Społeczne i kulturowe oddziaływanie mediów 2700-M-DM-D1SKOM

Zajęcia poświęcone są analizie społecznych i kulturowych konsekwencji funkcjonowania mediów. Ich celem jest pogłębienie rozumienia, w jaki sposób media kształtują rzeczywistość, wpływają na procesy społeczne i kulturowe oraz modelują sposoby myślenia i działania jednostek. Omawiane zagadnienia pozwalają zrozumieć, jak media – zarówno tradycyjne, jak i cyfrowe – stały się jednym z głównych czynników przemian współczesnego świata.
W ramach zajęć studenci zapoznają się z podstawowymi pojęciami i teoriami dotyczącymi oddziaływania mediów. Analizowane będą klasyczne i współczesne koncepcje opisujące skutki komunikowania masowego, takie jak hipoteza porządku dziennego, teoria spirali milczenia czy funkcjonalne ujęcia wpływu mediów. Poruszona zostanie problematyka badań nad skutkami oddziaływania mediów, społeczna historia mediów oraz miejsce mediów i dziennikarstwa w systemie społecznym.
Szczególna uwaga zostanie poświęcona mechanizmom tworzenia obrazu świata przez media, w tym pojęciu świadomości zmediatyzowanej oraz zjawisku symulakryczności kultury współczesnej. Dyskutowane będą pytania o granice wpływu mediów, m.in. „czym grozi(ło) oglądanie telewizji?” oraz jak współczesne formy przekazu oddziałują na odbiorcę w epoce cyfrowej.
Kolejne tematy dotyczą społeczeństwa informacyjnego – jego warunków funkcjonowania, korzyści i zagrożeń, a także kultury w dobie cyfryzacji. Studenci będą analizować tezy o tym, czy Internet niszczy kulturę, oraz przyglądać się nowym sposobom społecznej samoorganizacji: wikonomii, netokracji i kulturze uczestnictwa.
W dalszej części kursu poruszone zostaną zagadnienia dotyczące przejścia od piśmienności do postpiśmienności, rozumianej jako powrót do wtórnej magiczności komunikowania, a także problem algorytmizacji życia społecznego – tzw. „władzy algorytmów”. Omówione zostaną również kognitywne i społeczne skutki użytkowania sztucznej inteligencji oraz zjawiska kultury partycypacji medialnej i prosumpcji.
Zajęcia ukażą także, jak media i komunikacja społeczna stają się tematem, tworzywem lub wzorcem gatunkowym dla współczesnych dzieł artystycznych – od literatury, przez teatr, po sztuki multimedialne. Analizie poddane zostaną takie zjawiska, jak „literacki taniec z mediami”, multimedialność współczesnego teatru czy transmisyjność jako nowy model kultury.
Kurs ma charakter interdyscyplinarny i łączy perspektywę medioznawczą, socjologiczną i kulturoznawczą. Jego celem jest rozwinięcie umiejętności krytycznego myślenia o mediach, zrozumienie ich funkcji w społeczeństwie oraz wypracowanie kompetencji niezbędnych do analizy zjawisk współczesnej kultury medialnej.

Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).