Bankowość 2600-LFBRdz2BANK
WYKŁAD
1. Dwuszczeblowy sektor bankowy
Istota dwuszczeblowości systemu bankowego: bank centralny, banki komercyjne i inne banki.
Otoczenie zewnętrzne banków komercyjnych: bank centralny i polityka pieniężna, instrumenty polityki pieniężnej banku centralnego, Narodowy Bank Polski, Europejski System Banków Centralnych (ESBC) i jego organa (EBC, NBC), nadzór bankowy – rola Komisji Nadzoru Finansowego i Komitetu Stabilności Finansowej, Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
2. Banki depozytowo-kredytowe na tle innych pośredników finansowych
Bankowość uniwersalna a bankowość wyspecjalizowana.
Banki depozytowo-kredytowe, banki specjalistyczne (hipoteczne, kredytu ratalnego, kasy oszczędnościowo-budowlane).
3. Usługi i operacje bankowe
Czynności bankowe; usługi czynne, bierne i pośredniczące.
Metody rozliczeń bezgotówkowych: polecenie przelewu, polecenie zapłaty, czek, karty płatnicze, inkaso faktur, akredytywa.
Systemy rozliczeń międzybankowych: KIR, ELIXIR, SORBNET2, SWIFT, TARGET2.
4. Bank komercyjny jako przedsiębiorstwo
Struktura bilansu banku depozytowo-kredytowego.
Rachunek zysków i strat: zysk na działalności bankowej, zysk operacyjny, zysk brutto i netto.
Główne wskaźniki oceny sytuacji finansowej banku.
5. Ryzyko w działalności bankowej
Zarządzanie aktywami banku: portfel kredytowy i inwestycyjny.
Zarządzanie pasywami banku: źródła i koszty pozyskiwania kapitału.
Rola kapitału własnego w ograniczaniu ryzyka działalności banku.
Rodzaje ryzyka: kredytowe, płynności, wypłacalności, stopy procentowej, kursu walutowego, operacyjne i inne.
Metody pozycji bilansowych i luki w badaniu narażenia banku na ryzyko.
6. Ryzyko płynności
Podstawy i koncepcje teorii płynności banków.
Współczesne koncepcje płynności banków – m.in. wskaźniki płynności regulacyjnej (LCR, NSFR), płynność strukturalna i operacyjna, koncepcja płynności rynkowej i finansowania awaryjnego, rola banku centralnego jako pożyczkodawcy ostatniej instancji.
7. Działalność kredytowa banku
Procedury i strategia kredytowa banku.
Etapy działalności kredytowej: przygotowanie, realizacja i obsługa kredytu.
Wniosek kredytowy i jego elementy.
Metody oceny zdolności kredytowej: rating i scoring.
Wskaźniki i limity koncentracji kredytowej.
Prawne formy zabezpieczeń kredytów i pożyczek.
Klasyfikacja portfela kredytowego i rezerwy celowe na nieściągalne należności.
Postępowanie ze złymi dłużnikami: sądowy układ wierzycielski, upadłość.
8. Ryzyko kredytowe
Umowy kapitałowe (Bazylea I, II, III).
Zewnętrzne ratingi w ocenie ryzyka indywidualnych klientów.
Wewnętrzne ratingi – metoda wartości zagrożonej (VaR).
Ryzyko portfelowe i zasada dekoncentracji ryzyka.
Wymóg kapitałowy ze względu na ryzyko kredytowe.
9. Ryzyko walutowe
Pomiar narażenia banku na ryzyko walutowe.
Indywidualne i całkowite pozycje walutowe.
10. Ryzyko stopy procentowej
Definicja ryzyka stopy procentowej.
Aktywa i pasywa wrażliwe na zmiany stóp procentowych: metoda luki i metoda duracji.
Funkcjonowanie międzybankowego rynku pieniężnego.
Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej.
11. Ryzyko operacyjne
Zdarzenia operacyjne i ich skutki.
Metody pomiaru ryzyka operacyjnego.
Wpływ standardów adekwatności kapitałowej na pomiar ryzyka operacyjnego.
12. Ryzyko wypłacalności i regulacje bankowe
Wymogi kapitałowe wobec poszczególnych rodzajów ryzyka.
Współczynnik wypłacalności banku – fundusze własne i wagi ryzyka.
Regulacje mikro- i makroostrożnościowe.
Regulacje dotyczące oceny jakości portfela kredytowego i rezerw na ryzyko kredytowe (specyficzne, ogólne, dynamiczne).
Regulacje ochrony depozytów i systemu bezpieczeństwa finansowego.
Standardy Komitetu Bazylejskiego (Bazylea I, II, III, IV i kolejne).
Filary adekwatności kapitałowej; współczynniki wypłacalności banku (CET, Tier 1, Total); wymogi i bufory kapitałowe.
Polityka makroostrożnościowa i jej instrumenty.
ĆWICZENIA:
1. Bank centralny: Funkcje banku centralnego i ich odzwierciedlenie w bilansie, analiza bilansu banku centralnego, polityka pieniężna a mnożnik kreacji pieniądza.
2. Komercyjny bank depozytowo-kredytowy jako przedsiębiorstwo Analiza przypadków wybranych banków komercyjnych, struktura bilansu banku depozytowo-kredytowego, rachunek zysków i strat (zysk na działalności bankowej, zysk operacyjny, zysk brutto i netto), główne wskaźniki oceny sytuacji finansowej banku.
3. Ryzyko bankowe i jego analiza
4. Ryzyko kredytowe i jego metody pomiaru. Scoring i rating jako podstawowe narzędzia oceny ryzyka kredytowego.
5. Ryzyko walutowe. Metody pomiaru narażenia banku na ryzyko walutowe, indywidualne pozycje walutowe oraz całkowita pozycja walutowa.
6. Ryzyko stopy procentowej. Analiza i pomiar ryzyka stopy procentowej, aktywa i pasywa wrażliwe na zmiany stóp procentowych, metoda luki oraz metoda duracji w badaniu ryzyka stopy procentowej.
7. Ryzyko płynności. Klasyfikacja aktywów banku według terminów zapadalności oraz pasywów według terminów wymagalności, bilans płynności banku, pozycje bilansowe banku ze względu na terminy zapadalności i wymagalności, wskaźniki płynności banków.
8. Ryzyko operacyjne. Podstawowe i zaawansowane metody pomiaru ryzyka operacyjnego oraz szacowanie wymaganego kapitału na ryzyko operacyjne.
9. Ryzyko wypłacalności i regulacje bankowe. Analiza na przykładzie sprawozdań finansowych wybranych banków, wymogi kapitałowe wobec poszczególnych rodzajów ryzyka w sektorze bankowym, współczynnik wypłacalności banku, definicja funduszy własnych i wag ryzyka.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Student/Studentka po zaliczeniu kursu:
w zakresie wiedzy:
• wyjaśnia podstawowe pojęcia związane z funkcjonowaniem dwuszczeblowego systemu bankowego, w tym rolę banku centralnego oraz banków komercyjnych, a także schemat bilansu banku centralnego (K_W01)
• wyjaśnia mechanizm kreacji pieniądza oraz rolę instrumentów polityki pieniężnej banku centralnego w kształtowaniu podaży pieniądza, zwracając uwagę na politykę stóp procentowych i rezerw obowiązkowych (K_W02)
• opisuje metody pomiaru ryzyka w działalności bankowej, w tym ryzyko kredytowe, ryzyko walutowe, ryzyko operacyjne oraz stopy procentowej, wraz z technikami ich ograniczania, takimi jak sekurytyzacja i zarządzanie portfelem bankowym (K_W02)
• porównuje ryzyko płynności i ryzyko wypłacalności banku na podstawie analizy bilansu, wskazując na różnice w zarządzaniu aktywami i pasywami oraz wymogami kapitałowymi na podstawie norm regulacyjnych (np. Bazylea III) (K_W02)
w zakresie umiejętności:
• analizuje bilanse banków centralnych i komercyjnych, identyfikując kluczowe pozycje aktywów i pasywów oraz ich znaczenie w kontekście stabilności finansowej banku (K_U01)
• zastosowuje metody pomiaru ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego, w tym metodę luki i duracji, w celu określenia narażenia banku na zmiany warunków rynkowych (KU03)
• oblicza wskaźniki płynności i wypłacalności banków na podstawie danych finansowych, w tym wskaźniki CET1, Tier1 oraz współczynnik wypłacalności (K_U03)
• interpretuje sprawozdania finansowe banków komercyjnych, w tym rachunki zysków i strat oraz bilanse, w celu oceny rentowności, ryzyka i wydajności operacyjnej banku (K_U03)
w zakresie kompetencji społecznych
• ocenia w sposób krytyczny ryzyko i strategie finansowe banków, w tym etycznych aspektów zarządzania finansami i przestrzegania standardów ostrożnościowych w działalności bankowej (K_K01)
• docenia wagę zawodowych standardów etycznych podczas analizy sprawozdań finansowych banków oraz w procesie podejmowania decyzji dotyczących zarządzania ryzykiem i kredytowaniem klientów (K_K05)
Kryteria oceniania
Wykład:
Końcowy egzamin pisemny (możliwe różne formy poleceń, w tym: definicje, pytania otwarte i półotwarte, zadania obliczeniowe, pytania testowe)
Ćwiczenia:
Efekty uczenia się będą weryfikowane na bieżąco za zadania i ćwiczenia rozwiązywane na zajęciach i w ramach prac domowych, dyskusja, wystąpienia publiczne, prace analityczne z wykorzystaniem przeglądarki internetowej, portali i programów komputerowych, praca w grupach, interaktywne wyjaśnianie pojęć (do decyzji prowadzącego tryb zajęć: w sali komputerowej lub w zwykłej sali)
WYKŁAD:
Na ocenę przedmiotu składa się wynik z egzaminu.
Egzamin pisemny w sali dydaktycznej – stacjonarny lub z wykorzystaniem platformy e-nauka.
Do egzaminu mogą przystąpić osoby mające zaliczone ćwiczenia
Poniżej szacunkowe progi procentowe, które określają ocenę:
0–50% – ocena 2
51–63% – ocena 3
64–72% – ocena 3,5
73–81% – ocena 4
82–88% – ocena 4,5
89–96% – ocena 5
97–100% – ocena 5!
ĆWICZENIA:
Ocena końcowa zależy od zaangażowania studentów w pracę na zajęciach oraz od wyniku kolokwium końcowego.
Ocena ciągła (praca na zajęciach, pisemne prace/zadania zespołowe i indywidualne)
Kolokwium pisemne w sali dydaktycznej (decyzją prowadzącego może być użyty portal eNauka)
Literatura
PODSTAWOWA:
Iwanicz-Drozdowska, M., Jaworski W.L., Szelągowska A, Zawadzka Z.,2022, Bankowość – instytucje, operacje, zarządzanie. Poltex Warszawa
Górski M., 2018, Rynkowy system finansowy, Warszawa: PWE
UZUPEŁNIAJĄCA:
Resti A., Sironi A., 2007, Risk management and shareholders value in banking, Wiley & Sons (dostępna online)
Moorad Choudhry, 2014, An Introduction to Banking: Principles, Strategy and Risk Management (dostępna online)
Inne materiały polecane przez prowadzących zajęcia podczas zajęć