Ekonomia ochrony środowiska 2400-ZZWW060

Ekonomia ochrony środowiska to nie tylko dziedzina wiedzy o zapobieganiu negatywnym konsekwencjom gospodarowania lub usuwaniu ich skutków. Zajmuje się również problemem czerpania różnorakich korzyści z tytułu eksploatacji środowiska przyrodniczego i trwałego korzystania z jego zasobów w celu zaspokojenia rosnących potrzeb społecznych. Tak więc, zagadnienie ochrony środowiska to znacznie więcej, niż zarządzanie procesem inwestowania w urządzenia ochronne rejestrowanym przez statystykę państwową.

Ochrona środowiska jest przedmiotem badań ekonomicznych od wielu lat. Badania te doprowadziły do wyjaśnienia wielu kontrowersyjnych kwestii związanych z rolą zasobów przyrodniczych w gospodarce, a zwłaszcza z ich wyceną. Doprowadziły także do sformułowania praktycznych zasad przydatnych zarówno dla polityki gospodarczej, jak i dla polityki ochrony środowiska. Ich spełnienie, przede wszystkim poprawa efektywności podejmowanych działań, przyczynia się do znacznego obniżenia kosztów oraz zwiększenia uzyskiwanych efektów gospodarczych. Praktyka dostarcza licznych przykładów zarówno negatywnych, a więc powstawania strat na skutek nieudolnej polityki ekologicznej albo jej braku, jak i pozytywnych, a więc osiągania korzyści dzięki racjonalnej eksploatacji środowiska.

Tematy wykładów:
1. Przegląd polskich i światowych problemów ekologicznych:
- podstawy ekologii,
- funkcjonowanie biosfery,
- powstawanie zanieczyszczeń i odpadów,
- presja ludnościowa i gospodarcza wywierana na środowisko.
Nowicki, 1993; Prandecka, 1993; Żylicz, 1989.
2. Dorobek ekonomii w odniesieniu do zagadnień ochrony środowiska:
- klasyfikacja zasobów środowiska przyrodniczego,
- problem wyceny zasobów,
- stosunki własności a efektywność gospodarowania,
- kryteria i zasady właściwego wykorzystania zasobów.
Peszko i Żylicz, 1992; Woś, 1995; Żylicz, 1989; Śleszyński 2000.
3. Typowe problemy decyzyjne związane z gospodarowaniem środowiskiem:
- konfliktowy charakter decyzji gospodarczych,
- wielofunkcyjność zasobów środowiska przyrodniczego,
- problem wielokryterialności w podejmowaniu decyzji.
Kozłowski, 1991; Winpenny, 1995; Śleszyński, 1990.

4. Ekonomiczne podstawy polityki ochrony środowiska:
- koszty i korzyści związane z eksploatacją środowiska przyrodniczego
- potrzeba internalizacji kosztów zewnętrznych,
- podatek Pigou,
- twierdzenie Coase'a.
Folmer i inni, 1996; Fiedor, 1990; Śleszyński, 1990; Śleszyński 2000.
5. Wybór instrumentów polityki ochrony środowiska:
- cele polityki ochrony środowiska
- efektywność a skuteczność,
- instrumenty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania,
- teoretyczna ocena instrumentów i kryteria ich wyboru,
- praktyka stosowania instrumentów w krajach OECD.
Folmer i inni, 1996; Opschoor i Vos,1990; Śleszyński 1990; Śleszyński 2000.
6. Aktualne problemy polityki ochrony środowiska w Polsce:
- likwidowanie zaległości w dziedzinie ochronie środowiska,
- rola opłat i kar w polityce ochrony środowiska,
- mechanizmy finansowania ochrony środowiska,
- współpraca międzynarodowa,
- koncepcja trwałego rozwoju.
Kozłowski, 1994; Nowicki, 1993; Polska..., 1995; Śleszyński 2000.

Warunek zaliczenia:
krótki test (dziesięć pytań, wybór jednej z pięciu odpowiedzi)