Museuminsel: Archeologia i numizmatyka w Muzeach Berlina 2800-DKMUZBER-OBJ
Museuminsel, czyli Wyspa Muzeów w Berlinie, wpisana na listę UNESCO, co roku przyciąga około 2,5 miliona osób. Większość z nich to turyści, którzy przybywają, aby zapoznać się z jednymi z najważniejszych dzieł sztuki oraz artefaktów archeologicznych na świecie. Wyspa Muzeów to jednak nie tylko przestrzeń dla zwiedzających, ale także istotne centrum badań naukowych. Choć niektóre z berlińskich placówek, jak Muzeum Pergamskie, są obecnie zamknięte na renowację, pozostałe muzea oferują równie cenne zbiory.
Wśród nich wyróżniają się: Stare Muzeum (Altes Museum), które przechowuje kolekcje sztuki starożytnej, w tym rzeźby greckie, etruskie i rzymskie; Nowe Muzeum (Neues Museum) z jednym z największych zbiorów egipskich w Europie, w tym słynnym popiersiem Nefertiti, oraz unikalnymi eksponatami z epoki kamienia, brązu i żelaza; Muzeum Bodego, w którym mieście się największa kolekcja numizmatyczna w Niemczech. Te placówki stanowią istotny punkt odniesienia w kształceniu archeologów, a uczestnictwo w zajęciach jest niepowtarzalną okazją do zapoznania się z historią i zarządzaniem światowej klasy zbiorami muzealnymi.
Niemniej jednak, celem tego kursu jest nie tylko zapoznanie się z wystawami, ale przede wszystkim analiza sposobów ich prezentacji. Studenci będą mieli możliwość krytycznego ocenienia, jak współczesne muzealnictwo wykorzystuje archeologię i numizmatykę do tworzenia angażujących narracji, które edukują i inspirują publiczność. Zajęcia umożliwią zrozumienie roli muzeów, nie tylko jako depozytariuszy dziedzictwa, ale także jako aktywnych uczestników w procesie edukacyjnym i kulturalnym.
Kurs ma na celu rozwój teoretycznych i praktycznych umiejętności w zakresie oceniania, planowania oraz prezentowania zbiorów archeologicznych i numizmatycznych w kontekście muzealnym. Uczestnicy zapoznają się z metodami zarządzania zbiorami oraz nauczą się tworzyć spójne narracje muzealne, które mogą wykorzystywać eksponaty archeologiczne i numizmatyczne w celu edukowania i angażowania szerokiej publiczności. Kurs obejmuje również analizę procesów konserwacji, badań i edukacji w muzeach, stanowiących fundamenty współczesnych instytucji muzealnych.
Zajęcia są podzielona na dwa moduły.
Moduł I: Wprowadzenie (konwersatorium)
W ramach tego modułu studenci wezmą udział w dyskusjach opartych na wykładach oraz prezentacjach przygotowanych przez prowadzącego i studentów. Zajęcia będą obejmować następujące zagadnienia:
Historia i rozwój muzealnictwa w Berlinie,
Stare Muzeum i jego zbiory,
Muzeum Egipskie – historia i znaczenie zbiorów,
Muzeum Przed- i Wczesnohistoryczne – analiza zbiorów,
Gabinet Numizmatyczny w Muzeum Bodego,
Współczesne zarządzanie muzeami w Berlinie i Niemczech,
Centrum Archeologiczne w Berlinie.
Metody reprezentacji artefaktów w muzeach: krótkie przypomnienie.
Infrastruktura muzeum oraz muzeum online.
W ramach praktycznych ćwiczeń i jako materiał porównawczy w tej części modułu będą odwiedzane Zbiory Sztuki Starożytnej oraz Gabinet Numizmatyczne Muzeum Narodowego w Warszawie
Moduł II: Objazd muzealny
Podczas objazdu studenci będą mieli okazję przeanalizować wystawy archeologiczne i numizmatyczne w proponowanych muzeach, koncentrując się na:
Analizie prezentacji zbiorów – ocena jakości gablot, opisów, materiałów graficznych oraz organizacji przestrzeni wystawienniczej.
Wpływie metod ekspozycji na odbiór wystaw – badanie, jak różne metody prezentacji wpływają na percepcję wystawy przez odwiedzających, od ekspertów po osoby niezaznajomione z tematyką.
Narracjach muzealnych – analiza tego, jak układ wystaw, opisy oraz multimedia pomagają w zrozumieniu kontekstu historycznego i kulturowego obiektów.
W trakcie objazdu planowane są wizyty do magazynów muzealnych, gdzie studenci poznają specyfikę pracy muzealniczej oraz zasady konserwacji zabytków w warunkach muzealnych. Zostaną omówione wyzwania związane z długoterminowym przechowywaniem i ochroną artefaktów.
Planowana długość wizyt:
Stare Muzeum – 1 dzień
Muzeum Egipskie – 1 dzień
Muzeum Przed- i Wczesnohistoryczne – 1 dzień
Gabinet Numizmatyczny w Muzeum Bodego – 1 dzień
Centrum Archeologiczne – 1 dzień
Tego rodzaju zajęcia stanowią doskonałą okazję do zdobycia praktycznego doświadczenia w pracy z jednymi z najważniejszych zbiorów muzealnych na świecie, a także do poznania roli, jaką muzea odgrywają w procesie zachowania i przekazywania dziedzictwa kulturowego.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
K_W01, K_W03, K_W07
K_U03, K_U08, K_U10
K_K01, K_K02, K_K05
Kryteria oceniania
Warunkiem zaliczenia objazdu jest uczestnictwo w nim (dopuszczalne są dwie nieuzasadnione nieobecności pod czas Modułu I), przygotowanie prezentacji charakteryzujących wizytowane muzea, wypełnienie ankiet podsumowujących wizyty, zaangażowanie na wszystkich etapach realizacji objazdu.
W przypadku, gdy student z uzasadnionych powodów nie ma możliwości uczestniczenia w drugiej części zajęć, czyli w objazdach, forma zaliczenia będzie omawiana indywidualnie.
Literatura
Barndt K. Working through Ruins: Berlin's Neues Museum, The Germanic Review: Literature, Culture, Theory, 2011, 86:4, pp. 294-307.
Díaz Hernández R.A. Zur Entstehung des ägyptischen Museums in Deutschland: Von der fürstlichen Kunstkammer zum ägyptischen Museumssaal, CURIOSITAS 14–15/2014–2015, 2016, pp. 59–75.
Fendt A. Antikeverständnis und Präsentationskonzepte im Berliner Alten Museum des 19. Jahrhunderts, w: Ch. Schreiter (ed.), Gipsabgüsse und Antike Skulpturen: Präsentation und Kontext, Berlin 2012, pp. 73–94.
Schuster P.-K. Introduction to the State Museums of Berlin, w: Digital Resources from Cultural Institutions for Use in Teaching and Learning: A Report of the American/German Workshop. Berlin/Boston, 2004, pp. 15-18.
Vieregg H.K., History of Museums A Focus on Museums and Museology in Germany 1900 - 2011, Journal of Museum & Culture 1, pp. 131-153.
Weisser B., Münzkabinett Berlin: Im Königlichen Museum Bis Zur Gründung Des Münzkabinetts Als Eigenständiges Museum, 1830-1868 (2020), w: B. Weisser (ed.), Münzkabinett. Menschen Münzen Medaillen. Das Kabinett 17, Regenstauf 2020, pp. 29-57.
Wemhoff M., Das Berliner Museum für Vor- und Frühgeschichte in der Zeit des Nationalsozialismus, Blickpunkt Archäologie 3, 2014, pp. 40-43.
Wezel, E. van, Die Konzeptionen des Alten und Neuen Museums zu Berlin und das sich wandelnde historische Bewusstsein, Jahrbuch der Berliner Museen, Supplement 2001. Berlin 2003.
Zeisemer J., Newton M. (eds.), The Neues Museum Berlin. Conserving, Restoring, Rebuilding within the World Heritage, Leipzig 2010.
Strony internetowe:
Ägyptisches Museum und Papyrussammlung: https://www.smb.museum/museen-einrichtungen/aegyptisches-museum-und-papyrussammlung/home/
Altes Museum: https://www.smb.museum/en/museums-institutions/altes-museum/home/
Archäologisches Zentrum: https://www.smb.museum/museen-einrichtungen/archaeologisches-zentrum/home/
Münzkabinett, Berlin: https://www.smb.museum/museen-einrichtungen/muenzkabinett/home/
Zbiory: https://ikmk.smb.museum/home?lang=de
Museum für Vor- und Frühgeschichte: https://www.smb.museum/museen-einrichtungen/museum-fuer-vor-und-fruehgeschichte/home/
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: