Mikroekonomia II 2400-ZL1MI2
Przedmiot Mikroekonomia II ma na celu zapoznanie studentów ze średniozaawansowaną teorią producenta oraz fundamentami organizacji rynku, stanowiąc kluczowe wprowadzenie do analizy strony podażowej na rynku.
W ramach wykładu omawiana jest teoria producenta oraz podstawowe modele organizacji rynku w oparciu o obowiązkową literaturę przedmiotu, ze szczególnym naciskiem na logiczną strukturę modeli, ich założenia oraz implikacje ekonomiczne.
W ramach ćwiczeń analizowane są zadania rachunkowe i problemy aplikacyjne, których celem jest rozwinięcie umiejętności formalnego rozwiązywania modeli omawianych na wykładzie, interpretacji wyników oraz samodzielnego zastosowania narzędzi mikroekonomicznych do analizy decyzji przedsiębiorstw w różnych strukturach rynkowych.
Program zajęć koncentruje się na mechanizmach optymalizacji decyzji przedsiębiorstw oraz funkcjonowaniu firm w warunkach konkurencji doskonałej, monopolu, konkurencji monopolistycznej i oligopolu, wykorzystując przy tym narzędzia teorii gier do modelowania zachowań strategicznych.
Zagadnienia stanowiące treść merytoryczną kursu są następujące:
∙ technologia produkcji (czynniki produkcji, zbiór możliwości produkcyjny, funkcja produkcji, krótki i długi czas analizy, średnia i krańcowa produktywność nakładów, prawo malejącej krańcowej produktywności czynników, izokwanty, MRTS, główne typy funkcji produkcji: funkcja Cobba-Douglasa, czynniki substytucyjne, czynniki komplementarne, funkcja quasi-liniowa, elastyczność technicznej substytucji czynników);
∙ koszty produkcji (koszty księgowe a koszty ekonomiczne, koszty utopione, koszty alternatywne, funkcje kosztów średnich i krańcowych; przychody skali produkcji, koszty w krótkim i długim czasie, przychody zakresu produkcji);
∙ optymalny wybór producenta (minimalizacja kosztów całkowitych i średnich, izokoszta, popyt warunkowy na czynniki produkcji, ścieżka ekspansji, optymalny podział produkcji w wielu fabrykach);
∙ maksymalizacja zysku (funkcje zysku w krótkim i długim czasie, dualność optymalnego wyboru producenta, warunki przerwania produkcji w krótkim i długim czasie);
∙ model konkurencji doskonałej (założenia modelu, krzywa podaży firmy w krótkim i długim czasie, równowaga krótko- i długookresowa, cenowa elastyczność podaży, nadwyżka producenta, efektywność);
∙ monopol (założenia modelu, optymalny wybór monopolisty, elastyczność cenowa popytu a przychód krańcowy, narzut na cenę, pojęcie siły rynkowej, siła monopolu – pomiar i źródła, indeks Lernera, monopol wielozakładowy, koszty społeczne istnienia monopolu, monopol naturalny);
∙ praktyki monopolistyczne (dyskryminacje cenowe I, II i III stopnia, jednolita cena w kilku segmentach konsumentów, taryfy dwuczęściowe, peak-load pricing, sprzedaż wiązana /bundling/ zwykła i mieszana);
∙ rynek czynników produkcji (rynki konkurencyjny i niekonkurencyjny, monopson, źródła siły monopsonistycznej, determinanty popytu na czynniki produkcji);
∙ teoria gier (definicja gry, podział gier, postać normalna (macierzowa) i postać ekstensywna, strategia dominująca i zdominowana, równowaga Nasha, gry jednokrotne i gry wielokrotne, strategie czyste i strategie mieszane, gry jednoczesne a gry sekwencyjne, funkcje reakcji, przykłady podgier, metoda indukcji wstecznej, doskonała równowaga Nasha, wiarygodność, aukcje);
∙ konkurencja monopolistyczna (przykłady rynków, warunki równowag krótko- i długookresowej);
∙ oligopol (konkurencja ilościowa, model Cournota, model Stackelberga, konkurencja cenowa, model Bertranda, model przywództwa cenowego, produkt heterogeniczny w modelu Bertranda, kartele, krótkookresowa stabilność kartelu).
Szacunkowy nakład pracy studenta: 6ECTS x 25h = 150h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
wykład (zajęcia): 28h (K) 0h (S)
ćwiczenia (zajęcia): 28h (K) 0h (S)
egzamin: 4h (K) 0h (S)
konsultacje: 5h (K) 0h (S)
przygotowanie do ćwiczeń: 0h (K) 20h (S)
przygotowanie do wykładów: 0h (K) 10h (S)
przygotowanie do kolokwium: 0h (K) 25h (S)
przygotowanie do egzaminu: 0h (K) 30h (S)
Razem: 65h (K) + 85h (S) = 150h
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
zna i rozumie zaawansowane mechanizmy podejmowania decyzji przez producenta, w tym relacje między technologią, strukturą kosztów a maksymalizacją zysku, oraz potrafi zidentyfikować wpływ różnych form konkurencji na efektywność alokacyjną i dobrobyt społeczny;
zna i rozumie zasady strategicznych interakcji między podmiotami rynkowymi w warunkach oligopolu, wykorzystując aparaturę teorii gier;
zna i rozumie teoretyczne i praktyczne aspekty stosowania dyskryminacji cenowej I, II i III stopnia, w tym zasady segmentacji rynku, pakietyzacji oraz personalizacji cen w celu przechwytywania nadwyżki konsumenta;
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
potrafi samodzielnie przeprowadzić proces optymalizacji decyzji produkcyjnych, wykorzystując metody matematyczne (m.in. funkcje Lagrange'a) do minimalizacji kosztów przy zadanym poziomie produkcji oraz wyznaczania optymalnych poziomów zatrudnienia czynników wytwórczych;
potrafi dokonać ilościowej i jakościowej analizy różnych struktur rynkowych, w tym obliczyć marżę monopolistyczną przy użyciu indeksu Lernera, wyznaczyć punkty równowagi w modelach konkurencji ilościowej oraz ocenić skutki społeczne wynikające z siły rynkowej przedsiębiorstw;
potrafi zastosować narzędzia teorii gier do modelowania i rozwiązywania problemów decyzyjnych w sytuacjach współzależności strategicznej, posługując się metodą indukcji wstecznej w grach sekwencyjnych oraz identyfikując równowagi Nasha w strategiach czystych i mieszanych;
W ZAKRESIE KOMPETENCJI:
wykazuje rzetelność w analizie danych dotyczących podażowej strony gospodarki oraz krytyczne podejście do interpretacji modeli mikroekonomicznych w kontekście ich ograniczeń, w tym założeń teoretycznych;
jest gotów dokonywać oceny działań przedsiębiorstw na rynku, mając świadomość społeczno-gospodarczych skutków praktyk monopolistycznych oraz znaczenia polityki ochrony konkurencji dla dobrobytu konsumentów.
kierunek Ekonomia: K_W01 K_W02 K_U01 K_U06 K_K01
Kryteria oceniania
1. Zaliczenie ćwiczeń jest warunkiem dopuszczenia do egzaminu.
1.1. Na ocenę z ćwiczeń składają się:
– kolokwium końcowe w formie pisemnej – przeprowadzany na ostatnich ćwiczeniach; obejmuje zadania otwarte do rozwiązania,
– aktywności – ogłoszone na pierwszych zajęciach przez prowadzącego ćwiczenia (np. kartkówki, prace domowe).
1.2. Wynik z ćwiczeń obliczany jest według wzoru:
Wynik z ćwiczeń = 0,7 × (procentowy wynik z testu końcowego) + 0,3 × (procentowy wynik z aktywności).
1.3. Warunkiem zaliczenia ćwiczeń jest spełnienie obu poniższych warunków:
– uzyskanie co najmniej 50% punktów z kolokwium końcowego,
– uzyskanie co najmniej 50% łącznej liczby punktów możliwych do zdobycia w ramach ćwiczeń.
2. Zaliczenie przedmiotu wymaga zdania egzaminu końcowego w formie pisemnej.
2.1. Warunkiem zdania egzaminu jest uzyskanie co najmniej 50% punktów.
2.2. Końcowa ocena z przedmiotu obliczana jest według wzoru:
0,7 × (procentowy wynik z egzaminu) + 0,3 × (procentowy wynik z ćwiczeń).
2.3. Zarówno egzamin końcowy, jak i egzamin poprawkowy mają formę testu jednokrotnego wyboru. Test składa się z zadań obliczeniowych oraz pytań z zakresu teorii mikroekonomii.
3. Pozostałe zasady
3.1. Terminy egzaminu i egzaminu poprawkowego ustalane są zgodnie z Regulaminem Studiów oraz kalendarzem akademickim Wydziału.
3.2. Wszyscy studenci przystępują do kolokwium końcowego z ćwiczeń oraz do egzaminu (i egzaminu poprawkowego) w tym samym terminie. Terminy alternatywne nie są przewidziane, chyba że Dziekan wyrazi na to pisemną zgodę.
3.3. Nieobecność na teście końcowym z ćwiczeń lub na egzaminie skutkuje oceną „NK” (nieklasyfikowany/a).
3.4. Oceny uzyskane w poprzednich latach akademickich nie podlegają przeniesieniu (dotyczy to zarówno ćwiczeń, jak i całego przedmiotu).
3.5. Przysługuje jeden termin wglądu do testu końcowego z ćwiczeń oraz egzaminu, w terminie określonym przez prowadzącego.
3.6. Przedmiot realizowany jest zgodnie z wydziałową zasadą „zerowej tolerancji dla nieuczciwości akademickiej”.
3.7. Skala ocen:
punkty (%) – ocena
<0,50) – 2
<50,60) – 3
<60,70) – 3,5
<70,80) – 4
<80,90) – 4,5
<90,100> – 5.
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Varian, H., Mikroekonomia, Kurs średni - ujęcie nowoczesne, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013, ed. 4. (wersja polska)
Można też korzystać z wersji angielskiej (nowsze wydanie niż wersja PL):
Varian, H. R., & Melitz, M. J. (2024). Intermediate microeconomics with calculus (Second edition, international student edition). W.W. Norton & Company.
Zbiory zadań:
Varian, H., Bergstrom, T., Workouts in Intermediate Microeconomics: For Intermediate Microeconomics and Intermediate Microeconomics with Calculus, Norton, 2014 (lub nowsze wydanie).
Wersja polska: Bergstrom, T., H. Varian, Mikroekonomia, ćwiczenia, PWN 2003.
Bergstrom, T., Varian, H., Test Bank for Intermediate Microeconomics: A Modern Approach, Norton, 2009 (lub nowsze wydanie).
Literatura uzupełniająca:
CORE Econ – otwarta platforma edukacyjna (e-book) prezentująca nowoczesne podejście do zagadnień mikroekonomii na różnych poziomach zaawansowania. Książka The Economy dostępna na stronie: https://www.core-econ.org/the-economy/book
Cowen, T., Tabarrok, A., Modern Principles: Microeconomics, Macmillan International, 2024, wydanie 6. Podejście bardziej podstawowe niż omawiane na zajęciach, ale oferujące wiele praktycznych przykładów
Materiały udostępnione przez koordynatora w trakcie semestru na stronie przedmiotu na wydziałowej platformie e-learningowej
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: