Psychologia mediów 2700-M-DM-D1PSYME
Psychologia mediów jako nauka analizuje relację człowieka z mediami i technologią, obejmując zarówno konteksty indywidualne, grupowe, jak i społeczne. Jej celem jest zrozumienie mechanizmów percepcji, reakcji emocjonalnych oraz zachowań odbiorców w kontakcie z różnymi formami przekazu medialnego. Przedmiot wprowadza w zagadnienia psychologicznych podstaw komunikowania masowego, a także pokazuje, w jaki sposób media wpływają na procesy poznawcze, emocjonalne i społeczne jednostki.
Zajęcia obejmują analizę kluczowych obszarów psychologii mediów: sposobów spostrzegania i interpretowania przekazów medialnych, mechanizmów uwagi i pamięci w kontekście nadmiaru bodźców informacyjnych, a także motywacji człowieka w kontaktach z mediami. Omawiane są również wpływy sytuacji społecznych na proces recepcji medialnej, kwestie atrybucji w konstruowaniu przekazów, stereotypy utrwalane w mediach oraz ich konsekwencje społeczne.
Istotnym elementem kursu jest refleksja nad rozwojem człowieka w zależności od ekspozycji medialnej – od dzieciństwa po dorosłość. Analizowane są skutki emocjonalne, poznawcze i behawioralne długotrwałego kontaktu z mediami, w tym wpływ mediów cyfrowych i społecznościowych na samoocenę, empatię, relacje interpersonalne oraz obraz świata. W tym kontekście omawiana jest również problematyka uzależnienia od mediów i przeciążenia informacyjnego.
Kolejny blok tematyczny dotyczy wartości społecznych i etycznych obecnych w mediach, roli mediów w kształtowaniu postaw oraz odpowiedzialności twórców przekazów medialnych. Zajęcia ukazują także perspektywę pozytywnej psychologii mediów – koncepcji podkreślającej potencjał mediów w budowaniu dobrostanu psychicznego, więzi społecznych, motywacji i kreatywności.
W trakcie kursu studenci zapoznają się z podstawowymi teoriami i metodami badawczymi wykorzystywanymi w psychologii mediów, takimi jak eksperyment, obserwacja, analiza treści czy badania recepcji. Omawiane są przykłady klasycznych i współczesnych badań nad wpływem mediów – od modelu katharsis i teorii kultivacji po analizy efektów kontaktu z mediami interaktywnymi.
Psychologia mediów, jako dziedzina na styku nauk humanistycznych, społecznych i technologicznych, umożliwia zrozumienie, w jaki sposób media nie tylko oddziałują na człowieka, lecz także są przez niego współtworzone. Wiedza zdobyta w ramach przedmiotu pozwala na bardziej świadome uczestnictwo w kulturze medialnej, krytyczną analizę przekazów oraz rozumienie psychologicznych uwarunkowań komunikacji w świecie zdominowanym przez technologie cyfrowe.
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza
Znajomość podstawowych pojęć psychologii mediów, początków dyscypliny oraz jej metod badawczych. Student zna podstawowe mechanizmy funkcjonowania mediów, recepcji, wpływu afektywnego oraz społecznego; Ma wiedzą na temat stereotypów, atrybucji, zna podstawowe teorie agresji.
Umiejętności
Studenci potrafią rozpoznać wpływ sytuacji społecznej na jednostkę, zrozumieć, na czym polega postrzeganie interpersonalne, atrybucja, interakcje międzyosobowe, wpływ społeczny w przestrzeni medialnej.
Kompetencje
Student operuje aparatem pojęciowo-teoretycznym użytecznym do pracy mediami w kontekście ich wpływu psychologicznego, zdobywania i oceny materiałów niezbędnych w pracy dziennikarza i PR-owca, analizy oddziaływań środków przekazu.
Kryteria oceniania
Test pisemny
Dodatkowe punkty za aktywność, a dokładnie dodatkowe punkty za zadania dedykowane dla studentów uczestniczących w wykładzie w sali doliczane są do testu.
Zalicza 50% poprawnych odpowiedzi w teście pisemnym.
Na zajęciach obowiązuje limit 2 nieobecności w trakcie semestru. Po przekroczeniu limitu student jest zobowiązany do uzupełnienia zajęć na zasadach ustalonych przez prowadzącego. Po przekroczeniu limitu 50% nieobecności, zaliczenie nie jest możliwe i skutkuje niezaliczeniem zajęć. Student usprawiedliwia nieobecność niezwłocznie, wysyłając maila do prowadzącego lub na kolejnych zajęciach. Prowadzący ma prawo żądania przedstawienia zaświadczenia lekarskiego.
Literatura
Literatura podstawowa: A. Ogonowska Psychologia mediów i komunikowania Wprowadzenie. Impuls,2018
Literatura dodatkowa:
Fragmenty: Understanding Media Psychology; Gayle Stever, J. David Cohen, Mary E. Myers, David Giles, Taylor&Francis 2021
A.Ogonowska, G.Ptaszek (red.)Współczesna psychologia mediów: Nowe problemy i perspektywy badawcze, 2013.
E. Aboujaoude, Wirtualna osobowość naszych czasów. Mroczna strona e-osobowości, 2012.
Waszkiewicz-Raviv, A. (2025). Rezyliencja i poczucie koherencji odbiorców informacji w ujęciu medioznawczym. Zagadnienia Informacji Naukowej, Tom 63 nr 1
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: