Etnologia mediów 2700-L-LM-Z5ETME-LMM
Przedmiot wprowadza studentów w antropologiczne podejście do badań nad mediami. Zajęcia mają na celu zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami, teoriami i metodami etnologii mediów – interdyscyplinarnej dziedziny łączącej antropologię kulturową, medioznawstwo i studia nad technologią. W ramach zajęć studenci analizują medialne praktyki komunikacyjne w ich kontekście społecznym, kulturowym i technologicznym. Szczególny nacisk położony jest na kwestie tożsamości cyfrowej, emocji, cielesności, rytuałów medialnych, memów, zjawisk oporu, dezinformacji oraz działania algorytmów w środowisku cyfrowym.
Studenci uczą się prowadzić obserwację uczestniczącą, stosować metody etnografii cyfrowej i interpretować współczesne zjawiska medialne z perspektywy antropologicznej. Kurs ma charakter interaktywny i warsztatowy – obejmuje dyskusje, analizę tekstów i mediów, zadania etnograficzne oraz pracę projektową. Wśród zadań znajdują się m.in.: dziennik obserwacji medialnej (Media Field Diary), mapa tożsamości cyfrowej, analiza mema oraz mini-etnografia wybranej społeczności medialnej. Praca nad własnymi obserwacjami ma służyć zrozumieniu, jak media kształtują współczesne praktyki społeczne, tożsamość i doświadczenie kulturowe.
Cele przedmiotu:
• Zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami i metodami etnologii mediów.
• Rozwijanie umiejętności obserwacji i interpretacji praktyk medialnych z perspektywy kulturowej.
• Kształcenie refleksji nad relacją między technologią, ciałem, emocjami i tożsamością.
• Przygotowanie do samodzielnego prowadzenia mini-badań etnograficznych w środowisku mediów cyfrowych.
Zakres tematyczny (wybrane zagadnienia):
• Etnologia mediów a antropologia kulturowa i studia nad mediami
• Metody badań: etnografia cyfrowa, obserwacja uczestnicząca, analiza praktyk medialnych
• Społeczności medialne i tożsamość cyfrowa
• Oralność, piśmienność, medialność – od kultury ustnej do cyfrowej
• Globalne zróżnicowanie praktyk medialnych
• Ciało, technologia i tożsamość w kulturach medialnych (selfie, awatary, deepfake)
• Media jako pole konfliktu i oporu
• Różnice pokoleniowe w konsumowaniu mediów
• Antropologia dźwięku i obrazu
• Memy jako folklor cyfrowy
• Mit, emocje i dezinformacja
• Algorytmy i widzialność kulturowa
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2024Z: |
Efekty kształcenia
WIEDZA: ABSOLWENT ZNA I ROZUMIE:
• istotę i specyfikę etnologii mediów,
• mechanizmy społeczne, etyczne i kulturalne funkcjonujące w środowisku medialnym,
• fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji wynikające z rozwoju technologicznego,
• podstawowe zasady dotyczące realizacji zadań związanych z korzystaniem z mediów,
• powiązania i zależności między teoretycznymi i praktycznymi wykładnikami etnologii mediów a elementami własnego wykształcenia;
UMIEJĘTNOŚCI: ABSOLWENT POTRAFI:
• wykorzystywać posiadaną wiedzę do identyfikacji i rozwiązywania problemów i zadań wynikających z dynamiki i zmienności środowiska medialnego,
• dokonać właściwego doboru źródeł oraz informacji z nich pochodzących do oceny, krytycznej analizy i syntezy tych informacji,
• używać zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych do pozyskiwania, przetwarzania informacji oraz do prezentowania wyników własnych zadań planować
• organizować pracę indywidualną oraz w zespole w celu rozwiązywania problemów i wykonywania zadań praktycznych w zakresie etnologii mediów,
• współdziałać z innymi osobami w ramach prac zespołowych,
• komunikować się z otoczeniem z użyciem specjalistycznej terminologii i technologii z zakresu etnologii mediów,
• prezentować w debacie własne stanowisko odnośnie do problemów środowiska medialnego (w tym do kwestii bezpieczeństwa i etyki) oraz krytycznie odnosić się do opinii innych,
• tworzyć i realizować własne koncepcje w obszarze etnologii mediów oraz dysponować umiejętnościami potrzebnymi do ich wyrażenia,
• korzystać z umiejętności warsztatowych umożliwiających realizację własnych koncepcji w zakresie etnologii mediów oraz stosować efektywne techniki ćwiczenia tych umiejętności, umożliwiające ciągły ich rozwój przez samodzielną pracę,
• samodzielnie planować i realizować własne uczenie się przez całe życie;
KOMPETENCJE SPOŁECZNE: ABSOLWENT JEST GOTÓW DO:
• krytycznego podejścia do posiadanej wiedzy i odbieranych treści w procesie kształcenia i w debatach publicznych,
• uznania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych, w tym do korzystania z opinii ekspertów w razie niemożności samodzielnego rozwiązania problemu,
• uznania i odpowiedzialnego wypełniania zobowiązań społecznych poprzez udział w działalności na rzecz środowiska społecznego,
• myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy w pracy zawodowej i działalności społecznej,
• odpowiedzialnego pełnienia ról zawodowych poprzez osobiste przestrzeganie etyki zawodowej oraz promowanie jej wśród współpracowników, a także poprzez dbanie o dorobek i tradycje zawodowe,
• twórczego myślenia, analizowania i interpretowania informacji oraz formułowania krytycznej argumentacji.
Kryteria oceniania
Metody:
• dyskusja,
• praca w grupach,
• analiza tekstów,
• analiza dźwięku i obrazu,
• autoetnografia,
• projekt,
• praca z mapą praktyk medialnych,
• analiza przypadków,
• opis,
• objaśnianie z elementami wykładu.
Kryteria oceniania:
- obecności (do zaliczenia wymagane jest nieprzekroczenie ustalonego przez prowadzące limitu nieusprawiedliwionych nieobecności; prowadzące nie
przewidują możliwości zaliczenia zajęć, na których osoba
studiująca była nieobecna w sposób
nieusprawiedliwiony),
- czynny udział w zajęciach (aktywność, wykonywanie zadań),
- grupowy projekt końcowy (mini-projekt badawczy stanowiący etnograficzne studium przypadku społeczności medialnej) przedstawiany na ostatnich zajęciach.
Zaliczenie przedmiotu będzie możliwe do uzyskania po spełnieniu wszystkich wymienionych kryteriów oceniania. Prowadzące nie przewidują możliwości poprawiania pozytywnych ocen.
Literatura
• Griswold, W. (2013). Socjologia kultury. Kultury i społeczeństwa w zmieniającym się świecie (s. 219–241). Warszawa: PWN.
• Kowalski, P. (2010). Refleksje o antropologii mediów. Dziennikarstwo i Media, 1, 15–43.
• Mularz, K. (2019). Media społecznościowe a budowanie wizerunku i relacji międzyludzkich. W A. Kotowska (red.), Świat (po)cyfrowej rewolucji. W kręgu analiz socjologicznych (s. 93–113). Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
• Napiórkowski, M. (2018). Mitologia współczesna (s. 47–71, 183–219). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• O'Neil, C. (2017). The era of blind faith in big data must end [Wystąpienie TED]. TED Conferences. https://www.ted.com/talks/cathy_o_neil_the_era_of_blind_faith_in_big_data_must_end/transcript
• Szpunar, M. (2015). Od pierwotnej oralności do wtórnej piśmienności w epoce dominacji internetowego biasu. Zeszyty Prasoznawcze, 2015(4), 694–706. https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.14.038.2839
• Sztompka, P. (2002). Socjologia. Analiza społeczeństwa. Kraków: Znak.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: