Etyka w biznesie 2600-ABdz1EB

Kurs „Etyka w biznesie” zapewnia interdyscyplinarne spojrzenie na zagadnienia etyczne w zarządzaniu, łącząc podstawy filozofii z praktyką biznesową. Jego celem jest rozwinięcie umiejętności krytycznego myślenia i analizy etycznej w procesie podejmowania decyzji biznesowych oraz podkreślenie znaczenia odpowiedzialnego i zrównoważonego podejścia do zarządzania.
Podstawowym celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z zagadnieniami etyki biznesu oraz ich znaczeniem dla współczesnego zarządzania organizacjami. Dzięki uczestnictwu w zajęciach studenci zyskają świadomość roli etyki w praktykach zarządczych oraz narzędzia umożliwiające identyfikację i przeciwdziałanie nieetycznym zachowaniom w organizacjach. W trakcie zajęć analizowane są kluczowe koncepcje filozoficzne i moralne odnoszące się do działalności gospodarczej, m.in.: teorie moralności, koncepcje sprawiedliwości społecznej w kontekście biznesowym oraz krytyczna analiza etyczna procesów decyzyjnych. Treści przedmiotu obejmują także zagadnienia związane z kodeksami i programami etycznymi, etyką ekologiczną, społeczną odpowiedzialnością inwestycyjną, problematyką korupcji, nadużyć finansowych, a także mobbingu i dyskryminacji w miejscu pracy.
Program kursu obejmuje zarówno teoretyczne podstawy etyki biznesu, jak i ich praktyczne zastosowania w organizacjach. Osoby studiujące zapoznają się z pojęciami etyki opisowej i normatywnej oraz różnorodnymi podejściami do etyki w biznesie, w tym kognitywizmem i nonkognitywizmem, utylitaryzmem, kantyzmem i relatywizmem. Szczególny nacisk będzie położony na relacje między wolnym rynkiem a sprawiedliwością, osiąganiem zysku a etyką kapitalizmu, a także etycznym podejściem do zarządzania.
Kurs obejmuje również praktyczne aspekty etyki w biznesie, takie jak kodeksy etyczne, programy antykorupcyjne, czy etyczne inwestowanie. W ramach cyklu ośmiu spotkań będą analizowane zarówno aspekty środowiskowe etycznego zarządzania, w postaci wpływu zrównoważonego rozwoju i ekologii na strategie i działania w biznesie, jak również społeczne – w postaci sposobów przeciwdziałania problemom takim jak korupcja, mobbing, czy dyskryminacja w miejscu pracy.

1. Wprowadzenie do etyki w biznesie
Kurs rozpoczyna się od omówienia podstawowych zagadnień związanych z etyką, etyką w biznesie i jej miejscem w zarządzaniu. Studenci zapoznają się z relacją między etyką, filozofią i biznesem oraz rozróżnieniem między etyką deskryptywną a preskryptywną. Przedstawione także będą relacje między etyką a religią oraz wybrane nurty etyczne, w tym utylitaryzm, kantyzm i relatywizm etyczny.

2. Teoria interesariuszy a dylematy moralne i podejmowanie decyzji w kontekście etycznym
Moduł rozpoczyna się od omówienia teorii interesariuszy R.E. Freemana oraz najważniejszych współczesnych koncepcji zarządzania relacjami z interesariuszami. Stanowią one punkt wyjścia do pogłębionej analizy zagadnień moralności, osądu moralnego oraz głównych teorii etycznych, takich jak kognitywizm i nonkognitywizm, a także konsekwencjalizm i nonkonsekwencjalizm. Moduł ukazuje również proces podejmowania decyzji w kontekście etycznym, osadzając go w ramach omawianych teorii i ilustrując jego praktyczne zastosowanie w działalności organizacji.

3. Rynek, biznes i sprawiedliwość
Moduł koncentruje się na analizie relacji między etyką a zyskiem oraz etycznych aspektach gospodarowania. Studenci zapoznają się z teorią sprawiedliwości Johna Rawlsa i podejściem Miltona Friedmana. W module omówione zostaną również różne wizje kapitalizmu w kontekście etycznym, w tym wizja unitariańska, separatystyczna i integracyjna. Dodatkowo, poruszone zostaną kwestie praw pracowniczych, mobbingu i dyskryminacji, a także ochrony środowiska naturalnego jako elementu odpowiedzialnego zarządzania.

4. Dobre praktyki, kodeksy i programy etyczne
Moduł koncentruje się na systemach wartości w organizacjach oraz roli kodeksów etycznych w kształtowaniu odpowiedzialnego biznesu. Studenci poznają różne rodzaje kodeksów, ich strukturę i treść oraz proces projektowania i wdrażania programów etycznych w firmach. Omawiane będą także zagadnienia dotyczące wartości i ich systemów w organizacjach, a także znaczenie raportowania niefinansowego w kontekście transparentności i odpowiedzialności biznesu.

5. Globalizacja i zrównoważony rozwój w kontekście etycznym
Ten moduł dotyczy wpływu globalizacji i zrównoważonego rozwoju na etykę biznesu. Omawiane są zagadnienia związane z etyką ekologiczną, w tym ekoetyka, ekologia i ochrona środowiska, ekologia głęboka Arne Naessa, humanizm ekologiczny Henryka Skolimowskiego oraz ekologia społeczna Floriana Znanieckiego. Studenci analizują konsekwencje globalizacji dla wyzwań etycznych w biznesie, pojęcie zrównoważonego rozwoju, ekonomię cyrkularną oraz świadomość ekologiczną i społeczną.

6. Rynki finansowe a etyka
W tym module osoby studiujące poznają etyczne aspekty inwestowania oraz rozwój koncepcji społecznie odpowiedzialnych inwestycji (SRI). Przedmiot obejmuje analizę czynników ESG (Environmental, Social, Governance), zielone inwestowanie oraz inwestycje oparte na systemach religijnych. Studenci zapoznają się także z funkcjonowaniem społecznie odpowiedzialnych indeksów giełdowych oraz kluczowych, unijnych wytycznych dotyczących raportowania niefinansowego.

7. Społeczna (nie)odpowiedzialność biznesu i rola sygnalistów
Moduł omawia zjawisko społecznej odpowiedzialności (CSR) i nieodpowiedzialności (CSRI) biznesu. Studenci analizują przykłady nieetycznych działań w biznesie, w tym zatrudnianie nieletnich, niewolnictwo XXI wieku oraz naruszenia praw pracowniczych. Istotnym zagadnieniem w module jest whistleblowing, czyli rola sygnalistów w ujawnianiu nieprawidłowości i korupcji w organizacjach.

8. Korupcja a zarządzanie przez wartości
Ostatni moduł kursu poświęcony jest problematyce korupcji i nadużyć w biznesie. Studenci poznają mechanizmy korupcyjne, programy antykorupcyjne oraz trudności w procedurach przetargowych. Omawiane są również piramidy finansowe oraz kwestie prania pieniędzy, w tym schematy przeciwdziałania oraz działania organizacji nadzorujących, takich jak ONZ, UE czy Financial Action Task Force. Na zakończenie osoby studiujące zapoznają się z koncepcją zarządzania przez wartości i wyzwaniami budowania odpowiedzialnej kultury organizacyjnej.

Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).