Violence at work - identification, consequences and legal response 2600-MSdz2VWen
Przemoc w pracy obejmuje wszelką agresję fizyczną, werbalną lub psychiczną, która zagraża bezpieczeństwu i dobrostanowi pracowników podczas wykonywania przez nich obowiązków. Taka wrogość może przybierać różne formy, od jawnych ataków – takich jak napaści lub groźby z użyciem broni – po subtelniejsze, takie jak mobbing, zastraszanie, cybernękanie lub systemowe warunki sprzyjające nadużyciom. Incydenty te pozostawiają trwałe szkody u pracowników w postaci obrażeń ciała, chorób związanych ze stresem, obniżonego morale i zwiększonej rotacji, a organizacje ponoszą odpowiedzialność prawną, uszczerbek na reputacji i kosztowne zakłócenia w działalności. Zgodnie z przepisami prawa pracy pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia bezpiecznego środowiska pracy, co sprawia, że ich wczesna identyfikacja, zgłaszanie i podejmowanie działań naprawczych jest niezbędne. Skuteczne zapobieganie opiera się na jasnych zasadach, regularnych szkoleniach, poufnych kanałach zgłaszania oraz szybkich i przejrzystych dochodzeniach, które chronią ofiary i pociągają sprawców do odpowiedzialności. Integrując te środki z kulturą korporacyjną, organizacje mogą ograniczać ryzyko, chronić swoich pracowników i promować zdrowsze i bardziej produktywne miejsce pracy. Podczas zajęć omawiane będą sposoby identyfikowania, oceny i zapobiegania agresji – fizycznej, werbalnej, cybernetycznej lub psychologicznej – zagrażającej pracownikom, łącząc rozpoznawanie objawów z obowiązkami prawnymi i strategiami łagodzenia skutków. Kurs łączy teorię dotyczącą czynników ryzyka, wpływu na ofiary i rozwoju polityki z praktycznymi narzędziami, takimi jak procedury zgłaszania incydentów, techniki dochodzeniowe i mechanizmy wsparcia dla osób, które przeżyły. Kurs analizuje również rzeczywiste przypadki, aby zilustrować, jak można przekształcać kultury organizacyjne, aby zapewnić bezpieczeństwo i rozliczalność w miejscu pracy
Kurs obejmuje:
Przemoc w miejscu pracy – definicje, typologie (fizyczna, werbalna, cyberprzemoc), rozpowszechnienie i trendy globalne.
Ocena ryzyka i strategie zapobiegania – identyfikacja zawodów/środowisk wysokiego ryzyka, wczesne wskaźniki ostrzegawcze, ocena kultury bezpieczeństwa, obowiązki pracodawcy wynikające z przepisów BHP.
Wpływ psychologiczny na osoby poszkodowane i świadków – reakcje na stres, trauma, wiktymizacja wtórna, mechanizmy radzenia sobie, interwencje w zakresie zdrowia psychicznego.
Ramy prawne i odpowiedzialność – kluczowe przepisy (prawo pracy, kodeks karny), odpowiedzialność pracodawców, wymogi dotyczące raportowania, rola agencji i sądów w ściganiu i dochodzeniach cywilnych.
Opracowywanie i wdrażanie polityki – opracowywanie polityk antyprzemocowych, procedur zgłaszania incydentów, protokołów dochodzeniowych, zabezpieczeń poufności, modułów szkoleń prewencyjnych.
Protokoły reagowania i systemy wsparcia – plany zarządzania kryzysowego, środki ochronne (np. personel ochrony), programy pomocy ofiarom, procesy mediacyjne/dyscyplinarne.
Studia przypadków i pojawiające się trendy – analiza rzeczywistych incydentów (np. strzelanin, cybernękania), różnic transnarodowych i przyszłych wyzwań, takich jak dynamika pracy zdalnej i agresja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
W zakresie wiedzy
K_W01 Zna i rozumie terminologię dotyczącą przemocy w pracy
K_W02 Zna i rozumie na poziomie zaawansowanym zasady, procedury i praktyki dotyczące działalności różnych typów organizacji, jej kluczowych funkcji (zarządzanie personelem – prawo pracy) oraz relacji z otoczeniem, a w szczególności znaczenia różnorodności w relacjach biznesowych lub pracowniczych
K_W05 Zna i rozumie procesy społeczne i polityczne oraz ich wpływ na funkcjonowanie organizacji i całej gospodarki, zwłaszcza w obszarze zatrudnienia, a także podstawowe zjawiska stanowiące wyzwanie
W zakresie umiejętności
K_U01 Potrafi wykorzystać teorię do identyfikacji, diagnozowania i rozwiązywania problemów związanych z przemocą w pracy
K_U02 Potrafi prawidłowo interpretować procesy i zjawiska społeczne, polityczne, prawne, ekonomiczne i ekologiczne oraz ich wpływ na funkcjonowanie organizacji, stosując odpowiedni dobór źródeł
K_U03 Potrafi samodzielnie i w zespole przygotowywać analizy, diagnozy i raporty dotyczące funkcjonowania organizacji w zakresie zarządzania personelem
K_U05 Potrafi planować i organizować pracę własną.
K_U06 Posiada umiejętność samokształcenia i podnoszenia kwalifikacji.
W zakresie postaw
K_K01 Jest gotowy do oceny i krytycznego podejścia do sytuacji i zjawisk związanych z funkcjonowaniem organizacji i całej gospodarki.
K_K02 Jest gotowy do myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy, szczególnie w obszarze zarządzania personelem.
K_K03 Jest gotowy do przestrzegania i rozwijania standardów etyki zawodowej związanych z zarządzaniem personelem.
K_K07 Jest gotowy do uwzględniania zasad równego traktowania, szacunku i przeciwdziałania przemocy w środowisku pracy.
Kryteria oceniania
Udział w zajęciach – 70 punktów, obecna ocena – 70 punktów, test – 40 punktów, praca dodatkowa – esej na dany temat 20 punktów
Przekroczenie progu 100 punktów
Literatura
1) Humbert, A. L., Tzanakou, C., Strid, S., & Lipinsky, A. (2025). Non-binary experiences of (gender-based) violence at work. The International Journal of Human Resource Management, 36(7), 1249-1281.
2) Seppälä, P., Olin, N., Kalavainen, S., Heikkilä, H. C., Kivimäki, M., Remes, J., & Ervasti, J. (2023). Effectiveness of a workshop-based intervention to reduce bullying and violence at work: A 2-year quasi-experimental intervention study. Social Science & Medicine, 338, 116318.
3) Vieira, C. E. C. (2023). Violence at work: structural and intersectional dimensions. Revista brasileira de sáude ocupacional, 48, edcinq2.
4) Rosander, M., & Nielsen, M. B. (2023). Witnessing bullying at work: Inactivity and the risk of becoming the next target Psychology of Violence, 13(1), 34
5) Chirico, F., Sacco, A., & Magnavita, N. (2024). Workplace violence: risk assessment is the basis for prevention. G Ital Psicol Med Lav, 4(2), 92-98.
6) Cairns, K. (2022). Feeling environmental justice: Pedagogies of slow violence. Curriculum Inquiry, 51(5), 522-541.
7) Reeves, C., & O’Leary-Kelly, A. M. (2007). The effects and costs of intimate partner violence for work organizations. Journal of interpersonal violence, 22(3), 327-344.
8) Hassard, J., Teoh, K. R., & Cox, T. (2019). Estimating the economic burden posed by work-related violence to society: A systematic review of cost-of-illness studies. Safety science, 116, 208-221.
I inne