Socjologia mediów 2700-L-DM-Z2SOME
Przedmiot poświęcony jest analizie wielowymiarowych relacji między mediami a życiem społecznym – rozumianym zarówno jako sfera jednostkowych interakcji, jak i szerszych procesów grupowych, instytucjonalnych oraz kulturowych. Socjologia mediów bada związki między mediami a społeczeństwem, ich wzajemne uwarunkowania oraz dynamikę zmian zachodzących w dobie cyfryzacji i mediatyzacji sfery publicznej. Zajęcia prowadzone są w oparciu o klasyczne i współczesne teorie socjologiczne, które studenci konfrontują z aktualnymi zjawiskami medialnymi, kulturowymi i politycznymi. Program obejmuje m.in. następujące zagadnienia: refleksję nad teoriami socjologii i komunikacji; procesy globalizacji, konwergencji i konsumpcji; kulturę masową i studia kulturowe; dyskursy na temat płci i nierówności społecznych; fenomen celebrytyzacji; socjologię nowych mediów; kryzys demokracji i władzę mediów; grywalizację komunikacji społecznej; rolę algorytmów i sztucznej inteligencji jako niewidocznych aktorów społecznych; a także kondycję społeczeństwa zmediatyzowanego w kontekście takich wydarzeń jak pandemia COVID-19 czy wojna w Ukrainie.
Przedmiot dostarcza teoretycznego i analitycznego zaplecza dla zajęć o charakterze praktycznym – takich jak warsztaty dziennikarskie, media relations czy zarządzanie komunikacją. Wiedza zdobyta w ramach tego kursu pozwala studentom krytycznie interpretować procesy zachodzące w mediach i przestrzeni publicznej, a tym samym świadomie i odpowiedzialnie wykonywać zawody związane z dziennikarstwem, PR, komunikacją polityczną, reklamą czy analityką mediów. Elementem zajęć jest aktywna praca z tekstami źródłowymi (w tym literaturą naukową, reportażem i materiałami dokumentalnymi), a forma zaliczenia uwzględnia bieżącą aktywność na zajęciach.
Cele kształcenia:
- Wskazanie kluczowych aspektów medialnego zapośredniczenia wspólnoty społecznej i procesów komunikacyjnych.
- Wyjaśnienie – przez pryzmat przykładów i case studies – najważniejszych teorii, efektów i zjawisk charakterystycznych dla społeczeństwa zmediatyzowanego.
- Rozwinięcie umiejętności krytycznej analizy roli mediów w kształtowaniu interakcji społecznych, dyskursu publicznego oraz relacji władzy.
- Przygotowanie studentów do refleksyjnego i świadomego udziału w życiu medialnym – zarówno jako odbiorców, jak i przyszłych twórców i uczestników procesów komunikacyjnych.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
WIEDZA:
1. Zna i rozumie podstawowe pojęcia z zakresu socjologii mediów;
2. Zna i rozumie najważniejsze aspekty i płaszczyzny poszczególnych aspektów oddziaływania mediów na rzeczywistość społeczną, kulturową, ekonomiczną i polityczną
3. Rozpoznaje i identyfikuje najistotniejsze problemy i dylematy związane z funkcjonowaniem mediów we współczesnych społeczeństwa sieciowych – postinformacyjnych – podlegających silnym tendencjom mediatyzacyjnym oraz marketyzacyjnym
UMIEJĘTNOŚCI:
1. Potrafi diagnozować oraz analizować zjawiska społeczno-kulturowo-polityczne relacjonowane i komentowane w zmediatyzowanym dyskursie społecznym
2. Potrafi przeprowadzić logiczny wywód na temat funkcji, zadań, celów oraz sposobów oddziaływania mediów masowych oraz nie-instytucjonalnych (2.0) na uczestników interakcji społecznych.
KOMPETENCJE:
1. Wykorzystuje zdobytą wiedzę i nabyte umiejętności do analitycznego rozpoznawania zjawisk i problemów współczesnego życia społecznego podlegającego silnym procesom mediatyzacji
2. Potrafi diagnozować problemy znajdujące się na styku różnych dziedzin, systemów i dyscyplin podlegających medialnej logice
3. Jest w stanie wskazać i objaśnić różne aspekty kulturowe, polityczne, ekonomiczne oraz społeczne funkcjonowania mediów
Kryteria oceniania
Czynny udział w zajęciach (udział w dyskusji podczas zajęć), pełnienie roli eksperta przynajmniej raz w semestrze, obecność na zajęciach (max 2 nieobecności). Przedmiot kończy się egzaminem, do którego dopuszczone są wyłącznie te osoby, które zaliczą konwersatorium.
Na zajęciach obowiązuje limit 2 nieobecności w trakcie semestru. Po przekroczeniu limitu student jest zobowiązany do uzupełnienia zajęć na zasadach ustalonych przez prowadzącego. Po przekroczeniu limitu 50% nieobecności, zaliczenie nie jest możliwe i skutkuje niezaliczeniem zajęć. Student usprawiedliwia nieobecność niezwłocznie, wysyłając maila do prowadzącego lub na kolejnych zajęciach. Prowadzący ma prawo żądania przedstawienia zaświadczenia lekarskiego.
Literatura
A. Giddens, Socjologia, Warszawa 2004
W. Griswold, Socjologia kultury. Kultury i społeczeństwa w zmieniającym się świecie, Warszawa 2013
M. Molęda-Zdziech, Czas celebrytów. Mediatyzacja życia publicznego, Warszawa 2013
K. Jakubowicz, Media a demokracja w XXI wieku. Poszukiwanie nowych modeli, Warszawa 2013
P. Bourdieu, O telewizji. Panowanie dziennikarstwa, Warszawa 2009
J. Kreft, Władza platform. Za fasadą Google, Facebooka i Spotify, Kraków 2021
C. O’Neil, Broń matematycznej zagłady. Jak algorytmy zwiększają nierówności i zagrażają demokracji, Warszawa 2017
J. Kaplan, Sztuczna inteligencja. Co każdy powinien wiedzieć, Warszawa 2019
Szczegółową listę lektur (wraz ze wskazaniem zakresów stron do przeczytania) prowadzący przedmiot przedstawiają na pierwszych zajęciach w każdym roku akademickim.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: