Bankowość 2600-LFBRz2BANK
WYKŁAD
1. Dwuszczeblowy sektor bankowy
Istota dwuszczeblowości systemu bankowego: bank centralny, banki komercyjne i inne banki.
Otoczenie zewnętrzne banków komercyjnych: bank centralny i polityka pieniężna, instrumenty polityki pieniężnej banku centralnego, Narodowy Bank Polski, Europejski System Banków Centralnych (ESBC) i jego organa (EBC, NBC), nadzór bankowy – rola Komisji Nadzoru Finansowego i Komitetu Stabilności Finansowej, Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
2. Banki depozytowo-kredytowe na tle innych pośredników finansowych
Bankowość uniwersalna a bankowość wyspecjalizowana.
Banki depozytowo-kredytowe, banki specjalistyczne (hipoteczne, kredytu ratalnego, kasy oszczędnościowo-budowlane).
3. Usługi i operacje bankowe
Czynności bankowe; usługi czynne, bierne i pośredniczące.
Metody rozliczeń bezgotówkowych: polecenie przelewu, polecenie zapłaty, czek, karty płatnicze, inkaso faktur, akredytywa.
Systemy rozliczeń międzybankowych: KIR, ELIXIR, SORBNET2, SWIFT, TARGET2.
4. Bank komercyjny jako przedsiębiorstwo
Struktura bilansu banku depozytowo-kredytowego.
Rachunek zysków i strat: zysk na działalności bankowej, zysk operacyjny, zysk brutto i netto.
Główne wskaźniki oceny sytuacji finansowej banku.
5. Ryzyko w działalności bankowej
Zarządzanie aktywami banku: portfel kredytowy i inwestycyjny.
Zarządzanie pasywami banku: źródła i koszty pozyskiwania kapitału.
Rola kapitału własnego w ograniczaniu ryzyka działalności banku.
Rodzaje ryzyka: kredytowe, płynności, wypłacalności, stopy procentowej, kursu walutowego, operacyjne i inne.
Metody pozycji bilansowych i luki w badaniu narażenia banku na ryzyko.
6. Ryzyko płynności
Podstawy i koncepcje teorii płynności banków.
Współczesne koncepcje płynności banków – m.in. wskaźniki płynności regulacyjnej (LCR, NSFR), płynność strukturalna i operacyjna, koncepcja płynności rynkowej i finansowania awaryjnego, rola banku centralnego jako pożyczkodawcy ostatniej instancji.
7. Działalność kredytowa banku
Procedury i strategia kredytowa banku.
Etapy działalności kredytowej: przygotowanie, realizacja i obsługa kredytu.
Wniosek kredytowy i jego elementy.
Metody oceny zdolności kredytowej: rating i scoring.
Wskaźniki i limity koncentracji kredytowej.
Prawne formy zabezpieczeń kredytów i pożyczek.
Klasyfikacja portfela kredytowego i rezerwy celowe na nieściągalne należności.
Postępowanie ze złymi dłużnikami: sądowy układ wierzycielski, upadłość.
8. Ryzyko kredytowe
Umowy kapitałowe (Bazylea I, II, III).
Zewnętrzne ratingi w ocenie ryzyka indywidualnych klientów.
Wewnętrzne ratingi – metoda wartości zagrożonej (VaR).
Ryzyko portfelowe i zasada dekoncentracji ryzyka.
Wymóg kapitałowy ze względu na ryzyko kredytowe.
9. Ryzyko walutowe
Pomiar narażenia banku na ryzyko walutowe.
Indywidualne i całkowite pozycje walutowe.
10. Ryzyko stopy procentowej
Definicja ryzyka stopy procentowej.
Aktywa i pasywa wrażliwe na zmiany stóp procentowych: metoda luki i metoda duracji.
Funkcjonowanie międzybankowego rynku pieniężnego.
Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej.
11. Ryzyko operacyjne
Zdarzenia operacyjne i ich skutki.
Metody pomiaru ryzyka operacyjnego.
Wpływ standardów adekwatności kapitałowej na pomiar ryzyka operacyjnego.
12. Ryzyko wypłacalności i regulacje bankowe
Wymogi kapitałowe wobec poszczególnych rodzajów ryzyka.
Współczynnik wypłacalności banku – fundusze własne i wagi ryzyka.
Regulacje mikro- i makroostrożnościowe.
Regulacje dotyczące oceny jakości portfela kredytowego i rezerw na ryzyko kredytowe (specyficzne, ogólne, dynamiczne).
Regulacje ochrony depozytów i systemu bezpieczeństwa finansowego.
Standardy Komitetu Bazylejskiego (Bazylea I, II, III, IV i kolejne).
Filary adekwatności kapitałowej; współczynniki wypłacalności banku (CET, Tier 1, Total); wymogi i bufory kapitałowe.
Polityka makroostrożnościowa i jej instrumenty.
ĆWICZENIA:
1. Bank centralny: Funkcje banku centralnego i ich odzwierciedlenie w bilansie, analiza bilansu banku centralnego, polityka pieniężna a mnożnik kreacji pieniądza.
2. Komercyjny bank depozytowo-kredytowy jako przedsiębiorstwo Analiza przypadków wybranych banków komercyjnych, struktura bilansu banku depozytowo-kredytowego, rachunek zysków i strat (zysk na działalności bankowej, zysk operacyjny, zysk brutto i netto), główne wskaźniki oceny sytuacji finansowej banku.
3. Ryzyko bankowe i jego analiza
4. Ryzyko kredytowe i jego metody pomiaru. Scoring i rating jako podstawowe narzędzia oceny ryzyka kredytowego.
5. Ryzyko walutowe. Metody pomiaru narażenia banku na ryzyko walutowe, indywidualne pozycje walutowe oraz całkowita pozycja walutowa.
6. Ryzyko stopy procentowej. Analiza i pomiar ryzyka stopy procentowej, aktywa i pasywa wrażliwe na zmiany stóp procentowych, metoda luki oraz metoda duracji w badaniu ryzyka stopy procentowej.
7. Ryzyko płynności. Klasyfikacja aktywów banku według terminów zapadalności oraz pasywów według terminów wymagalności, bilans płynności banku, pozycje bilansowe banku ze względu na terminy zapadalności i wymagalności, wskaźniki płynności banków.
8. Ryzyko operacyjne. Podstawowe i zaawansowane metody pomiaru ryzyka operacyjnego oraz szacowanie wymaganego kapitału na ryzyko operacyjne.
9. Ryzyko wypłacalności i regulacje bankowe. Analiza na przykładzie sprawozdań finansowych wybranych banków, wymogi kapitałowe wobec poszczególnych rodzajów ryzyka w sektorze bankowym, współczynnik wypłacalności banku, definicja funduszy własnych i wag ryzyka.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Upon completion of the course, the student will be able to:
In terms of knowledge:
• explain the basic concepts related to the functioning of the two-tier banking system, including the role of the central bank and commercial banks, as well as the structure of the central bank’s balance sheet (K_W01).
• explain the mechanism of money creation and the role of central bank monetary policy instruments in shaping the money supply, with particular emphasis on interest rate policy and required reserves (K_W02).
• describe methods of measuring risks in banking activities, including credit risk, currency risk, operational risk, and interest rate risk, together with techniques for mitigating them, such as securitization and portfolio management (K_W02).
• compare liquidity risk and solvency risk of a bank based on balance sheet analysis, highlighting differences in asset and liability management as well as capital requirements according to regulatory standards (e.g. Basel III) (K_W02).
In terms of skills:
• analyze balance sheets of central and commercial banks, identifying key asset and liability positions and their importance for the financial stability of a bank (K_U01).
• apply methods of measuring interest rate risk and currency risk, including the gap and duration methods, to determine a bank’s exposure to changing market conditions (K_U03).
• calculate liquidity and solvency ratios of banks based on financial data, including CET1, Tier 1, and capital adequacy ratios (K_U03).
• interpret financial statements of commercial banks, including profit and loss accounts and balance sheets, in order to assess profitability, risk, and operational efficiency (K_U03).
In terms of social competences:
• critically assess the risks and financial strategies of banks, including ethical aspects of financial management and compliance with prudential standards in banking operations (K_K01).
• appreciate the importance of professional ethical standards when analyzing financial statements of banks and when making decisions related to risk management and lending to clients (K_K05).
Kryteria oceniania
Wykład:
Końcowy egzamin pisemny (możliwe różne formy poleceń, w tym: definicje, pytania otwarte i półotwarte, zadania obliczeniowe, pytania testowe)
Ćwiczenia:
Efekty uczenia się będą weryfikowane na bieżąco za zadania i ćwiczenia rozwiązywane na zajęciach i w ramach prac domowych, dyskusja, wystąpienia publiczne, prace analityczne z wykorzystaniem przeglądarki internetowej, portali i programów komputerowych, praca w grupach, interaktywne wyjaśnianie pojęć (do decyzji prowadzącego tryb zajęć: w sali komputerowej lub w zwykłej sali)
WYKŁAD:
Na ocenę przedmiotu składa się wynik z egzaminu.
Egzamin pisemny w sali dydaktycznej – stacjonarny lub z wykorzystaniem platformy e-nauka.
Do egzaminu mogą przystąpić osoby mające zaliczone ćwiczenia
Poniżej szacunkowe progi procentowe, które określają ocenę:
0–50% – ocena 2
51–63% – ocena 3
64–72% – ocena 3,5
73–81% – ocena 4
82–88% – ocena 4,5
89–96% – ocena 5
97–100% – ocena 5!
ĆWICZENIA:
Ocena końcowa zależy od zaangażowania studentów w pracę na zajęciach oraz od wyniku kolokwium końcowego.
Ocena ciągła (praca na zajęciach, pisemne prace/zadania zespołowe i indywidualne)
Kolokwium pisemne w sali dydaktycznej (decyzją prowadzącego może być użyty portal eNauka)
Literatura
PODSTAWOWA:
Iwanicz-Drozdowska, M., Jaworski W.L., Szelągowska A, Zawadzka Z.,2022, Bankowość – instytucje, operacje, zarządzanie. Poltex Warszawa
Górski M., 2018, Rynkowy system finansowy, Warszawa: PWE
UZUPEŁNIAJĄCA:
Resti A., Sironi A., 2007, Risk management and shareholders value in banking, Wiley & Sons (dostępna online)
Moorad Choudhry, 2014, An Introduction to Banking: Principles, Strategy and Risk Management (dostępna online)
Inne materiały polecane przez prowadzących zajęcia podczas zajęć