Semiotyka mediów - studia przypadku 2700-M-DM-D2SMSP-DPR

Aby móc odróżnić poszczególne warstwy semiologiczne komunikatów medialnych, będziemy się opierać na systemie semiologicznym wypracowanym przez Rolanda Barthes’a w jego Mitologiach. Pozwoli nam to wyodrębnić język mediów i mitologie medialne, czyli mitologiczne znaczenia, jakich znaki językowe nabierają w momencie, w którym stają się treścią przekazu medialnego. Z tego punktu widzenia semiotyka mediów jest semiotyką drugiego stopnia języka czy meta-języka, który wykorzystuje znaki językowe, ale nadaje im zniekształcone znaczenia.
Bazując na teorii Barthes’a, poruszać się będziemy w obrębie aktualnej i zdobywającej coraz większy rozgłos – nie tylko w kręgach intelektualnych – metaforyki wypracowanej przez Byung-Chul Hana, głównie w jego książce Społeczeństwo zmęczenia i inne eseje (Warszawa 2022). Po wspólnej lekturze i krytycznej analizie książki, która będzie polegała na możliwie najbardziej wyczerpującym wyjaśnieniu obszarów semantycznych, których dotyka, przejdziemy do części praktycznej. Studenci w grupach poszukiwać będą konkretnych znaków, na których wspiera się ta metaforyczna interpretacji współczesności. Poruszać się będziemy zatem w kierunku odwrotnym niż poruszał się Barthes w Mitologiach. Francuski semiolog analizował poszczególne przekazy medialne, w których dokonywała się naturalizacja historii i instalowały się mity współczesnego społeczeństwa mieszczańskiego. Na zajęciach wyjdziemy natomiast od metafor zmęczenia, wypalenia, transparencji i znieczulenia, aby odnaleźć znaki, na których określenia te narosły, a następnie krytycznie oceniać będziemy zaproponowane przez Hana społeczne predykaty.
Zajęcia pozwalają studentom zintegrować wiedzę na temat kultury współczesnej (przekazywaną na zajęciach z Głównych nurtów kultury polskiej i światowej XX i XXI wieku) oraz skłaniają do analizowania współczesności już nie sektorowo, ale całościowo; z naciskiem na ulegające intensyfikacji procesy ucyfrowienia, które nie są obojętne dla poszczególnych podmiotów, a zatem nie są bez wpływu na kształt całego społeczeństwa. Zajęcia wyposażają studentów w wiedzę i aparat krytycznego myślenia, przez co szkolą się oni w sztuce argumentowania niezbędnej w każdorazowej praktyce jakościowej analizy zawartości mediów. Wzmacniają również postawy autorskości i twórczości w praktyce zawodowej.