Stres informacyjny: sposoby radzenia sobie i przeciwdziałania 2500-KF-PP-4
Tytułowe zagadnienie stanowi przykład problemów, które uaktualniły się w związku z przemianami zachodzącymi na przełomie wieków. Są one studiowane w tzw. paradygmacie zmian cywilizacyjnych. W literaturze przedmiotu podkreśla się, iż jednym z następstw rewolucji naukowo - technicznej jest nadprodukcja informacji, oraz przyspieszenie w obszarze transmisji danych. Napór informacji staje się zrozumiały jako źródło stresu, w zestawieniu z ograniczeniami poznawczymi człowieka. Wiążą się one ze specyfiką pracy uwagi oraz pamięci.
Wobec powszechności występowania stresu informacyjnego, szczególnego znaczenia nabiera problem sposobów radzenia sobie z nim. Na zajęcia omawiane będą różne style radzenia sobie w sytuacji informacyjnego przeciążenia. Wyeksponowane zostaną sposoby radzenia sobie zorientowane na zadanie. Omówione zostaną różnorodne sposoby skutecznego radzenia sobie z nadmiarem danych wykorzystujące zasady ekonomii poznawczej.
zaliczenie: sprawdzian pisemny z założonym poziomem trudności 60%[5pkt/30h]
kryteria selekcji komputerowej: ilość kursów porzuconych
sylabus:
1. Kontekst analiz - narodziny i rozwój społeczeństw informacyjnych.
2. Rewolucja komputerowa na tle wielkich rewolucji cywilizacyjnych.
3. Skutki rewolucji naukowo-technicznej: nadprodukcja informacji.
4. Wybrane nastepstwa rewolucji naukowo-technicznej: przyspieszenie transmisji danych.
5. Bariery poznawcze jako źródło powstawania stresu informacyjnego.
6. Symptomy przezywania stresu informacyjnego.
7. Sposoby radzenia sobie ze stresem: strategie defensywne.
8. Sposoby radzenia sobie ze stresem; strategie ofensywne.
9. Sposoby przeciwdziałania stresowi - rozwiązania edukacyjne.
10. Sposoby przeciwdziałania stresowi - rozwiązania prawno-organizacyjne.
Kierunek podstawowy MISMaP
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Wiedza:
- o możliwości badania przeciążenia informacyjnego w ramach
różnych ujęć koncepcyjnych (m.in. paradygmat zmian
cywilizacyjnych, poznawcze koncepcje stresu)
- o genezie i specyfice stresu informacyjnego (nadmiar informacji i
bariery poznawcze umysłu)
- o różnych sposobach radzenia sobie z info-stresem na wszystkich
etapach przetwarzania informacji
Umiejętności:
- rozróżniania wielu odmian stresu cywilizacyjnego
- odróżniania informacji i wiedzy
- diagnozy intensywności doznań informacyjnego stresu z
wykorzystaniem kwestionariusza KSI
Postawa:
- uważnego śledzenia zmian spowodowanych postępem
technologicznym
- obiektywnej oceny różnorodnych następstw rozwoju
technologicznego
- kształtowania kompetencji medialnych rozumianych jako
umiejętności techniczne oraz psychologiczne
Kryteria oceniania
- obecność na zajęciach
- aktywność
- wykonanie zadań domowych
- pozytywny wynik sprawdzianu
Literatura
Literatura podstawowa:
Bobryk, J. (2001). Determinizm mediów. W: Z. Rosińska Blaustein. Koncepcja odbioru
mediów. Warszawa: Prószyński i S-ka, s. 117-126.
Eco, U. (2007). O bibliotece. Warszawa: Świat Książki.
Heszen, I. (2013). Psychologia stresu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 19-21.
Kępiński, A. (2002). Lęk. Kraków: Wydawnictwo Literackie (idea metabolizmu informacyjnego).
Kozielecki, J. (1999). Zaduma nad możliwością ulepszania człowieka. W: Kozielecki J.
(red.), Humanistyka przełomu wieków. Warszawa: Żak, s. 115-127.
Ledzińska, M. (2009). Człowiek współczesny w obliczu stresu informacyjnego.
Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN, część III, par. 6.
Ledzińska, M., Zajenkowski, M. Stolarski, M. (2013). Temperament i procesy poznawcze. Energetyczne i czasowe zaplecze umysłu. Warszawa: Wydawnictwo Scholar, rozdz. 6.
Morbitzer, J. (2004). McLuhan, prawa mediów i komputery. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Pedagogicznego, s. 119-127.
Postman, N. (2004). Technopol. Triumf techniki nad kulturą. Warszawa: PIW, s. 87-110.
Szczepaniak P., Strelau J. Wrześniewski K. (1996). Diagnoza stylów radzenia sobie ze
stresem za pomocą polskiej wersji kwestionariusza CISS Endlera i Parkera. Przegląd
Psychologiczny, 39, 187-210.
Tadeusiewicz, R. (2002). Społeczność Internetu. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Exit, s.
120-124.
Toffler, A. (1998). Szok przyszłości. Poznań: Zysk i S-ka, s. 29-57.
Williamson, J., Eacker, Ch. (2012). Information Overload Scale. Poster ASIST Conference.
Literatura dodatkowa:
Shenk, D. (1997). Data smog. San Francisco: Harper.
Warwick, K. (2013). Profesor cyborg (wywiad). Tygodnik Powszechny, 28, s. 24-25.
Ziarkiewicz M. (2008). Wyraz stres w polszczyźnie potocznej w świetle psychologicznych koncepcji stresu. Psychologia. Edukacja i Społeczeństwo, 4, 177-192.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: