Zdrowie psychiczne osób transpłciowych: perspektywa kliniczna i społeczna 2500-PL-PS-SP300-03

Przedmiot wprowadza osoby studiujące w te perspektywy, z uwzględnieniem aktualnego stanu wiedzy (oraz jej ograniczeń), wyników badań empirycznych oraz toczących się wokół nich sporów teoretycznych i klinicznych. W toku zajęć omawiane są: terminologia i rys historyczny pojęcia transpłciowości, różnica między esencjalistycznym a konstruktywistycznym ujęciem płci; zmiany w systemach diagnostycznych, ze szczególnym uwzględnieniem procesu depatologizacji; socjokulturowy kontekst funkcjonowania osób transpłciowych w Polsce i Europie, w tym znaczenie stygmatyzacji dla zdrowia psychicznego. Wprowadzony zostaje model stresu mniejszościowego, a następnie omówione są wyniki badań empirycznych dotyczących jego adaptacji w odniesieniu do osób transpłciowych (gender minority stress). Prezentowane są dane dotyczące depresji, zaburzeń lękowych, suicydalności w populacji osób transpłciowych, a w odrębnym bloku rezyliencja, czynniki protekcyjne dobrostan psychiczny. Omówiony zostaje także kontekst rodzinny, reakcje rodziców na transpłciowość dziecka oraz dynamika relacji w rodzinach osób transpłciowych. Dwa spotkania poświęcone są niezgodności płciowej w kolejnych okresach rozwojowych: dzieciństwie i adolescencji, wraz z aktualnymi dylematami diagnostycznymi i klinicznymi. Omawiane są także specyficzne wyzwania kliniczne, takie jak współwystępowanie transpłciowości i spektrum autyzmu oraz zjawisko detranzycji, analizowane zarówno w wymiarze danych empirycznych, jak i ich funkcjonowania w dyskursie. Kurs obejmuje typowe błędy w kontakcie psychologicznym i ramy konceptualne pracy z osobą transpłciową. Zajęcia zamyka refleksja nad pierwszoosobowym doświadczeniem osób transpłciowych.