oceny treści dotyczących
badań archeologicznych i wytwórczości społeczności epoki brązu oraz
wczesnej epoki żelaza z ziem Polski (K_K01).
Kryteria oceniania
Obecność na zajęciach jest warunkiem dopuszczenia do zaliczenia.
Dozwolone są dwie nieusprawiedliwione nieobecności w semestrze.
W przypadku nieobecności student zobowiązany jest przedstawić
prowadzącemu zwolnienie lekarskie nie później niż w terminie 14 dni
od zakończenia zwolnienia. Przekroczenie liczby dopuszczonych
nieobecności skutkuje niedopuszczeniem studenta do egzaminu.
Egzamin pisemny – ocena zgodnie ze skalą:
- Ocena 5: 91-100%
- Ocena 4+: 81-90%
- Ocena 4: 71-80%
- Ocena 3+: 61-70%
- Ocena 3: 51-60%
Literatura
Podstawowa literatura:
Dąbrowski, J. (2009). Polska przed trzema tysiącami lat: czasy
kultury łużyckiej. Wydawnictwo TRIO.
Głosik, J. (1968). Kultura strzyżowska. Materiały Starożytne, XI,
7–114.
Hensel W. (1978-1979), Prahistoria ziem polskich. Tom III – IV.
Hrychała, A. (2015). Kultura strzyżowska - początek nowej epoki.
In Wojownik i Księżniczka: archeologia - medycyna sądowa -
sztuka (pp. 32–51).
Makarowicz, P. (2010). Trzciniecki krąg kulturowy - wspólnota
pogranicza Wschodu i Zachodu Europy. Wydawnictwo
Poznańskie.
Literature uzupełniająca:
Gedl, M. (1975). Kultura łużycka. Uniwersytet Jagielloński.
Hyrchala, A. (2021). Igranie z ogniem – rytuały pogrzebowe
kultury strzyżowskiej na przykładzie wybranych pochowków z
cmentarzyska w Rogalinie. Przeglad Archeologiczny, 69, 63–83.
https://doi.org/10.23858/PA69.2021.1857
Kadrow, S., & Machnik, J. (1997). Kultura mierzanowicka:
chronologia, taksonomia i rozwój przestrzenny. Wydawnictwo
Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.
Kowalczyk-Matys, P. (2017). Obrządek pogrzebowy w grupie
górnośląsko-małopolskiej kultury łużyckiej jako materialny obraz
kultury duchowej i przemian społecznych. Młoda Muzeologia, II,
24–37. https://doi.org/10.15584/mm.2017.2.2
Malinowski, T. (1962) W sprawie pobytu Scytów na ziemiach
polskich: [dyskusja z: Z. Bukowski, Nowe znaleziska „scytyjskie"
z Polski. Archeologia Polski, T. 4 (2), 257-283]. Archeologia
Polski, T. 7 (2), 350-353.
Bukowski Z. (1960) Nowe znaleziska „scytyjskie" z Polski.
Archeologia Polski, T. 4 (2), 257-283.
Mazur, M., & Dzięgielewski, K. (2021). Stan badań nad
warzelnictwem soli w epoce brązu i wczesnej epoce żelaza w
Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem podkrakowskiego
ośrodka solowarskiego. In J. Gancarski (Ed.), Epoka brązu i
wczesna epoka żelaza w karpatach (pp. 217–258). Muzeum
Podkarpackie w Krośnie.
Piotrowska, P. (2012). Obrzędowość funeralna ludności kultury
trzcinieckiej na ziemiach polskich. In S. Czopek (Ed.), Hic Mortui
Vivunt. Z badań nad archeologią funeralną. Collectio
Archaeologica Resoviensis 10 (pp. 85–148). Instytut Archeologii
UR, Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: