Gospodarka cyfrowa: dane, algorytmy, platformy 2400-ZEWW1041
Rewolucja cyfrowa nie polega wyłącznie na pojawieniu się nowych narzędzi. Zmienia sposób, w jaki działa gospodarka: jak firmy tworzą wartość, jak konsumenci podejmują decyzje, jak organizowana jest praca, jak funkcjonuje państwo i jak przebiega współpraca międzynarodowa. Gospodarka cyfrowa opiera się na danych, logice sieci, rosnącej automatyzacji oraz coraz silniejszym znaczeniu algorytmów i platform cyfrowych. W efekcie transformacji ulegają rynek, produkcja, konsumpcja, zatrudnienie, instytucje publiczne i globalne przepływy gospodarcze.
Przedmiot oferuje uporządkowane i przystępne wprowadzenie do rozumienia tych zmian. Pokazuje gospodarkę cyfrową nie jako zbiór modnych technologii, lecz jako nowy porządek gospodarczy i społeczny, w którym dane stają się zasobem infrastrukturalnym, algorytmy wspierają lub automatyzują decyzje, a platformy organizują współpracę, dostęp do rynku i przepływy wartości. Zajęcia pomagają zrozumieć, dlaczego dziś o przewadze coraz częściej decydują nie tylko kapitał, praca i skala produkcji, lecz także zdolność do przetwarzania danych, działania w ekosystemach cyfrowych oraz poruszania się w świecie standardów, interfejsów i nowych reguł konkurencji.
W trakcie kursu studenci poznają zarówno podstawowe pojęcia i ramy analityczne, jak i konkretne mechanizmy transformacji: datafikację, algorytmizację, platformizację, rozwój sztucznej inteligencji, cyfrowe modele biznesowe, Przemysł 4.0, automatyzację pracy, cyfrową konsumpcję, państwo oparte na danych oraz nowe formy globalizacji. Ważnym celem zajęć jest pokazanie, że technologie cyfrowe nie są neutralnym dodatkiem do gospodarki, lecz infrastrukturą zmiany, która tworzy nowe szanse rozwojowe, ale też nowe nierówności, zależności i napięcia regulacyjne.
Kurs rozwija umiejętność analizy współczesnych procesów gospodarczych z perspektywy ekonomicznej, organizacyjnej i instytucjonalnej. Studenci uczą się rozpoznawać, jak technologie wpływają na produktywność, modele konkurencji, strukturę zatrudnienia, zachowania konsumentów, strategie państw oraz układ sił w gospodarce światowej. Równie ważna jest zdolność krytycznej oceny: nie tylko tego, co technologie umożliwiają, ale także komu przynoszą korzyści, jakie generują koszty społeczne i regulacyjne oraz jakie kompetencje są potrzebne, by świadomie funkcjonować w gospodarce cyfrowej.
Zakres zajęć obejmuje osiem powiązanych bloków tematycznych. Pierwszy dotyczy czwartej rewolucji technologicznej i pokazuje rolę technologii założycielskich oraz intensyfikujących, takich jak internet, smartfon, chmura, Internet Rzeczy, sztuczna inteligencja, robotyzacja czy blockchain, a także znaczenie innowacji kombinatoryjnych. Drugi blok poświęcony jest samej gospodarce cyfrowej: przejściu od digitalizacji do datafikacji, roli danych jako nowego zasobu oraz problemom pomiaru procesów cyfrowych. Kolejne części kursu analizują zmiany zachodzące na rynku, w produkcji, pracy, konsumpcji, państwie i globalizacji. Studenci poznają logikę działania platform, efekty sieciowe, nowe modele biznesowe, przemysł 4.0, automatyzację i gig economy, konsumpcję cyfrową, e-państwo, polityki AI oraz rosnące znaczenie danych, standardów i interoperacyjności w gospodarce światowej. Taki układ odpowiada głównej strukturze analiz przedstawionych w literaturze przedmiotu: od technologicznego kontekstu zmian, przez gospodarkę cyfrową jako całość, po jej konsekwencje dla rynku, produkcji, pracy, konsumpcji, państwa i globalizacji.
Zajęcia opierają się na aktualnych badaniach naukowych oraz praktyce badawczej DELab UW. W ich trakcie wykorzystywane są zarówno klasyczne ujęcia gospodarki cyfrowej, jak i nowsze podejścia pokazujące znaczenie trzech współzależnych procesów: datafikacji, algorytmizacji i platformizacji. Dzięki temu studenci otrzymują narzędzia pozwalające nie tylko opisywać zmiany, ale też rozumieć ich wewnętrzną logikę: skąd biorą się nowe przewagi konkurencyjne, dlaczego rośnie rola standardów i interfejsów, skąd wynikają nowe bariery współpracy i dlaczego gospodarka cyfrowa nie jest prostą sumą technologicznych wdrożeń.
Przedmiot prowadzony jest przez prof. Katarzynę Śledziewską, dyrektorkę DELab UW, badaczkę od wielu lat zajmującą się wpływem technologii cyfrowych na gospodarkę, przedsiębiorstwa, rynek pracy i procesy globalne. Dzięki temu kurs łączy perspektywę akademicką z doświadczeniem zdobywanym w projektach badawczych i wdrożeniowych realizowanych we współpracy z biznesem i instytucjami publicznymi. Studenci mają więc kontakt nie tylko z teorią, lecz także z rzeczywistymi problemami i dylematami transformacji cyfrowej.
Przedmiot jest skierowany do osób, które chcą lepiej rozumieć świat współczesnej gospodarki: nie tylko śledzić zmiany technologiczne, ale umieć je analizować, interpretować i oceniać. To kurs dla tych, którzy chcą widzieć więcej niż nowe aplikacje i narzędzia — chcą rozumieć mechanizmy, które kształtują dzisiejszy rynek, pracę, organizacje i przyszłość gospodarki.
Szacunkowy nakład pracy studenta: 6ECTS x 25h = 150h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
wykład (zajęcia): 10h (K) 0h (S)
ćwiczenia (zajęcia): 20h (K) 0h (S)
egzamin: 0h (K) 0h (S)
konsultacje: 20h (K) 10h (S)
przygotowanie do ćwiczeń: 0h (K) 60h (S)
przygotowanie do wykładów: 0h (K) 30h (S)
przygotowanie do kolokwium: 0h (K) 0h (S)
przygotowanie do egzaminu: 0h (K) 0h (S)
…: 0h (K) 0h (S)
Razem: 50h (K) + 100h (S) = 150h
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza
K_W01 – zna kluczowe pojęcia oraz mechanizmy transformacji cyfrowej w gospodarce,
K_W02 – rozumie rolę danych, sztucznej inteligencji i nowych technologii w tworzeniu wartości gospodarczej oraz budowaniu przewag konkurencyjnych.
Umiejętności
K_U01 – potrafi analizować i interpretować raporty, dane statystyczne oraz wskaźniki dotyczące procesów cyfryzacji w gospodarce,
K_U02 – umie ocenić wpływ wdrażanych technologii cyfrowych na funkcjonowanie rynków, modeli biznesowych i przedsiębiorstw.
Kompetencje społeczne
K_K01 – potrafi efektywnie współpracować w zespole interdyscyplinarnym nad realizacją projektów badawczych i analiz studiów przypadków (case studies),
K_K02 – rozumie etyczne, społeczne i gospodarcze wyzwania związane z rozwojem i zastosowaniem technologii cyfrowych.
Kryteria oceniania
Aktywność na zajęciach: 30%
Przygotowanie w grupie case study (do wyboru temat z listy ustalonej ze studentami na zajęciach): 30%
Przeprowadzenie dyskusji na zajęciach na podstawie przygotowanego case study: 40%
Literatura
Śledziewska, K. (2025). Handel międzynarodowy 4.0: Determinanty współpracy gospodarczej w dobie AI. Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Śledziewska, K., & Włoch, R. (2020). Gospodarka cyfrowa: Jak nowe technologie zmieniają świat. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.