Ekonomia behawioralna 2400-M2EB
Proponuję omówienie i dyskusję pięciu głównych obszarów zainteresowań czołowych ekonomistów behawioralnych.
Pierwsza część zajęć poświęcona będzie genezie Ekonomii Behawioralnej, i jej ewolucji od „starej” (lata 60-te i 70-te ubiegłego wieku) do „nowej” Ekonomii Behawioralnej (koniec lat 70-tych do czasów współczesnych). Omówimy psychologiczne prawidłowości wpływające na podejmowanie decyzji ekonomicznych - cechy osobowości, sposób wyznaczania celu, lokalizację poczucia kontroli (wewnątrz z zewnątrz sterowność), wpływ emocji i kształtowanie się motywacji.
Bardzo ciekawym i szybko rozwijającym się polem badawczym Ekonomii Behawioralnej jest neuroekonomia, która dzięki możliwościom współczesnych technik obrazowania pozwala określić wpływ wymienionych wyżej czynników na aktywność mózgu.
Osobną uwagę poświecimy kształtowania się i funkcji postaw – centralnego pojęcia Psychologii Społecznej, a także związkowi między postawą a użytecznością. Związek ten pokazuje wyraźnie możliwości pogłębienia klasycznej analizy ekonomicznej i przybliżenie jej do realiów gospodarki.
Drugą część konwersatorium poświęcimy problemowi racjonalności ekonomicznej; jak dalece fizjologiczne i poznawcze ograniczenia człowieka, oszczędzanie wysiłku poznawczego, używanie heurystyk składają się na ograniczoną ,racjonalność jego decyzji i niestabilność preferencji. Szczególnym przykładem tej niestabilności są paradoksy wyboru w czasie.
W trzeciej części zajęć zajmiemy się najbardziej znaną koncepcją Ekonomii Behawioralnej – Teorią Perspektywy w ujęciu mikro i makroekonomicznym. Wykorzystanie tej teorii okazało się szczególnie przydatne w analizach decyzji finansowych, omówimy podstawowe koncepcje – księgowanie mentalne, iluzja pieniądza, wpływ poczucia sprawiedliwości na ocenę sytuacji finansowej, heurystykę afektu i błędach poznawczych związanych z tą heurystyką.
Przedmiotem czwartek części zajęć będzie analiza czynników określających percepcję działań ekonomicznych i subiektywne postrzeganie ryzyka.
Ostatnia część będzie syntezą wcześniejszych rozważań i wykorzystania Ekonomii Behawioralnej do Polityki Gospodarczej. Rozwój Teorii Impulsu (Nudge) Richarda Thalera i Cassa Susteina pokazuje przydatność nurtu ekonomii, któremu poświęcone jest konwersatorium.
Szacunkowy nakład pracy studenta:
Typ aktywności K (kontaktowe) S (samodzielne)
konwersatorium 30 0
prace domowe 0 3
praca na zajęciach w grupach 1 3
konsultacje 4 0
przygotowanie do zajęc 0 15
przygotowanie do kolokwium 0 6
przygotowanie do egzaminu 0 9
przygotowanie wystąpienia 0 4
Razem 35 40 = 75
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
• zna i rozumie rozwój oraz współczesne nurty ekonomii behawioralnej, a także ich znaczenie dla modyfikacji klasycznych teorii ekonomii.
• zna i rozumie psychologiczne i poznawcze uwarunkowania decyzji ekonomicznych oraz ich implikacje dla modeli mikro- i makroekonomicznych.
• zna i rozumie metody badawcze stosowane w ekonomii behawioralnej, w szczególności podejście eksperymentalne i ilościowe, oraz ich znaczenie dla analizy zjawisk gospodarczych.
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
• potrafi identyfikować i analizować złożone uwarunkowania zachowań ekonomicznych, uwzględniając czynniki poznawcze, emocjonalne i społeczne.
• potrafi krytycznie oceniać decyzje ekonomiczne z perspektywy ograniczonej racjonalności, wskazując rolę heurystyk, emocji oraz norm społecznych w kształtowaniu wyborów.
• potrafi wykorzystywać wiedzę z zakresu ekonomii behawioralnej do interpretacji zjawisk gospodarczych oraz formułowania wniosków dla praktyki gospodarczej i polityki publicznej.
W ZAKRESIE KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH:
• jest gotów do krytycznej refleksji nad uwarunkowaniami decyzji ekonomicznych, uwzględniając ich psychologiczne, społeczne i etyczne konsekwencje.
• jest gotów do odpowiedzialnego wykorzystywania wiedzy z zakresu ekonomii behawioralnej w praktyce gospodarczej i oraz do stałego aktualizowania tej wiedzy w związku z rozwojem badań naukowych.
Kryteria oceniania
Warunki zaliczenia przedmiotu
• Frekwencja na zajęciach – premiowanie 100% obecności – 10 pkt., 1 nieobecność - 5 pkt.
• Aktywność w dyskusji – 1-5 pkt. za wypowiedź
• Referat na podstawie literatury dodatkowej, własne propozycje mile widziane – 1- 30 pkt.
• 4 Prace domowe – 1-6 lub 1-10 pkt. za pracę, zależnie od stopnia trudności
• 2 prace na zajęciach – 1-5 pkt. za pracę
• 2 kartkówki – 0-12 pkt. każda
• Łączne zaliczenie zajęć bez egzaminu min. 50 pkt.
Skala ocen na podstawie powyższych składowych:
50-55 pkt. dst
56-65 pkt. dst+
66-75 pkt. db
76-85 pkt. db+
86-95 bdb
<95 pkt. bdb!
Dla osób, które nie osiągnęły powyższego minimum 50 pkt., oraz osób, które je osiągnęły, ale są niezadowolone z oceny na podstawie powyższych składowych – egzamin pisemny na ostatnich zajęciach lub w sesji (według preferencji zainteresowanych)
Literatura
Obowiązkowa:
George Akerlof, „Makroekonomia behavioralna a funkcjonowanie gospodarki”, Gospodarka narodowa 10/2003
Shlomo Benartzi, John Beshears, Katherine L. Milkman, Cass R. Sunstein, Richard H. Thaler, Maya Shankar,
Will Tucker-Ray, William J. Congdon and Steven Galing8, Should Governments Invest More in
Nudging? Psychological Science, 28(8), 2017, 1041–1055
Colin Cramer, Behavioral Economics, Current Biology, vol.4/2015 nr 18
Daniel Kahneman's Nobel Prize lecture http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/economics/2002/kahneman-lecture.html
Daniel Kahneman1 and Angus Deaton, High income improves evaluation of life but not emotional well-being, The Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS),8/2010
Jennifer. S Lerner, Larissa Z..Tiedens, Portrait of The Angry Decision Maker: How Appraisal Tendencies Shape Anger’s Influence on Cognition, Journal of
Behavioral Decision Making,19/2006s.115-137
Hersh Shefrin, Beyond Greed and Fear Understanding Behavioral Finance and the Psychology of Investing, Harvard Business School Press, 2000, r.1,2,3
Paul Slovic, Elke U. Weber Perception of Risk Posed by Extreme Events, materiały z konferencji : “Risk Management strategies in an Uncertain World,”, Nowy Jork 2002
Richard Thaler, Cass Sunstein, Impuls, jak pogodzić wolność wyboru z przymusem do racjonalnej decyzji, Wyd. Zysk i ska, 2018. ( wybrane fragmenty).
Nick Wilkinson, An Introduction to Behavioral Economics. Palgrave Macmilan 2008, r. 1, 2, 3 (5.1,5.2,5.5), 5 (9.1-9.4)
Zalecana:
George A. Akerlof and Rachel E. Kranton, Identity and the Economics of Organizations, Journal of Economic Perspectives,1/2005 s.9-32
Daniel Kahneman and Amos Tversky(eds) Choices, Values and Frames, Cambridge University Press, Cambridge UK 2003 (teksty Thalera, Kahnemana, Knetscha, Slovica)
Tansif ur Rehman,Historical Contex of Behavioral Economics, Intelectual Economics 10,2016
wybrane artykuły z Journal of Economic Psychology and Behavioral Economics oraz innych czasopism według zainteresowań studentów.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: