Poprawna polszczyzna w pigułce 2600-PPP-OG

Przedmiot ma za zadanie zapoznać słuchaczy z najważniejszymi problemami normatywnymi współczesnej polszczyzny w zakresie ortografii, interpunkcji, fleksji, składni, leksyki i frazeologii oraz mechanizmami powstawania błędów językowych w tym zakresie. Ponadto studenci zostaną uwrażliwieni na walory estetyczne i etykę wypowiedzi, zasady etykiety językowej oraz wartość społeczną, estetyczną i poznawczą języka. Zyskują także kompetencje związane ze zwiększaniem komunikatywności przekazu.
Kurs obejmuje następujące zagadnienia:
1. Podstawowe pojęcia kultury języka: norma, system, uzus, tekst. Kryteria poprawności językowej.
2.Poprawność ortograficzna i interpunkcyjna - zasady zapisu skrótów, zasady interpunkcji oraz najnowsze zasady ortograficzne, po reformie RJP.
3. Poprawność fleksyjna (odmiana nazw własnych, w tym nazw geograficznych oraz nazwisk polskich i obcych, wątpliwości odmiany wyrazów pospolitych).
4. Poprawność słowotwórcza – jak oceniać neologizmy słowotwórcze. Tendencje słowotwórcze we współczesnej polszczyźnie.
5. Poprawność składniowa (składnia i fleksja polskiego liczebnika, norma w zakresie związków składniowych, zasady użycia imiesłowowego równoważnika zdań).
6. Poprawność leksykalna – łączliwość, wyrazy modne, błędy w zakresie znaczeń wyrazów.
7. Poprawność frazeologiczna.
8. Poprawność stylistyczna - zasady prostego języka.
9. Kompozycje tekstu naukowego – jak pisać jasno i interesująco?

Koordynatorzy przedmiotu

Magdalena Zawisławska

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

zdalnie

Założenia (opisowo)

OGUN - tylko dla Studentów zaocznych kierunków DiMa oraz AB - Wydziału Zaradzania Zajęcia będą się odbywały asynchronicznie na platformie Kampus UW.

Efekty uczenia się

WIEDZA
Student/ka zna:
- kodyfikację polskiej ortografii i interpunkcji,
- cechy charakterystyczne dla różnych stylów funkcjonalnych,
- zasady prostego języka.
UMIEJĘTNOŚCI
Student/ka potrafi:
– posługiwać się polszczyzną zgodnie z zaaprobowanymi społecznie regułami gramatycznymi i leksykalnymi,
– rozpoznawać typy błędów gramatycznych i leksykalnych oraz mechanizmy ich powstawania,
– analizować współczesne polskie teksty użytkowe i dokonuje ich oceny normatywnej oraz uzasadnia swoje sądy o języku oraz tekstach;
– dokonać korekty językowej tekstu,
– dostosować dobór leksyki do okoliczności, np. możliwości odbiorcy, do jego funkcji społecznej,
KOMPETENCJE SPOŁECZNE
Student/ka:
– wykazuje postawę troski o język,
– jest gotowy/a tworzyć teksty zgodne z normą i dopasowane do możliwości odbiorcy,
– potrafi uwrażliwiać innych na potrzebę pielęgnacji polszczyzny.

Kryteria oceniania

W każdym module zajęć będzie test z danego zagadnienia. Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest zdobycie co najmniej 50% punktów w całym kursie (łącznie ze wszystkich testów).

Literatura

Zasoby internetowe
• Bronk Z. Narzędzie do odmiany i składni liczebników http://nlp.actaforte.pl:8080/NLP3W/NumSyntax
• Bronk Z., Narzędzie do odmiany nazw geograficznych, http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Miejscowosci
• Bronk Z., Narzędzie do odmiany nazwisk http://nlp.actaforte.pl:8080/Nomina/Nazwiska
• Internetowy słownik nazwisk w Polsce (ISNP), https://nazwiska.ijp.pan.pl/
• Polański E. (red.), Wielki słownik ortograficzny PWN, Warszawa 2016. http://sjp.pwn.pl/
• Saloni Z., Woliński M., Wołosz R., Gruszczyński W., Skowrońska D., Słownik gramatyczny języka polskiego, wydanie III online, Warszawa 2015. http://sgjp.pl/
• Żmigrodzki P. (red.), Wielki słownik języka polskiego. www.wsjp.pl/
Słowniki
• Dunaj B. (red.), Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1996.
• Markowski A. (red.), Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa 2012.
• Bańko M. (red.), Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych PWN, Warszawa 2013.
• Bańko M., Wielki słownik wyrazów obcych PWN, Warszawa 2005.
• Müldner-Nieckowski P., Wielki słownik skrótów i skrótowców, Wrocław 2007.
• Grzenia J., Słownik nazw geograficznych z odmianą i nazwami pochodnymi, Warszawa 2008.
• Kłosińska A., Sobol E., Stankiewicz A. (oprac.), Wielki słownik frazeologiczny PWN z przysłowiami, Warszawa 2005.
• Bańko M., Słownik dobrego stylu, czyli wyrazy, które się lubią, Warszawa 2020.
• Podracki J., Nowy słownik interpunkcyjny języka polskiego z zasadami przestankowania, Warszawa 2005.
• Bańko M. (red.), Inny słownik języka polskiego, t. 1–2, Warszawa 2000.Nowy słownik języka polskiego PWN, red. E. Sobol, Warszawa 2002.
• Dubisz S. (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. 1–4. Warszawa 2003.

Uwagi

W cyklu 2026Z:

OGUN - tylko dla Studentów zaocznych kierunków DiMa oraz AB - Wydziału Zaradzania

Zajęcia będą się odbywały asynchronicznie na platformie Kampus UW.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami: