Procesy ludnościowe 2400-L2ESPL
Program kursu obejmuje następujące zagadnienia:
- gospodarstwo domowe jako jednostka ekonomiczna; proces decyzyjny w gospodarstwie domowym; modele kooperacyjne i niekooperacyjne
- formowanie związków i ich rozpad; rynek małżeński; inwestycje w edukację a rynek małżeński; rozpad małżeństwa
- popyt na dzieci; dynamika popytu na dzieci w perspektywie historycznej; pierwsze i drugie przejście demograficzne; struktura popytu na dzieci ze względu na czynniki społeczno-ekonomiczne; rola polityki społecznej w kształtowaniu popytu na dzieci
- umieralność; dynamika umieralności w perspektywie historycznej; teorie wyjaśniające wzrost oczekiwanego trwania życia w ciągu ostatnich 200 lat; społeczne konsekwencje wzrostu oczekiwanego trwania życia
- starzenie się społeczeństwa; przyczyny starzenia się społeczeństwa; społeczno-ekonomiczne konsekwencje starzenia się społeczeństwa
- migracje; pomiar migracji (w tym: migracje wewnętrzne i międzynarodowe); przyczyny i konsekwencje migracji dla kraju wysyłającego i przyjmującego; polityka migracyjna; modelowanie i prognozowanie migracji.
Na zajęcia złożą się cztery powiązane bloki tematyczne, które będą odnosić się do powyższych zagadnień:
- tworzenie, funkcjonowanie i rozpad związków
- dzietność i czynniki nań wpływające
- migracje i ich ekonomiczny wymiar
- starzenie się demograficzne i jego ekonomiczne skutki.
W każdym przypadku na blok zajęć złożą się: wprowadzenie teoretyczne (z kluczową rolą prowadzącego), zajęcia o charakterze analitycznym (pogłębione ekonomiczne spojrzenie na wybrane kwestie demograficzne) oraz podsumowujące warsztaty lub debata mająca na celu zaktywizować studentów i pozyskać dodatkowe kompetencje (prezentowanie i obrona argumentów).
Szacunkowy nakład pracy studenta: 3ECTS x 25h = 75h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
zajęcia: 30h (K) 0h (S)
konsultacje: 4h (K) 0h (S)
przygotowanie do zajęć: 0h (K) 9h (S)
przygotowanie do debaty: 0h (K) 12h (S)
przygotowanie reaction paper: 0h (K) 20h (S)
Razem: 34h (K) + 41h (S) = 75h
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
zna i rozumie w zaawansowanym stopniu związek ekonomii z zagadnieniami społecznymi i ludnościowymi, w tym kluczowe procesy demograficzne obejmujące formowanie i zmiany struktury rodziny, migracje oraz starzenie demograficzne oraz ich znaczenie dla funkcjonowania gospodarki i społeczeństwa;
zna i rozumie w zaawansowanym stopniu podstawowe mechanizmy polityki publicznej wpływające na zachowania gospodarstw domowych, decyzje dotyczące związków, dzietności i podaży pracy;
zna i rozumie społeczne, ekonomiczne i instytucjonalne uwarunkowania umieralności, wzrostu oczekiwanego trwania życia oraz starzenia się społeczeństwa, a także ich konsekwencje dla polityk publicznych.
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
Potrafi pozyskiwać, przetwarzać i analizować dane ilościowe i jakościowe dotyczące problemów społeczno-ekonomicznych, w szczególności związanych z demografią i politykami społecznymi.
Potrafi oceniać wpływ wybranych polityk publicznych (m.in. rodzinnych, migracyjnych i emerytalnych) na zachowania demograficzne oraz ich długookresowe konsekwencje społeczno-gospodarcze, wykorzystując dane empiryczne i wyniki analiz.
Potrafi krytycznie, etycznie i odpowiedzialnie interpretować wyniki analiz, w tym treści generowane przez narzędzia sztucznej inteligencji, oraz współpracować w zespołach interdyscyplinarnych przy formułowaniu rekomendacji dla polityk publicznych.
W ZAKRESIE KOMPETENCJI:
wykazuje gotowość do krytycznego i refleksyjnego myślenia w ocenie procesów gospodarczych i społecznych w obszarach ekonomii rodziny, systemów emerytalnych i polityki migracyjnej;
jest gotów do odpowiedzialnego formułowania opinii i aktywnego uczestnictwa w dyskusji na temat procesów ludnościowych i polityk publicznych, mając świadomość ich społecznych i etycznych konsekwencji.
Kryteria oceniania
Uzyskanie zaliczenia przedmiotu wymaga:
1. spełnienia wymogu obowiązkowej obecności na spotkaniach;
2. aktywnego udziału w debacie lub warsztatach (jako aktywny udział rozumie się np. rolę jednego z mówców w przypadku debaty oksfordzkiej albo rolę koordynatora tematu (topic keeper) w przypadku warsztatów);
3. przygotowania krótkiego tekstu (reaction paper) podsumowującego wybraną debatę albo warsztaty (maksymalnie 5-7 stron).
Skala ocen:
[0%-50%) – ndst
[50%-60%) – dst
[60%-70%) – dst +
[70%-80%) – db
[80%-90%) – db+
[90%-100%] – bdb.
Literatura
Literatura podstawowa (wybrane rozdziały):
- Browning M., Chiappori P-A., Weiss Y. (2014). “Economics of the family”, Cambridge: Cambridge University Press.
- Clemens M. A. (2020). “Foundations of Migration Economics: The Migration Challenge to Economics”. Oxford: Oxford University Press.
- de Haas H. (2024). “How Migration Really Works: The Facts about the Most Divisive Issue in Politics”. London: Allen Lane (Penguin).
- Okólski M., Fihel A. (2012). „Demografia. Współczesne zjawiska i teorie”, Warszawa: Scholar.
- Schulz J. H, Clark R.B. (2010). “The Economics of Aging”. Westport: Praeger.