Wprowadzenie do edukacji medialnej 2700-M-DM-D1WEDME
Zajęcia wprowadzają studentów w problematykę edukacji medialnej, rozumianej jako proces rozwijania wiedzy, umiejętności i postaw niezbędnych do świadomego, odpowiedzialnego i krytycznego korzystania z mediów. Celem kursu jest pokazanie, jak w różnych kontekstach – edukacyjnym, społecznym i kulturowym – kształtuje się pojęcie kompetencji medialnych oraz jak są one wdrażane w praktyce.
W trakcie zajęć omawiane są teoretyczne i praktyczne aspekty edukacji medialnej, jej różne definicje i modele, a także rola mediów w procesie uczenia się. Uczestnicy poznają współczesne praktyki edukacji medialnej w Polsce, obejmujące działania szkół, instytucji publicznych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów komercyjnych. Analizowane są przykłady działań rozwijających kompetencje medialne wśród dzieci, młodzieży i dorosłych.
Zajęcia obejmują również refleksję nad rolą mediów w społeczeństwie informacyjnym – relacją między faktem a oceną, metodami weryfikacji źródeł informacji, zjawiskiem dezinformacji oraz funkcjonowaniem treści w mediach społecznościowych. Szczególną uwagę poświęca się zagadnieniom prywatności, higieny cyfrowej, pluralizmu i transparentności własności mediów, a także ekonomice mediów i jej wpływowi na kształtowanie przekazu.
Ważną częścią kursu jest także omówienie badań nad kompetencjami medialnymi, w tym wiedzy i postaw pokolenia Z wobec mediów, oraz analizy dotyczące krytycznego rozumienia mediów cyfrowych w dobie Big Data i algorytmizacji przekazu. Studenci poznają przykłady programów edukacji medialnej w różnych krajach, m.in. w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych, co pozwala porównać globalne i lokalne podejścia do tego zagadnienia.
Kurs rozwija zdolność krytycznego odbioru treści medialnych, rozumienia ich społecznych i ekonomicznych uwarunkowań, a także kształci kompetencje potrzebne do samodzielnego, refleksyjnego uczestnictwa w kulturze medialnej. Szczegółowe zagadnienia:
1. Różne rozumienia terminu edukacja medialna
2. Modele kompetencji medialnych
3. Wykorzystanie mediów w edukacji
4. Współczesne praktyki dotyczące edukacji medialnej w Polsce (szkoła powszechna, inne instytucje publiczne, podmioty komercyjne, organizacje pozarządowe)
5. Fakt i ocena w komunikacji medialnej
6. Weryfikacja dziennikarskich źródeł informacji
7. Obieg treści w mediach społecznościowych: prywatność i higiena cyfrowa
8. Pluralizm mediów i transparentność własności medialnej
9. Ekonomika mediów – badania, znaczenie
10. Pokolenie Z a media – wiedza młodych Polaków o środkach komunikowania masowego w świetle konkursów i olimpiad medialnych
11. Badania i obszary rozwoju kompetencji medialnych
12. Krytyczne rozumienie mediów cyfrowych w dobie Big Data i algorytmizacji
13. Ewolucja kultury medialnej
14. Edukacja medialna za granicą (m.in. w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych)
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2024Z: | W cyklu 2026Z: |
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu student(ka)
Wiedza
- zna różne koncepcje edukacji medialnej oraz modele kompetencji medialnych;
- wie, jakie są zalety i wady mediów w procesie uczenia się
- zna instytucje regulujące rynek mediów w Polsce
- zna mocne i słabe strony przedstawicieli pokolenia Z w zakresie wiedzy na temat środków komunikowania masowego
- wie, jakie są w Polsce konkursy i olimpiady dotyczące mediów
- rozumie pojęcie ekonomiki mediów i wskazuje istotę analizowania spółek mediowych w kontekście rynkowym
- rozumie pojęcie kompetencji medialnych i zna obszary rozwoju kompetencji medialnych
- zna pojęcie krytycznego rozumienia mediów cyfrowych
- zna pojęcie kultury medialnej, kultury wizualnej, kultury audiowizualnej i kompetencji informacyjnej
- zna strategie uczestnictwa w kulturze medialnej
- zna najważniejsze zagadnienia związane z rozwojem edukacji medialnej w wybranych krajach innych niż Polska
Umiejętności
- potrafi wskazać słabe i mocne strony różnych modeli i programów edukacji medialnej
- opisuje swój ślad cyfrowy w sieci
- odróżnia dane osobowe i dane wrażliwe, potrafi je wymienić
- potrafi zastosować sposoby odróżniania prawdy od fałszu medialnego
- rozumie różnice między przekazami o charakterze informacyjnym, opiniami, perswazją a manipulacją oraz umie wskazać ich główne cechy
- potrafi uniknąć zamknięcia w „bańce informacyjnej”
- potrafi zastosować krytyczne myślenie przy analizie tekstów medialnych
- potrafi rozwijać kompetencje medialne w różnych obszarach
- potrafi uczestniczyć czynnie w kulturze medialnej
- wyjaśnia, na czym polegał rozwój edukacji medialnej w krajach innych niż Polska
Inne kompetencje
- zdaje sobie sprawę z ogromu fałszywych informacji w internecie oraz zagrożeń z nich wynikających
- dostrzega niedostatek literatury i działań edukacyjnych w wielu obszarach związanych z mediami (np. media jako jednostki życia gospodarczego, świadomość zaplecza produkcji medialnej, której wynik stanowi dobro ekonomiczne pod postacią informacji)
- wymienia przykłady działań związanych z edukacji medialną we współczesnej Polsce
- wymienia spółki medialne oraz należące do nich czasopisma, telewizje, radia oraz portale internetowe
Kryteria oceniania
1) obecności - do zaliczenia przedmiotu konieczne jest posiadania nie więcej niż trzech nieusprawiedliwionych nieobecności;
2) aktywność na zajęciach - udział w dyskusji, rozwiązywanie zadań przygotowanych przez prowadzących;,
3) zaliczenie końcowego pisemnego testu zaliczeniowego (uzyskanie min. 60 proc. maksymalnej liczby punktów)
Na zajęciach obowiązuje limit 3 nieobecności w trakcie semestru. Po przekroczeniu limitu student jest zobowiązany do uzupełnienia zajęć na zasadach ustalonych przez prowadzących. Po przekroczeniu limitu 50% nieobecności, zaliczenie nie jest możliwe i skutkuje niezaliczeniem zajęć. Student usprawiedliwia nieobecność niezwłocznie, wysyłając maila do prowadzącego lub na kolejnych zajęciach. Prowadzący ma prawo żądania przedstawienia zaświadczenia lekarskiego.
Literatura
* Ptaszek Grzegorz, 2019, Edukacja medialna 3.0. Krytyczne rozumienie mediów cyfrowych w dobie Big Data i algorytmizacji, Kraków.
* Lange Rafał (red.), 2023, Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców, https://www.nask.pl/pl/raporty/raporty/5315,Raport-quotNastolatki-30quot.html
* KRRiT, 2020, Fake news - dezinformacja online, [na:] http://www.archiwum.krrit.gov.pl/Data/Files/_public/Portals/0/obserwator/fake-news_obserwator-krrit-1.pdf
* Euromedia Research Group, 2023, Euromedia Research Monitor, [na:] https://media-ownership.eu
* Vogel Harold L., 2020, Entertainment Industry Economics. A Guide for Financial Analysis.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: