Ryzyko finansowe 2400-M2FiRRF
Celem wykładu jest przedstawienie omawianych pojęć, omówienie teorii oraz omówienie sposobów obliczania ryzyka na przykładach empirycznych przygotowanych w Excelu i SPSS. Celem ćwiczeń jest ugruntowanie wiedzy przekazywanej na wykładzie i uzyskanie samodzielnej umiejętności rozwiązywania zadań obliczeniowych dotyczących szacowania ryzyka finansowego oraz właściwego doboru modeli.
Poszczególne tematy obejmują:
● Pojęcie ryzyka i jego znaczenie dla zarządzania ryzykiem w instytucji finansowej, klasyfikacja ryzyka (płynności, stóp procentowych, walutowe, kredytowe, operacyjne, inne podziały). Regulacje prawne mające wpływ na zarządzanie ryzykiem finansowym.
● Ryzyko płynności – tradycyjne metody zarządzania i metody
wykorzystujące aktywne zarządzanie pasywami przez emisję papierów wartościowych, zastosowanie portfela replikującego.
Wydział Nauk Ekonomicznych UW Karta przedmiotu
● Ryzyko płynności – tradycyjne metody pomiaru: wskaźniki płynności, luka płynności. Wady i zalety luki płynności.
● Ryzyko rynkowe i jego rodzaje. Ryzyko stopy procentowej – przyczyny występowania i rodzaje, modelowanie stóp procentowych w ujęciu statycznym (modele oszczędne, splajnowe), wprowadzenie do modelowania losowej ewolucji stopy chwilowej, metody pomiaru ryzyka stopy procentowej (metoda luki – gap, limity, duracja i jej rozwinięcia).
● Ryzyko stopy procentowej – Metody zarządzania: analiza okresowa (wrażliwości) – duracja i jej interpretacje, wypukłość, velocity. Szczególne formy ustalania duracji dla instrumentów bankowych: duracja efektywna, duracja elastycznościowa, przykłady duracji stochastycznej.
● Przedziały możliwych celów w zarządzaniu ryzykiem stóp
procentowych, dynamiczne zmiany krzywej dochodowości w cyklu koniunkturalnym, dopasowywanie zajmowanej pozycji przez bank w celu ograniczenia ryzyka, w tym przy wykorzystaniu instrumentów terminowych.
● Ryzyko walutowe - pomiar ryzyka, pozycje walutowe i limity, zalecenia nadzoru bankowego (Komisji Nadzoru Bankowego).
● Ryzyko walutowe – wykorzystanie miary wartości ryzykowanej - value at risk (VaR) dla pozycji walutowych. Cechy VaR i sposoby jej szacowania (metody historyczna, wariancji-kowariancji i Monte Carlo). Specyficzne sposoby obliczania VaR (warunkowa VaR, VaR wyliczana z ogona rozkładu itp.).
Testowanie wsteczne (back-testing), testy warunków skrajnych (stress-testing).
● Pojęcie ryzyka kredytowego i jego znaczenie na tle innych ryzyk
finansowych. Różnice pomiędzy ryzykiem w instytucjach finansowych i przedsiębiorstwach. Ryzyko przed kredytowe, kredytowe i post kredytowe. Rola reguł nadzorczych, ze szczególnym naciskiem na postanowienia Nowej Umowy Kapitałowej (Basel II). Zarządzanie ryzykiem: identyfikacja, pomiar, modelowanie, monitorowanie.
● Pomiar ryzyka przed kredytowego – ocena skłonności do spłaty
zobowiązania (scoring i rating kredytowy – różnice) oraz zdolności finansowej do spłaty. Ocena na tle wymogów kapitałowych. Analiza wskaźnikowa wybranych podmiotów według tabel punktowych (indywidualny pożyczkobiorca i przedsiębiorstwo).
● Ryzyko kredytowe. Problem asymetrii informacji przy doborze
portfela kredytowego, dywersyfikacja zaangażowania kredytowego. Wpływ poziomu ryzyka kredytowego na wynik finansowy banku (MSR 39). Modele migracji kredytów i modele niewypłacalności (KMV Model, Risk Metrics, Credit Risk Plus, Credit Portfolio).
Szacunkowy nakład pracy studenta: 4ECTS x 25h = 100h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
wykład (zajęcia): 30h (K) 0h (S)
ćwiczenia (zajęcia): 30h (K) 0h (S)
egzamin: 3h (K) 0h (S)
konsultacje: 2h (K) 0h (S)
przygotowanie do ćwiczeń: 0h (K) 15h (S)
przygotowanie do kolokwium: 0h (K) 10h (S)
przygotowanie do egzaminu: 0h (K) 10h (S)
Razem: 65h (K) + 35h (S) = 100h
|
W cyklu 2025Z:
Pojęcie ryzyka i jego znaczenie dla zarządzania ryzykiem w instytucji finansowej, klasyfikacja ryzyka (płynności, stóp procentowych, walutowe, kredytowe, operacyjne, inne podziały). Regulacje prawne mające wpływ na zarządzanie ryzykiem finansowym. Szacunkowy nakład pracy studenta: |
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
● zna i rozumie metod oceny i zarządzania ryzykiem: płynności, stóp
procentowych, walutowym oraz kredytowym w instytucjach finansowych.
● zna i rozumie znaczenie regulacji ograniczających ryzyko w
instytucjach finansowych.
● zna i rozumie wybrane modele szacowania ryzyka finansowego oraz ich silne i słabe strony.
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
● potrafi tworzyć proste modele szacujące wielkość różnych rodzajów ryzyka w arkuszu kalkulacyjnym lub przy wykorzystaniu
oprogramowania ekonometrycznego. Potrafi i ograniczyć ich wpływ na wyniki i wartość instytucji finansowej.
● potrafi przedstawić jak mierzy się poszczególne rodzaje ryzyk.
● potrafi ograniczyć wpływ poszczególnych ryzyk na wyniki i wartość instytucji finansowej.
W ZAKRESIE KOMPETENCJI:
● wykazuje dyscyplinę w terminowej realizacji wymogów
zaliczeniowych.
● jest gotów do stosowania wymogów kapitałowych i zapewnienia
przestrzeganie norm ryzyka w instytucjach finansowych
Kryteria oceniania
Uzyskanie zaliczenia przedmiotu wymaga:
1. obecności na ćwiczeniach (dopuszczalne są dwie nieobecności) i ich zaliczenia; podstawą zaliczenia ćwiczeń jest pisemne kolokwium końcowe, oraz aktywność w czasie zajęć, polegająca w szczególności na wykonywaniu zadań obliczeniowych; zaliczenie ćwiczeń wymaga uzyskania połowy punktów z kolokwium;
2. uzyskania min. 50% punktów z pisemnego egzaminu końcowego, który składa się z pytań otwartych (obejmujących analizę poprawności stwierdzeń i ich uzasadnienie);
3. ocena końcowa to 20% oceny z ćwiczeń (o ile jest ona pozytywna) i 80% oceny z egzaminu (o ile jest ona pozytywna). Ocenę tę zaokrągla się do najbliższego stopnia zgodnie ze skalą stopni przyjętych na UW.
4. Skala ocen w zależności od uzyskanej liczby punktów z egzaminu i ćwiczeń jest taka sama:
[0%-50%) – ndst
[50%-60%) – dst
[60%-70%) – dst +
[70%-80%) – db
[80%-90%) – db+
[90%-100%] – bdb.
Literatura
Literatura podstawowa (wybrane rozdziały):
C. Alexander, “Market risk analysis”, t. 1 i 4 John Wiley and Sons, Chichester
2009
P. Best, "Wartość narażona na ryzyko", Wydawnictwo ABC, Kraków 2000
D. DeRosa, „Managing foreign exchange risk”, Irwin, Cambridge 1996
J. Hull, „Zarządzanie ryzykiem instytucji finansowych”, PWN , Warszawa 2022
D. Uyemura, D. van Deventer, „Zarządzanie ryzykiem finansowym w
bankach”, Związek Banków Polskich, Warszawa 1997
Literatura pomocnicza (wybrane rozdziały):
K. Jackowicz, „Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej metoda duracji”, PWN
Warszawa 1999
K. Jajuga, "Zarządzanie ryzykiem", PWN, Warszawa 2018
Z. Krysiak, "Ryzyko kredytowe a wartość firmy", Oficyna Ekonomiczna, Kraków
2006
A. Saunders, „Metody pomiaru ryzyka kredytowego”, Wydawnictwo Wolters
Kluwers Polska, Kraków 2001
W. Żółtkowski, "Zarządzanie ryzykiem bankowym w praktyce", CeDeWu,
Warszawa 2007
|
W cyklu 2025Z:
1. C. Alexander, “Handbook of risk management and analysis”, John Wiley and Sons, Chichester 2008 |