Etyka słowa 2700-L-FAK-D-ES
Etyka i estetyka wypowiedzi jako składowe kultury języka. Estetyczny i etyczny wymiar komunikatu. Struktura aktu mowy. Role komunikacyjne. Etyczna ocena aktów mowy, naruszanie zasad etyki i estetyki wypowiedzi w kontaktach oficjalnych i nieoficjalnych. Zjawisko wulgaryzacji języka jako wyraz naruszania zasad etyki i estetyki słowa. Ekspansja potoczności. Etykieta a etyka słowa. Kodeks etycznych zachowań językowych.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Student:
- zna schemat komunikacji interpersonalnej,
- ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat zasad etycznej komunikacji,
- zna podstawowe pojęcia z zakresu etyki słowa,
- potrafi ocenić wypowiedź ze względu na jej wartość etyczną i estetyczną,
- potrafi tworzyć wypowiedzi zgodne z zasadami etyki słowa, o odpowiednich walorach estetycznych,
- rozpoznaje jawne i ukryte techniki perswazji (manipulacyjne),
- dąży do doskonalenia swoich umiejętności (realizuje potrzebę ustawicznego kształcenia się).
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania: - obecność na zajęciach
- aktywny udział w zajęciach
- prace kontrolne
- kolokwium
Praktyki zawodowe
brak
Literatura
Baggini J., Fosl P.S. , Przybornik etyka : kompendium pojęć i metod etycznych, Warszawa 2010.
Bartmiński J., Etyka słowa a potoczny wzorzec komunikacji, http://www.rjp.pan.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=1352&Itemid=50
Berne E., W co grają ludzie : psychologia stosunków międzyludzkich, Warszawa 2008.
Boniecka B., Rzecz w jasności wypowiedzi, w: Potoczność a zachowania językowe Polaków, red. B. Boniecka, S. Grabias, Lublin 2007.
Bralczyk J., O języku propagandy i polityki, Warszawa 2007.
Bugajski M., Język w komunikowaniu, Warszawa 2006.
Cegieła A., Etyka – umiejętność cnoty czy wiedza o sztuce bycia wśród ludzi?, „Poradnik Językowy” 2006, z.10, s. 31-38.
Cegieła A., Moralność w perspektywie słownika i wypowiedzi : studium z zakresu leksykologii i pragmatyki językowej, Warszawa 2011
Cegieła A., Słowa niebezpieczne i niepożądane w przestrzeni społecznej : etyka słowa a poprawność polityczna, w: „Poradnik Językowy” 2013, z. 10, s. 57-71.
Cegieła A., Czym jest mowa nienawiści ?, „Poradnik Językowy” 2014; z. 1 s. 7-17.
Cegieła A., Etyka słowa w polskim dyskursie publicznym, w: Słowo we współczesnych dyskursach, red. K. Jachimowska, B. Kudra, E. Szkudlarek-Śmiechowicz, Łódź 2014.
Cegieła A., Słowa i ludzie : wprowadzenie do etyki słowa, Warszawa 2014.
Dąbrowska A., Słownik eufemizmów polskich, czyli w rzeczy mocno, w sposobie łagodnie, Warszawa 2005.
Garpiel R., Leszczyńska K., Sztuka perswazji : socjologiczne, psychologiczne i lingwistyczne aspekty komunikowania perswazyjnego, Kraków 2004.
Głowiński M.: Nowomowa i ciągi dalsze. Szkice dawne i nowe, Kraków 2009.
Grybosiowa A., O dystansie, szacunku i tolerancji w mediach, w: Język w mediach masowych, red. J. Bralczyk, K. Mosiołek-Kłosińska, Warszawa 2000, s. 60-66.
Grybosiowa A., Polaryzacja opinii o wulgaryzmach współczesnej polszczyzny, „Poradnik Językowy” 2006, z. 6, s. 57-63.
Grzenia J., Komunikacja językowa w Internecie, Warszawa 2006.
Iłowiecki M., Krzywe zwierciadło : o manipulacji w mediach, Lublin 2012.
Jadacka H., Wulgaryzmy, w: Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN, red. A. Markowski, Warszawa 2002, s. 1769.
Jędrzejko E., Kita M., Słowa grzeczne i serdeczne, czyli o języku życzliwym na co dzień i od święta, Warszawa 2002.
Kamińska-Szmaj I., Agresja językowa w życiu publicznym : leksykon inwektyw politycznych 1918-2000, Wrocław 2007.
Karwat M., O złośliwej dyskredytacji : manipulowanie wizerunkiem przeciwnika, Warszawa 2007.
Kita M., Językowe rytuały grzecznościowe, Katowice 2005.
Marcjanik M., Grzeczność w komunikacji językowej, Warszawa 2007.
Ożóg K., Polszczyzna przełomu XX i XXI w. Wybrane zagadnienia, Rzeszów 2001.
Peisert M., Formy i funkcje agresji werbalnej. Próba typologii, Wrocław 2004.
Puzynina J., Język wartości, Warszawa 1992.
Etyka międzyludzkiej komunikacji, red. J. Puzynina, Warszawa 1993.
Puzynina J., Słowo – wartość – kultura, Lublin 1997.
Puzynina J., Problemy wartościowania w języku i tekście, „Etnolingwistyka” 2004, nr 16, s. 179-189.
Puzynina J., Pajdzińska A., Etyka słowa, w: O zagrożeniach i bogactwie polszczyzny, red. J. Miodek, Wrocław 1996.
Retoryka codzienności : zwyczaje językowe współczesnych Polaków, red. M. Marcjanik, Warszawa 2006.
Życzliwość i agresja w języku i kulturze, pod red. A. Dąbrowskiej i A. Nowakowskiej, Wrocław 2005; Acta Universitatis Wratislaviensis; nr 2796, Język a Kultura, t. 17.