Modelowanie procesów w BPMN 2400-M1ABMP

Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021 2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05 IP.08 0365/23 00).
Przedmiotem zajęć jest zapoznanie studentów z międzynarodowym standardem modelowania procesów biznesowych – notacją BPMN 2.0. (Business Process Model and Notation). BPMN służy do opisywania, analizowania i komunikowania przebiegu procesów w organizacji w sposób zrozumiały zarówno dla biznesu, jak i IT.
W ramach zajęć studenci poznają również koncepcję zarządzania procesami biznesowymi – Business Process Management, która w ramach swojego cyklu życia wymaga modelowania procesów.
Zajęcia obejmują część teoretyczną oraz część praktyczną zajęć:
W części teoretycznej studenci poznają:
Definicje, klasyfikacje i struktury procesów biznesowych;
Koncepcje zarządzania procesowego, w szczególności Business Process Management (BPM) i ich rolę w podnoszeniu efektywności organizacji i przygotowaniu jej do wdrażania technologii informatycznych – w oparciu o prezentacje studiów przypadków BPM w organizacjach;
Podstawy rozwoju architektury procesów, standardy referencyjne architektur procesów (APQC), metody identyfikacji procesów;
Cele i zadania modelowania procesów, rodzaje notacji oraz narzędzi i platform do modelowania procesów;
W części praktycznej, realizowanej z wykorzystaniem wybranego narzędzia informatycznego studenci poznają:
Podstawowe elementy notacji (baseny, tory, zdarzenia, zadania, podprocesy, bramki, konektory, artefakty, nazewnictwo obiektów);
Zasady przepływu procesu (przepływ sekwencyjny, bramki XOR, AND, OR, przepływ komunikatu, rozdzielanie i scalanie ścieżek procesów);
Typy zadań (zadania manualne, użytkownika, serwisowe, wysyłające i odbierające);
Typy zdarzeń (początkowe, końcowe, komunikatu, pośrednie);
Typy diagramów (prywatne, publiczne, kolaboracji);
Modele pomocnicze dla notacji BPMN: środowiska pracy / struktur organizacyjnych, modelowanie ryzyka i zagrożeń w procesach biznesowych, modelowanie dokumentów, modelowanie środowiska IT.
Wszystkie elementy notacji BPMN są poznawane w trakcie kolejnych zadań modelowania procesów z różnych obszarów praktyki gospodarczej, np. procesy produkcyjne, finansowe, z obszaru funkcjonowania administracji publicznej. Na koniec zajęć studenci przygotowują złożony projekt modelowania wykorzystujący poznaną wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne.

Szacunkowy nakład pracy studenta: 3ECTS x 25h = 75h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
zajęcia: 30h (K) 0h (S)
konsultacje: 2h (K) 0h (S)
zaliczenie: 3h (K) 0h (S)
przygotowanie do zajęć: 0h (K) 10h (S)
przygotowanie do prezentacji: 0h (K) 15h (S)
przygotowanie do zaliczenia: 0h (K) 15h (S)
Razem: 35h (K) + 40h (S) = 75h

W cyklu 2025Z:

Do głównych treści zajęć należą:
- Definicja procesu biznesowego, klasyfikacja i struktura procesów
- Rola procesowego podejścia w zarządzaniu organizacją
- Cele i zadania modelowania procesów biznesowych: rodzaje notacji oraz narzędzi i platform do modelowania procesów.
- Podstawy notacji BPMN: elementy notacji BPMN (zdarzenia, aktywności, bramki, przepływy, artefakty), diagramy procesów biznesowych, zasady budowy czytelnych i poprawnych modeli procesów.
- Metody identyfikacji procesów w przedsiębiorstwie i budowania architektury procesów. Analiza systemowa i wybór obszarów do modelowania
- Modelowanie procesów w BPMN: tworzenie modeli procesów biznesowych w notacji BPMN 2.0., modelowanie przepływów pracy (workflow), współpraca i komunikacja między uczestnikami procesu (pool, lane), modelowanie podprocesów, transakcji, obsługa wyjątków i eskalacji.
- Modele pomocnicze w modelowaniu procesów: środowiska pracy / struktur organizacyjnych, modelowanie ryzyka i zagrożeń w procesach biznesowych, modelowanie dokumentów, modelowanie środowiska IT.
- Pomiar i ocena wskaźników wydajności procesów, dekompozycja i usprawnianie procesów, metody oceny dojrzałości procesowej przedsiębiorstwa.
- Zastosowania modeli procesów w praktyce gospodarczej.
W ramach przedmiotu studenci będą pracować w wybranych narzędziach informatycznych dedykowanych do modelowania procesów biznesowych.
Przedmiot kończy się zaliczeniem składającym się z: praktycznego zaliczenia w systemie polegającego na modelowaniu procesów oraz z projektu przygotowanego w zespole. Ocenie podlegać będą również aktywności związane z modelowaniem procesów podczas zajęć oraz zadania modelowania - prace domowe.

Koordynatorzy przedmiotu

Renata Gabryelczyk

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Efekty uczenia się

Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
zna i rozumie znaczenie procesowego podejścia do zarządzania organizacją w kontekście podnoszenia efektywności organizacji i wdrażania technologii informatycznych;
zna i rozumie potrzebę i cele modelowania procesów;
zna i rozumie standard BPMN 2.0.;
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
potrafi samodzielnie zebrać informacje o przebiegach procesów z różnych źródeł oraz modelować z wykorzystaniem notacji BPMN;
potrafi analizować i interpretować procesy biznesowe wymodelowane w BPMN;
potrafi korzystać z wybranego narzędzia informatycznego do modelowania procesów;
W ZAKRESIE KOMPETENCJI:
jest gotów do krytycznej oceny własnej wiedzy i umiejętności w zakresie modelowania procesów biznesowych w notacji BPMN, rozumiejąc znaczenie poprawności i jakości modeli procesów dla podejmowania decyzji biznesowych;
wykazuje gotowość do samodzielnego rozwijania kompetencji w zakresie modelowania procesów biznesowych, doskonalenia umiejętności analitycznych oraz śledzenia nowych trendów, narzędzi i standardu BPMN;
jest gotów do pracy w zespołach projektowych oraz do konstruktywnej dyskusji nad modelami procesów w trakcie realizacji złożonych projektów analitycznych.

Kryteria oceniania

Uzyskanie zaliczenia przedmiotu wymaga:
realizacji praktycznego projektu modelowania procesów w notacji BPMN w zespole projektowym (20%). Ocena obejmuje umiejętność wyszukania istotnych informacji oraz uwzględnienia różnych wariantów /scenariuszy w modelach, poziom kompletności, spójność prezentowanych wyników, umiejętność zbudowania architektury z przejrzystymi mapami i modelami procesów i logicznymi powiązaniami modeli, stosowanie metodyki modelowania, sposób zaprezentowania modeli i spełnienie wymagań formalnych;
pracy zespołowej nad opracowaniem i prezentacją wybranego studium przypadku wdrożenia BPM (20%). Ocena obejmuje: dobór i klarowne przedstawienie informacji, sposób prezentacji i zaangażowanie grupy, włączenie elementu dyskusji, umiejętność rozplanowania i dotrzymania czasu oraz stosowanie zasad dobrej prezentacji;
przystąpienia do testu z części teoretycznej (20%) i praktycznego zaliczenia modelowania w notacji BPMN (20%);
aktywnego udziału w zajęciach oraz wykonania prac domowych (20%). Aktywność obejmuje przygotowanie do zajęć oraz realizację punktowanych zadań podczas zajęć. Nieobecność lub brak pracy domowej skutkuje utratą punktów przypisanych do tych zajęć lub pracy;
Punkty ze wszystkich aktywności są sumowane na koniec semestru;
Skala ocen:
[0%-50%) – ndst
[51%-60%) – dst
[61%-70%) – dst +
[71%-80%) – db
[81%-90%) – db+
[91%-100%] – bdb.

Literatura

Literatura:
Misiak, Z. (2023). Modelowanie biznesowe. BPMN 2.0 od podstaw. OnePress.
Sinur, J., Misiak, Z., & Biernatowski BJ. (2025). Practical Business Process Modeling and Analysis. Packt Publishing (wybrane fragmenty)
Dumas, M., La Rosa, M., Mendling, J. i Reijers, HA (2022). Zarządzanie procesami biznesowymi. Istota zarządzania procesami biznesowymi. PWN (wybrane fragmenty)
Wybrane artykuły i studia przypadków polecane przez prowadzącego.

W cyklu 2025Z:

Misiak, Z. (2023). Modelowanie procesów biznesowych. BPMN 2.0 od podstaw. OnePress.
Dumas, M., La Rosa, M., Mendling, J., & Reijers, H. A. (2022).Business Process Management. Istota zarządzania procesami biznesowymi. PWN.
Wybrane artykuły i studia przypadków polecone przez wykładowcę.