Globalne środowisko informacyjne 2700-L-LM-D1GSIN
Konwersatorium poświęcone jest kompleksowemu zrozumieniu współczesnego środowiska informacyjnego w kontekście globalizacji, platformizacji oraz rozwoju technologii cyfrowych i ich wpływu na zmiany w przestrzeni komunikacyjnej. Głównym celem jest wykształcenie umiejętności dotyczących identyfikacji i oceny kluczowych trendów, ryzyk oraz instytucjonalnych odpowiedzi na zachodzące zmiany w środowisku informacyjnym. W trakcie zajęć będą poruszane takie zagadnienia jak:
1. Teoretyczne aspekty środowiska informacyjnego
2. Środowisko informacyjne w dobie globalizacji
3. Współczesny krajobraz przestrzeni informacyjnej
4. Wolność słowa i pluralizm mediów jako fundament współczesnej demokracji
5. Wpływ mediów społecznościowych na współczesne procesy komunikacyjne
6. Prosumenci w erze platform
7. Kluczowe zagrożenia dla środowiska informacyjnego
8. Platformizacja przestrzeni medialnej
9. Media publiczne jako infrastruktura krytyczna w przestrzeni informacyjnej
10. Wpływ rozwoju sztucznej inteligencji na globalne środowisko informacyjne
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Efekty uczenia się
Student po zaliczeniu zajęć zna kluczowe koncepcje dotyczące środowiska informacyjnego, w tym wpływu platformizacji oraz sztucznej inteligencji na zachodzące zmiany. Potrafi krytycznie ocenić działanie algorytmów i mechanizmów platform w kontekście tworzenia i rozpowszechniania informacji. Rozpoznaje mechanizmy dezinformacji oraz potrafi ocenić odporność informacyjną poszczególnych instytucji i społeczności. Rozumie etyczne konsekwencje użycia rozwiązań opartych o AI i algorytmy w systemach informacyjnych.
Kryteria oceniania
- dyskusja
- analiza literatury
- realizacja zadań grupowych i indywidualnych
- egzamin
Egzamin pisemny
Literatura
• Babik W. (2014), Ekologia informacji, Kraków, Wydawnictwo UJ
• Rębisz, S. (2024). Infosfera jako wieloaspektowe środowisko informacyjne. W: M. Wojtkowiak (red.), Młodzież w infosferze. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych, s. 11-40.
• Goban-Klas, T., Sienkiewicz, P. (1999). Społeczeństwo informacyjne. Szanse, zagrożenia, wyzwania. Kraków: Wydawnictwo Fundacji Postępu Telekomunikacji.
• Kreft, J. (2011). Schyłek starych mediów i ekspansja nowych mediów jako element ewolucji społeczeństwa informacyjnego. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług, 651(68).
• Jakubowicz, K. (2010). Introduction - Media Systems Research: an Overview, [w:] B. Dobek-Ostrowska, M. Głowacki, K. Jakubowicz, M. Sukosd (red.), Comparative Media Systems. European and Global Prespectives. Budapest: Central European University Press
• Siwicki M. (2014). Wybrane aspekty pojęcia wolności prasy: https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_15804_athena_2014_41_12/c/articles-2159440.pdf.pdf
• Freedom House, Freedom in the World 2026: https://freedomhouse.org/sites/default/files/2026-03/FIW2026_final_digital%20%281%29.pdf
• Reporters Without Borders, Press Freedom Index 2026: https://rsf.org/en/index
• Brogi, E., R. Carlini, I. Nenadic, P. L. Parcu, and M. Viola de Azevedo Cunha. 2021. “EU and Media Policy: Conceptualising Media Pluralism in the Era of Online Platforms. The Experience of the Media Pluralism Monitor.” In Research Handbook on EU Media Law and Policy. Research Handbooks in European Law Series, edited by Parcu P. L. and E. Brogi, 16–31. Florence, Italy: European University Institute. https://doi.org/10.4337/9781786439338.00007
• Tomaz, T. (2024). Media ownership and control in Europe: A multidimensional approach. European Journal of Communication, 39(5), 498-511. https://doi.org/10.1177/02673231241270994
• Euromedia Ownership Monitor: https://media-ownership.eu
• Media Pluralism Monitor 2025: https://cadmus.eui.eu/entities/publication/15a6ae3c-f325-4435-a6a9-54687d595b85
• Strawińska, A. (2020). Glokalizacja. Próba kulturowej definicji zjawiska. Białostockie Archiwum Językowe, (20). Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 285-302
• Gilbert, A. (2022). Algorithmic Audiences, Serialized Streamers, and the Discontents of Datafication, Global Storytelling, 2(2).
• Livingstone, S. (2018). Audiences in an Age of Datafication: Critical Questions for Media Studies. Television & New Media, 20.
• Fichnova, K., Spalova, L. (2023) Participative Art Marketing Communication and Creativity of User-generated Content. Central European Journal of Communication, 16(33)
• Helmond, A. (2015). The Platformization of the Web: Making Web Data Platform Ready. Social Media + Society, 1(2).
• James, R.; Meredith, D. (2025). Technology Affordances, Social Media Engagement, and Social Media Addiction: An Investigation of TikTok, Instagram Reels, and YouTube Shorts. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 28(5).
• Horowitz M. (2019), Disinformation as Warfare in the Digital Age: Dimensions, Dilemmas, and Solutions, Journal of Vincentian Social Action: Vol. 4 : Iss. 2, 6-21
• NASK and PAP (2023), Wojna informacyjna 2022-2023. Przebieg i wnioski.
• Fundacja Digital Poland (2024), Dezinformacja oczami Polaków, https://digitalpoland.org/publikacje/pobierz?id=70f40c4e-3fe1-4abd-9a32-02a26c324f18
• Nasir, T.; Azeema, N.; Irum, M.; Siraj, S. (2025). Influence of AI and Digital Media Trends, Algorithms and Big Data on Agenda Setting and Narrative Building of Media Students: A Case Study of Universities in Islamabad. Review Journal of Social Psychology & Social Works, 3(2), s. 161–175.
• de-Lima-Santos, MF., Yeung, W.N. & Dodds, T. Guiding the way: a comprehensive examination of AI guidelines in global media. AI & Soc 40, 2585–2603 (2025). https://doi.org/10.1007/s00146-024-01973-5
• Batool, A.; Zowghi, D.; Bano, M. (2025). AI governance: a systematic literature review. AI and Ethics, 5, s. 3265–3279
• Romeo, G.; Conti, D. (2025) Exploring automation bias in human–AI collaboration: a review and implications for explainable AI. AI & Soc, 25(3)
• Głowacki, M., Świtkowski, F., Gajlewicz-Korab, K., Mikucki, J. (2025) Media publiczne w erze streamingu: Praktyki wydawnicze w przestrzeni cyfrowej. Report. White Rose Libraries on behalf of PSM AP
• Campos-Freire F., Rodríguez-Castro M., & Blasco-Blasco O. (2020). Public service media’s funding crisis in the face of the digital challenge. In Advances in Intelligent Systems and Computing: Vol. 1137 AISC (pp. 671–680).
• Horowitz M., Cushion S., Dragomir M., Manjón G. S., Pantti M. (2022). A framework for assessing the role of public service media organizations in countering disinformation. Digital Journalism, 10(5), 843–865
• Doyle, G., Barr, K., & Boyle, R. (2025). Public service media as critical media infrastructure for the digital era. Media, Culture & Society, 47(6), 1132-1149.
• Dragomir, M. (2024). The Capture Effect: How Media Capture Affects Journalists, Markets and Audiences. Central European Journal of Communication, 17(2(36), 162-184. https://journals.ptks.pl/cejc/article/view/586/pdf
• Media Capture Monitoring Methodology: https://ipi.media/media-capture-monitoring-report-methodology/
• Media Capture Monitoring Report – Poland: https://ipi.media/poland-media-capture-and-emfa-monitoring-report-2025/
• Ingannamorte L. (2024), Media Regulation, Government and Policy in Russia: https://journalismresearch.org/2024/11/media-influence-matrix-russia-government-politics-and-regulation/
• Quan, Emily (2022) "Censorship Sensing: The Capabilities and Implications of China’s Great Firewall Under Xi Jinping," Sigma: Journal of Political and International Studies: Vol. 39, Article 4. Available at: https://scholarsarchive.byu.edu/sigma/vol39/iss1/4