Handel międzynarodowy 2400-L2PPHM
Przedmiotem zajęć jest analiza funkcjonowania gospodarki otwartej, powiązanej z otoczeniem światowym poprzez wymianę towarów, usług i czynników produkcji. Zajęcia obejmują zarówno teorię handlu międzynarodowego, jak i analizę polityki handlowej, pozwalając zrozumieć przyczyny i skutki liberalizacji handlu oraz konsekwencje dobrobytowe wymiany międzynarodowej dla krajów i przedsiębiorstw. Celem zajęć jest przedstawienie modeli teoretycznych oraz ukazanie związków między teorią handlu międzynarodowego a obserwowanymi zjawiskami w gospodarce światowej. Omawiane są klasyczne i nowoczesne teorie wymiany międzynarodowej – od modelu grawitacyjnego, przez teorie przewag komparatywnych, po tzw. nowe teorie handlu I i II generacji (m.in. modele Krugmana i Melitza). W dalszej części wykładu analizowane są kwestie mobilności czynników produkcji, w tym inwestycji bezpośrednich i decyzji lokalizacyjnych korporacji wielonarodowych w kontekście globalnych łańcuchów wartości, a także instrumenty i skutki polityki handlowej, w tym strategicznej interwencji państwa. Zajęcia łączą prezentację wykładowcy oraz rozwiązywanie zadań analitycznych i problemowych dotyczących omawianych zagadnień. Konwersatoryjna forma zajęć pozwala studentom rozwijać umiejętność stosowania teorii handlu do analizy praktycznych problemów gospodarczych, interpretacji danych handlowych oraz formułowania wniosków dotyczących skutków różnych instrumentów polityki handlowej. W kolejnych blokach omawiane są następujące treści:
• wprowadzenie do problematyki wymiany międzynarodowej i model grawitacyjny handlu,
• klasyczny model handlu międzynarodowego (w tym: model Ricardo w ujęciu graficznym i algebraicznym),
• neoklasyczny model handlu (w tym w szczególności: model czynników specyficznych z twierdzeniem Haberlera, model Heckschera-Ohlina z funkcją produkcji Leontiefa oraz z substytucją czynników produkcji),
• nowa teoria handlu (w ujęciu modeli I i II generacji), w tym w szczególności: pojęcie handlu wewnątrzgałęziowego, funkcja popytu Dixita-Stiglitza, model Krugmana, model Melitza),
• międzynarodowe przepływy czynników produkcji, w tym w szczególności: koncepcja bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), horyzontalne i wertykalne BIZ oraz międzynarodowa migracja pracowników,
• polityka handlowa w ramach wolnej konkurencji (w tym w szczególności: cła w kraju dużym i małym, efektywna protekcja celna, optymalna taryfa celna, protekcjonizm wychowawczy, bariery pozataryfowe),
• polityka handlowa w warunkach niedoskonałej konkurencji i strategiczna polityka handlowa,
• ekonomia polityczna polityki handlowej oraz rola międzynarodowych instytucji (GATT/WTO),
• podstawy ekonomii integracji gospodarczej (w tym w szczególności: strefa wolnego handlu, unia celna).
Szacunkowy nakład pracy studenta: 3ECTS x 25h = 75h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
konwersatorium (zajęcia): 30h (K) 0h (S)
egzamin: 3h (K) 0h (S)
konsultacje: 12h (K) 0h (S)
przygotowanie do konwersatorium: 0h (K) 15h (S)
przygotowanie do egzaminu: 0h (K) 15h (S)
Razem: 45h (K) + 30h (S) = 75h
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
zna i rozumie wybrane najważniejsze teorie handlu międzynarodowego, w tym klasyczne, neoklasyczne i współczesne koncepcje wymiany (m.in. modele Ricardo, Heckschera-Ohlina, Krugmana i Melitza);
zna i rozumie czynniki kształtujące strukturę i kierunki handlu międzynarodowego, a także mechanizmy wpływu handlu na dobrobyt krajów i przedsiębiorstw;
zna i rozumie narzędzia oraz skutki polityki handlowej, w tym funkcjonowanie ceł, barier pozataryfowych, subsydiów oraz uwarunkowania ekonomii politycznej decyzji dot. wymiany międzynarodowej, a także podstawowe koncepcje z zakresu teorii integracji gospodarczej;
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
potrafi wyjaśniać mechanizmy powstawania oraz strukturę handlu międzynarodowego, odwołując się do klasycznych, neoklasycznych i współczesnych modeli teoretycznych oraz wyników badań empirycznych;
potrafi omówić konsekwencje dobrobytowe wymiany międzynarodowej – zarówno w kontekście liberalizacji handlu, preferencyjnych umów dot. handlu, jak i stosowania instrumentów polityki handlowej – z punktu widzenia konsumentów, producentów i budżetu państwa;
potrafi interpretować decyzje państw w zakresie polityki handlowej, w tym stosowanie strategii protekcjonistycznych i strategicznych interwencji, z uwzględnieniem uwarunkowań instytucjonalnych i wpływu grup interesów.
W ZAKRESIE KOMPETENCJI:
wykazuje gotowość do stałego rozwoju własnych kompetencji w zakresie teorii i badań empirycznych dotyczących handlu międzynarodowego oraz polityki handlowej, rozumiejąc potrzebę uczenia się przez całe życie;
potrafi samodzielnie poszukiwać i krytycznie oceniać nowe źródła wiedzy w obszarze teorii handlu i polityki handlowej, aktualizując swoje umiejętności wraz z rozwojem nauki i zmianami w gospodarce światowej;
wykazuje postawę otwartości i odpowiedzialności badawczej, potrafi współpracować w zespole w zakresie analiz empirycznych dotyczących handlu międzynarodowego, polityki handlowej oraz przepływów czynników produkcji, opierając się na rzetelnej interpretacji teorii ekonomicznych.
Kryteria oceniania
Uzyskanie zaliczenia przedmiotu wymaga:
1. obecności na ćwiczeniach (dopuszczalne są dwie nieobecności) i ich zaliczenia; podstawą zaliczenia ćwiczeń jest pisemne kolokwium końcowe, praca semestralna (przygotowywana w grupach 2-osobowych z wykorzystaniem programu GAMS), kartkówki oraz aktywność w czasie zajęć, polegająca w szczególności na udziale w rozwiązywaniu zadań problemowych;
2. uzyskania min. 50% punktów z pisemnego egzaminu końcowego, który składa się z zadań i pytań otwartych;
3. uzyskania co najmniej 50% punktów stanowiących średnią ważoną z ćwiczeń (waga 30%) oraz egzaminu końcowego (waga 70%).
4. Skala ocen:
[0%-50%) – ndst
[50%-60%) – dst
[60%-70%) – dst +
[70%-80%) – db
[80%-90%) – db+
[90%-100%] – bdb
Literatura
Uzyskanie zaliczenia przedmiotu wymaga:
obecności na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności);
uzyskania co najmniej 50% punktów możliwych do uzyskania z egzaminu końcowego, który składa się z zadań i pytań otwartych;
uzyskania co najmniej 50% punktów za kartkówki oraz aktywność w czasie zajęć, polegającą w szczególności na udziale w rozwiązywaniu zadań problemowych;
Ocena końcowa ustalana jest na podstawie sumy punktów z aktywności w trakcie zajęć i egzaminu końcowego. Stosowana jest następująca skala ocen:
[0%-50%) – ndst
[50%-60%) – dst
[60%-70%) – dst +
[70%-80%) – db
[80%-90%) – db+
[90%-100%] – bdb