Finanse publiczne I 2400-L2FPiPFP1

Celem kursu jest zapoznanie studentów z finansami publicznymi w wymiarze zarówno teoretycznym, jak i praktycznym. Kurs wprowadza w tematykę finansów publicznych jako dyscypliny naukowej, podstawowych teorii finansów publicznych, funkcji i struktury współczesnych systemów finansów publicznych, sektora finansów publicznych na tle całej gospodarki, a także problematykę zmian w finansach publicznych następujących w wyniku procesów globalizacyjnych.
Na cały kurs składają się następujące bloki tematyczne:
∙ finanse publiczne jako dyscyplina naukowa (zadania publiczne, środki publiczne, definicja i przedmiot finansów publicznych, sektor finansów publicznych, ekonomia sektora publicznego, interdyscyplinarność finansów publicznych, funkcje finansów publicznych według R. Musgrave, zależności między poszczególnymi funkcjami finansów publicznych);
∙ podstawowe teorie finansów publicznych - rys historyczny (merkantylizm, doktryna liberalna, teoria ortodoksyjna, nurt interwencjonistyczny, finanse publiczne w teorii Keynesa i teoriach neokeynesowskich, monetaryzm wobec finansów publicznych, podejście nowej ekonomii klasycznej do finansów publicznych, tzw. nowy konserwatyzm fiskalny);
∙ sektor finansów publicznych na tle całej gospodarki (sektor finansów publicznych a sektor publiczny, sektor finansów publicznych jako jedno z ogniw całego systemu finansowego, porównanie sektora finansów publicznych i rynkowego systemu finansowego z punktu widzenia dominujących powiązań organizacyjnych, głównych ogniw systemu i realizowanych funkcji);
∙ dochody publiczne (wpływy bezzwrotne i zwrotne, rodzaje dochodów publicznych, definicja podatku, klasyfikacja podatków, zasady podatkowe, techniki poboru podatków, szczególna rola progresji podatkowej, rozkład obciążenia podatkowego, optymalne opodatkowanie bezpośrednie i pośrednie);
∙ wydatki publiczne (rodzaje wydatków publicznych, wzrost wydatków publicznych, prawo Wagnera, hipoteza Peacock-Wiseman`a, warunki efektywności wydatków publicznych, wpływ wydatków publicznych na sektor prywatny, wydatki publiczne jako instrument redystrybucji dochodów);
∙ budżet państwa (pojęcie budżetu państwa, zasady budżetowe, etapy tworzenia budżetu, realizacja budżetu, rozliczanie wykonania budżetu, zamknięcie roku budżetowego, przebieg cyklu budżetowego, dyscyplina budżetowa, czynniki równowagi budżetowej, mechanizm powstawania deficytu budżetowego);
∙ deficyt budżetowy i dług publiczny (deficyt rzeczywisty, deficyt strukturalny, deficyt cykliczny, rodzaje długu publicznego, przyczyny zadłużenia publicznego, instrumenty zaciągania długu publicznego, zarządzanie długiem publicznym, granice zadłużenia publicznego, koszty obsługi zadłużenia publicznego);
∙ polityka fiskalna (cele polityki fiskalnej, instrumenty polityki fiskalnej, fiskalna polityka stabilizacyjna, koncepcja równoważności ricardiańskiej, twierdzenie Haavelmo, zależności między polityką fiskalną i polityką monetarną);
∙ system finansów publicznych w Polsce (dochody i wydatki publiczne, system podatkowy, sfera budżetowa, fundusze celowe, agencje rządowe, inne podmioty sektora finansów publicznych, budżet państwa, budżet państwa a Skarb Państwa, budżet państwa a budżety samorządów lokalnych, dynamika długu publicznego);
∙ systemy podatkowe w przekroju międzynarodowym (rozwój historyczny systemów podatkowych na świecie, budowanie systemów podatkowych we współczesnych systemach finansów publicznych oraz najnowsze próby ich racjonalizacji, kraje o tzw. północnej i południowej mentalności podatkowej, różnice między poszczególnymi krajami w roli podatków bezpośrednich i podatków pośrednich, zróżnicowanie w konstrukcji podatków bezpośrednich, odmienne podejście do opodatkowania korporacji międzynarodowych);
∙ finanse publiczne wobec globalizacji (ewolucja roli państwa w gospodarce, zmiana struktury dochodów i wydatków publicznych w konsekwencji międzynarodowej integracji gospodarczej na przykładzie UE, harmonizacja podatków bezpośrednich i podatków pośrednich w UE, konkurencja podatkowa między zintegrowanymi obszarami gospodarczymi, ograniczanie wydatków publicznych jako warunek konkurencyjności gospodarki, konsekwencje globalizacji rynków finansowych dla zarzadzania długiem publicznym, zasada unikania podwójnego opodatkowania);
∙ badania naukowe z zakresu finansów publicznych (przykłady podejmowanych problemów badawczych odnoszących się zarówno do teorii, jak i do praktyki/kraje rozwijające się i państwa rozwinięte/, czasopisma naukowe specjalizujące się w zagadnieniach związanych z finansami publicznymi, źródła międzynarodowych statystyk dotyczących finansów publicznych).

Szacunkowy nakład pracy studenta: 2ECTS x 25h = 50h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
zajęcia: 30h (K) 0h (S)
egzamin: 2h (K) 0h (S)
konsultacje: 5h (K) 0h (S)
przygotowanie do zajęć: 0h (K) 4h (S)
praca z materiałami dodatkowymi podanymi przez koordynatora przedmiotu : 0h (K) 3 (S)
przygotowanie do egzaminu: 0h (K) 6 (S)
Razem: 37h (K) + 13h (S) = 50h