Tworzenie skutecznych planów indywidualnych działań w życiu zawodowym 2700-TSPI(KS)-OG

Celem zajęć jest wyposażenie studenta w wiedzę dotyczącą zasad dobrego planowania własnych przedsięwzięć zawodowych, opartych na dorobku nauk ergologicznych, w tym prakseologii; wiedzę dotyczącą optymalnego doboru celów działania, analizy kosztów i korzyści związanych z projektowanymi działaniami, doboru norm formalnych (prawnych i in.) oraz nieformalnych (reguły gospodarowania i in.) koniecznych do osiągnięcia celu działania. Student ma zdobyć umiejętności w zakresie identyfikacji konkretnych warunków tworzenia skutecznego planu działania zawodowego, a także przewidywania okoliczności związanych z realizacją i ewaluacją przyjętego planu działania.

Treści programowe:

1. Walory tworzenia planów działania w życiu zawodowym: klaryfikacja celów i metod, organizacja działania, optymalizacja zasobów, tworzenie bazy do monitorowania i zmian, integracja działań i zwiększenie wydajności. Tworzenie planu uczenia się na kierunku studiów jako przykład praktyczny.

2. Nauki o ludzkiej pracy i ich rodzaje. Pozycja prakseologii wśród nauk ergologicznych. Działanie ludzkie: istota działania, działanie a zaniechanie, warunki ludzkiego działania, przyczynowość jako implikacja działania. Prakseologiczne warunki działania: elementarne związki działania, zewnętrzne warunki działania, wewnętrzne czynniki działania

3. Racjonalność działania: pojęcie racjonalności, model racjonalności działania, racjonalność pełna, racjonalność ograniczona, wybór optymalizujący, wybór satysfakcjonujący, rola emocji, dewiacje, irracjonalność. Podejmowanie decyzji: dylematy decyzyjne, proces decyzyjny, model decyzyjny, „drzewko decyzyjne”, prakseologiczne reguły decyzyjne. Wpływ reguł działania na procesy decyzyjne: potrzeby i strategie zaspokajania potrzeb, rodzaje reguł działania, kategoryzacja reguł działania z punktu widzenia znaczenia dla realizacji planu działania. Planowanie jako praca umysłowa oparta na podejściu prakseologicznym. Postulaty i reguły prakseologiczne: postulat działania metodycznego, postulat działania systemowego, postulat działania roztropnego, reguły prakseologiczne

4. Skala planowania: planowanie strategiczne, operacyjne, taktyczne. Planowanie krótkoterminowe (bieżące); średnioterminowe (planowanie wieloletnie); długoterminowe. Obieranie celów działania: potrzeba celów, cele a potrzeby człowieka, uszczegółowianie celów, hierarchia celów. Cele działania a motywacje. Planowanie w ujęciu prakseologicznym, a etyka i moralność. Postawy behawioralne jako źródła motywacji. Identyfikacja deficytów, luk i okazji.

5. Planowanie działań. Prakseologiczne zasady budowy planów działania. Postulaty dobrego planowania: zasada celowości, zasada realności (wykonalności), zasada elastyczności, zasada ograniczonej szczegółowości, zasada wielowariantowości (alternatywnych rozwiązań). Wymagania wobec dobrego planu: spójność i logika, konkretność, przypisanie odpowiedzialności, realizm określania terminów i zasobów. Koncepcja planu SMART.

6. Etapy tworzenia planu działania: ustalenie celów, identyfikacja problemów, poszukiwanie alternatywnych rozwiązań, ocenianie konsekwencji, dokonanie wyboru. Metody i techniki planowania. Wybrane metody planowania: metody scenariuszowe; metody symulacyjne; metoda analizy ekonomicznej.

7. Plan działania a reguły działania. Rodzaje reguł działania współtworzących plan działania: normy formalne (prawo, skodyfikowane normy profesjonalne i in.), normy nieformalne (normy obyczajowe, reguły gospodarowania i in.). Schematy działania - komplety normatywne. Identyfikacja aktorów schematu działania (interesariuszy): żródła, dysponenci, użytkownicy, beneficjenci i maleficjenci. Przyporządkowywanie korzyści i obciążeń do poszczególnych aktorów schematu działania. Poznawanie intencji aktorów schematu działania jako warunek skutecznego planowania. Oryginalny plan działania. Plan działania a gotowe schematy działania. Rekonstrukcja schematu działania. Problem „sekretu szefa kuchni”. Plan działania jako modyfikacja istniejącego schematu działania

8. Analiza dotychczasowej sytuacji. Lista zasobów w dyspozycji. Lista zasobów do pozyskania. Analiza SWOT. Znaczenie samooceny. Elementy planu działania. Etapy, fazy, czynności. Modele kaskadowe. Bodźce skłaniające do realizacji planu działania. Bodźce formalne i nieformalne. Bodźce, presje, sankcje. Współpraca z innymi osobami. Przeciwdziałanie efektowi Ringelmanna.

9. Zarządzanie czasem realizacji planu działania: czas jako element planu, model ujmowania czasu, oś czasu, wykres Gantta, harmonogramy. Egzogeniczne i endogeniczne przesłanki zarządzania czasem, zarządzanie własnym czasem. Identyfikacja i uwzględnianie czynników ryzyka. Planowanie czasu na nieprzewidziane okoliczności – „prawa Murphy’ego”, planowanie „z zapasem czasu”

10. Przyporządkowywanie zasobów. Zasada prymatu celów działania – definicja priorytetów, zasada kompletności (zupełności), zasada koncentracji, zasada podstawowego ogniwa, zasada ciągłości, zasada efektywności, zasada kompleksowości, zasada koordynacji działań. Rozdzielanie pracy w zespole. Metoda Work Breakdown Structure (WBS).

11. Zapisanie planu, wizualizacja planu. Komunikowanie planu. Wdrożenie planu. Monitorowanie realizacji planu, korygowanie planu. Plan kroczący i aktualny. Podejście elastyczne. Ewaluacja.

12. Miary sukcesu. Sprawność, skuteczność, efektywność. Sprawność jako element działania, miary sprawności. Skuteczność i jej uwarunkowania: stopniowalność skuteczności, osobowościowe determinanty skuteczności, skuteczność a kompetencje, zasady skutecznego działania. Efektywność ekonomiczna. Bariery i uwarunkowania skuteczności: bariery skuteczności, „efekt progowy”, „efekt sufitowy”, personalne uwarunkowania skuteczności, organizacyjne uwarunkowania skuteczności.