Jak projektować przyjazne i inkluzywne przestrzenie miejskie? Psychologia środowiskowa w praktyce 2500-PS-ZIP(KS)-F-01

Dlaczego jedne miejsca w mieście sprzyjają odpoczynkowi, poczuciu bezpieczeństwa i budowaniu relacji społecznych, podczas gdy inne wywołują stres, przeciążenie i poczucie wykluczenia? Jak projektować przestrzenie miejskie odpowiadające na potrzeby osób starszych, neuroróżnorodnych, migrantów i migrantek czy mających ograniczoną mobilność?
Kurs łączy najnowszą wiedzę z zakresu psychologii środowiskowej z praktyczną pracą badawczą realizowaną we współpracy z partnerem zewnętrznym: fundacją Think Tank Miasto. Osoby uczestniczące w zajęciach nauczą się diagnozować jakość przestrzeni miejskich przy użyciu metod stosowanych w psychologii środowiskowej, urbanistyce i działaniach organizacji społecznych, takich jak obserwacja behawioralna, wywiady spacerowe czy mapowanie poznawczo-emocjonalne. Następnie wykorzystają zebrane dane do opracowania rekomendacji dotyczących tworzenia bardziej przyjaznych, zdrowych i inkluzywnych miejsc.
Osoby studenckie nauczą się planować, realizować i komunikować wyniki profesjonalnych projektów badawczo-wdrożeniowych opartych na pracy terenowej z mieszkańcami Warszawy. W ramach zajęć rozwiną kompetencje w zakresie prowadzenia badań, współpracy z partnerami społecznymi oraz przygotowywania rekomendacji mogących znaleźć zastosowanie w praktyce miejskiej.

Zajęcia podzielone są na trzy główne moduły:
1. Moduł teoretyczny:
Wprowadzenie do badań relacji człowiek–środowisko, obejmujące w szczególności:
• podstawowe koncepcje psychologii środowiskowej: dopasowanie człowiek–środowisko, przywiązanie do miejsca, tożsamość miejsca i placemaking;
• psychologiczne konsekwencje życia w mieście, w tym stres środowiskowy przeciążenie poznawcze, poczucie bezpieczeństwa oraz możliwości regeneracji psychicznej
• znaczenie przestrzeni miejskich dla budowania przynależności, kontaktów społecznych i dobrostanu
• potrzeby różnych grup użytkowników miasta, w tym osób starszych, neuroróżnorodnych, z ograniczoną mobilnością oraz osób z doświadczeniem migracji
• zasady projektowania przestrzeni dostępnych, inkluzywnych i wspierających sprawiedliwość przestrzenną.
2. Moduł badawczy (terenowy):
Moduł obejmuje realizację badań w wybranych lokalizacjach Warszawy we współpracy z partnerem zewnętrznym, w tym:
• wybór lokalizacji oraz określenie problemu badawczego związanego z jakością, dostępnością lub inkluzywnością przestrzeni miejskiej
• przygotowanie narzędzi badawczych dostosowanych do wybranej grupy użytkowników przestrzeni
• prowadzenie obserwacji behawioralnej, wywiadów spacerowych (transect walk) oraz poznawczo-emocjonalnego mapowania miejsc; dokumentowanie sposobów korzystania z przestrzeni, barier środowiskowych oraz czynników wspierających komfort, bezpieczeństwo i poczucie przynależności
• analiza zebranych danych terenowych jako podstawy do opracowania rekomendacji
3. Moduł wdrożeniowy
Moduł obejmuje przełożenie wyników badań terenowych na praktyczne rekomendacje dotyczące wybranych przestrzeni miejskich, w tym:
• analizę zidentyfikowanych potrzeb, barier i zasobów danej lokalizacji
• opracowanie rekomendacji projektowych i organizacyjnych służących zwiększaniu dostępności, inkluzywności, poczucia bezpieczeństwa oraz komfortu użytkowania przestrzeni
• wskazanie rozwiązań wspierających budowanie więzi z miejscem, przynależności i kontaktów społecznych
• przygotowanie raportu wdrożeniowego w formie użytecznej dla partnerów społecznych, organizacji miejskich lub instytucji publicznych;
• prezentację wyników oraz rekomendacji ze szczególnym zwróceniem uwagi na komunikatywność