Ceramika egipska 2800-DKCEGIP
Część teoretyczna (wykłady):
1. Wprowadzenie do ceramologii
o Zakres i znaczenie ceramologii w badaniach
archeologicznych
o Ogólna i specjalistyczna bibliografia (w tym
ceramika egipska)
o Historia ceramologii w Egipcie, najważniejsi
badacze i ich dorobek
o Praca z materiałem ceramicznym w terenie
2. Podręczniki i narzędzia ceramologa
o Aktualne publikacje i narzędzia pomocnicze
o Ocena przydatności podręczników do pracy
nad ceramiką egipską
3. Produkcja ceramiki
o Etapy produkcji: od pozyskania surowca po
wypał
o Warsztat garncarski, piece, koła garncarskie
o Dystrybucja naczyń (materiały etnograficzne i
przedstawienia grobowe)
4. Dokumentacja ceramiki
o Etapy pracy z materiałem: sortowanie,
rysowanie, opisywanie
o Metody analizy (wizualna, chemiczna,
geologiczna, petrograficzna)
5. Funkcja ceramiki
o Możliwe funkcje naczyń i ich identyfikacja
o Przykłady funkcji ceramiki egipskiej
6. Datowanie ceramiki
o Czynniki pomocne w datowaniu (kształt,
technologia, dekoracja)
o Przykłady zmian typologicznych ceramiki
egipskiej
7. Zarys rozwoju ceramiki egipskiej
o Okresy: neolityczny, predynastyczny,
faraoński, grecko-rzymski, koptyjski, islamski,
współczesna ceramika tradycyjna
8. Zróżnicowanie ceramiki na przykładzie trzech
stanowisk:
o Giza (Stare Państwo)
o Tell el-Retaba (II Okres Przejściowy – okres
ptolemejski)
o Hermopolis (okres ptolemejski – okres
fatymidzki)
o Ceramika osadnicza vs. ceramika grobowa
9. Teoria praktyki – przygotowanie do części praktycznej
o Znaczenie rysunku i fotografii ceramiki
o Tworzenie baz danych: cele i narzędzia
o Zestaw narzędzi potrzebnych do pracy z
ceramiką w terenie
Część praktyczna (ćwiczenia):
1. Rysowanie naczyń ceramicznych
o Zasady dokumentacji rysunkowej
o Formatowanie rysunków, skale, standardy
publikacyjne
2. Opracowanie rysunków komputerowo
o Przenoszenie szkiców do programów
graficznych (np. CorelDRAW)
o Przygotowanie plansz do publikacji
3. Tworzenie baz danych
o Wprowadzenie do budowy baz danych w
Excelu i Accessie
o Struktura danych ceramicznych, kodowanie,
typologie
o Praktyczne zastosowania baz (inwentarze,
analizy statystyczne, publikacje)
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza:
W01: Student zna terminologię ceramologiczną i
podstawowe metody analizy ceramiki.
W02: Ma uporządkowaną wiedzę na temat produkcji,
funkcji i chronologii naczyń ceramicznych w Egipcie.
Umiejętności (PRK: P6U_U):
U01: Potrafi rozpoznać podstawowe formy
ceramiczne i wskazać ich funkcje.
U02: Samodzielnie dokumentuje ceramikę (rysunek i
opis), tworzy plansze i bazy danych.
Kompetencje społeczne (PRK: P6U_K):
K01: Rozumie znaczenie rzetelnej dokumentacji i
pracy zespołowej w badaniach terenowych.
K05: Wykazuje odpowiedzialność za powierzony
materiał archeologiczny.
Kryteria oceniania
1. Obecność na zajęciach (wymagana frekwencja) – 20%
(obecność na co najmniej 80% zajęć obowiązkowa do
zaliczenia)
2. Zaliczenie ustne z zakresu części teoretycznej – 40%
(ocena za znajomość treści wykładów, umiejętność
analizy i interpretacji zagadnień)
3. Wykonanie minimum trzech rysunków naczyń
ołówkiem oraz przerysowanie ich do wersji
komputerowej – 40%
(ocenie podlega staranność, poprawność techniczna
oraz zgodność z dokumentowanym obiektem)
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Arnold, D. (ed.), Studien zur altägyptischen Keramik.
Mainz am Rhein: Philip von Zabern, 1981.
2. Arnold, D., and Bourriau, J. An Introduction to
Ancient Egyptian Pottery. Mainz: Philip von Zabern,
1993.
3. Barclay, K. Scientific Analysis of Archaeological
Ceramics: A Handbook of Resources. Oxford: Oxbow
Books, 2001.
4. Bourriau, J.D. Umm el-Ga´ab. Pottery from the Nile
Valley before the Arab Conquest. Cambridge, New
York: Cambridge University Press, 1981.
5. David, R, Concise Manual for Ceramic Studies. From
the Nile Valley to the Middle East, Paris-Khartoum-
Nairobi 2023
6. Kelley, A.L. The Pottery of Ancient Egypt: Dynasty I
to Roman Times. Toronto: Royal Ontario Museum,
1976.
7. Mogielnicka-Urban, M. Warsztat ceramiczny w
kulturze łużyckiej. Wrocław, Warszawa, Kraków,
Gdańsk, Łódź, 1984.\
8. Warden L.A., Ceramic Perspectives on Ancient
Egyptian Society, Cambridge 2021
9. Wodzińska A., A Manual of Egyptian Pottery. AERA
Field Manual Series 1. vols. 1–4. Boston 2009–2010.
Literatura uzupełniająca:
1. Arnold D.E., Ceramic Theory and Cultural Process,
Cambridge 1988.
2. Orton C., Tyers P., Vince A.G., Pottery in
Archaeology, Cambridge-New York 1993.
3. Peña I.T., Roman Pottery in the Archaeological
Record, Cambridge 2010.
4. Rice P.M., Pottery Analysis: a Sourcebook, Chicago
1987.
5. Shepard A.O., Ceramics for the Archaeologist,
Washington 1985.
6. Sinopoli C.M., Approaches to Archaeological
Ceramics, New York 1991.
7. Skibo J.M., Pottery function. A use-alteration
perspective. New York 1992.
8. Skibo J.M., Understanding Pottery Function, New
York 2012.
Czasopisma:
1. BCE. Bulletin de liaison du groupe international
d’étude de la céramique égyptienne, IFAO.
2. CCE. Cahiers de la céramique égyptienne. IFAO.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: