Mikroekonomia I 2400-L1PPMI1
Przedmiotem zajęć w ramach kursu Mikroekonomii I jest analiza zachowań konsumenta oraz mechanizmów podejmowania decyzji w warunkach ograniczonych zasobów. Omawiane zagadnienia obejmują podstawowe elementy teorii wyboru konsumenta, takie jak preferencje, funkcje użyteczności, wybór optymalny, efekty dochodowy i substytucyjny, a także miary zmian dobrobytu. W dalszej części kursu analizowane są zagadnienia wyboru międzyokresowego, decyzji w warunkach ryzyka i niepewności oraz podstawy ekonomii behawioralnej. Całość stanowi wprowadzenie do współczesnej analizy mikroekonomicznej i przygotowuje do dalszych kursów z zakresu mikroekonomii i ekonomii stosowanej.
Celem wykładu jest przedstawienie kluczowych pojęć i modeli opisujących decyzje konsumenta, omówienie ich teoretycznych założeń oraz wskazanie powiązań między klasycznymi i behawioralnymi ujęciami decyzji ekonomicznych.
Celem ćwiczeń jest ugruntowanie wiedzy przekazywanej na wykładzie i zdobytej w drodze samodzielnego studiowania literatury, rozwinięcie umiejętności rozwiązywania problemów analitycznych z zakresu teorii wyboru konsumenta, a także interpretowania i prezentowania wyników analiz w kontekście rzeczywistych zachowań rynkowych.
Tematy i zagadnienia omawiane na kursie:
Główne zagadnienia mikroekonomii (rynek, konsumenci, producenci, modele, efektywność Pareto, rynek konkurencyjny, mierniki zmian cen, popyt, podaż, mechanizm rynkowy, równowaga rynkowa)
Konsumpcja (zbiór konsumpcyjny, zbiór budżetowy, ograniczenie budżetowe, zmiany ograniczenia budżetowego, numeraire)
Preferencje (relacja preferencji, aksjomaty, krzywe obojętności, szczególne przypadki preferencji, dobrze zachowujące się preferencje)
Funkcja użyteczności (funkcja użyteczności, ściśle rosnące transformacje, przypadki szczególne, użyteczność krańcowa, MRS, prawo malejącej krańcowej stopy substytucji)
Wybór (optymalny wybór, popyt indywidualny, rozwiązania wewnętrzne / brzegowe)
Statyka porównawcza (krzywa oferty cenowej, dobra zwykłe, dobra Giffena, dobra substytucyjne / komplementarne, krzywe oferty dochodowej, krzywe Engla, dobra normalne, dobra niższego rzędu, dobra luksusowe, dobra podstawowe, cenowa elastyczność popytu, dochodowa elastyczność popytu, mieszana cenowa elastyczność popytu, odwrotna krzywa popytu)
Preferencje ujawnione (koszyki bezpośrednio / pośrednio preferowane, słaby / silny aksjomat ujawnionych preferencji, indeksy cenowe / ilościowe Laspeyersa / Paaschego)
Efekt substytucyjny i dochodowy (zmiany cen, zmiany dochodu, dochód skompensowany w sensie Słuckiego / Hicksa, efekt substytucyjny i dochodowy, równanie Słuckiego)
Kupowanie i sprzedawanie (popyt netto i popyt brutto, zasób początkowy, podaż pracy, równanie Słuckiego w wersji zasobowej)
Miary zmiany dobrobytu (cena graniczna, krzywa gotowości do zapłaty a krzywa popytu, nadwyżka konsumenta, zmiana kompensacyjna, zmiana ekwiwalentna)
Arytmetyka finansowa (wartość pieniądza w czasie, stopa procentowa, wybór międzyokresowy, dochód w gotówce, dochód w zasobie, inflacja, realna stopa procentowa)
Ryzyko i niepewność (zmienna losowa, rozkład zmiennej losowej, wartość oczekiwana, wariancja, odchylenie standardowe, skłonność do ryzyka, premia za ryzyko, ekwiwalent pewności, funkcja oczekiwanej użyteczności - funkcja użyteczności von Neumanna-Morgensterna, warunkowe ograniczenie budżetowe, ubezpieczenie uczciwe, dywersyfikacja)
Ekonomia behawioralna (porównanie założeń klasycznej teorii wyboru i ekonomii behawioralnej, ekonomia eksperymentalna, efekt ramowania, efekt posiadania, zakotwiczenie, awersja do strat, heurystyka reprezentatywności, heurystyka dostępności; preferencje społeczne; praktyczne wykorzystanie ekonomii behawioralnej w polityce publicznej)
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
Zna i rozumie podstawowe pojęcia i narzędzia mikroekonomii, w szczególności teorii wyboru konsumenta oraz mechanizmy podejmowania decyzji ekonomicznych.
Zna i rozumie założenia klasycznej teorii konsumenta oraz znaczenie takich pojęć jak zbiór budżetowy, popyt, elastyczność i nadwyżka konsumenta w analizie decyzji w sektorze prywatnym i publicznym.
Zna i rozumie podstawy ekonomii behawioralnej oraz główne odchylenia od racjonalności w decyzjach konsumenckich.
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
Potrafi zastosować modele teorii wyboru konsumenta do analizy prostych problemów decyzyjnych oraz interpretować skutki zmian cen i dochodu.
Potrafi analizować zachowania konsumentów z wykorzystaniem narzędzi matematycznych i graficznych oraz formułować wnioski na podstawie przeprowadzonej analizy.
Potrafi komunikować wyniki analizy ekonomicznej w sposób przejrzysty i zrozumiały, wykorzystując wykresy i podstawowe narzędzia prezentacji danych.
W ZAKRESIE KOMPETENCJI:
Wykazuje się świadomością ograniczeń klasycznych modeli ekonomicznych w opisie rzeczywistych zachowań ludzi.
Jest gotów do krytycznej oceny wyników analiz ekonomicznych z uwzględnieniem kontekstu społecznego i psychologicznego.
Wykazuje się odpowiedzialnością i rzetelnością w analizie zjawisk ekonomicznych oraz w interpretacji wyników, z poszanowaniem zasad etyki i standardów akademickich.
Kryteria oceniania
1. Uzyskanie zaliczenia przedmiotu Mikroekonomia I wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:
uzyskania co najmniej 50% łącznej liczby punktów, stanowiących średnią ważoną: egzamin końcowy – 70%, ćwiczenia – 30%;
uzyskania co najmniej 50% punktów z egzaminu końcowego.
2. Egzamin końcowy
Egzamin końcowy ma formę pisemnego testu jednokrotnego wyboru i odbywa się w jednym terminie dla wszystkich studentów.
Egzamin poprawkowy odbywa się w tej samej formie.
Nieobecność na egzaminie w wyznaczonym terminie skutkuje oceną NK.
Co do zasady nie przewiduje się innych terminów ani alternatywnych form zaliczenia egzaminu.
W trakcie egzaminu obowiązuje zasada braku tolerancji dla nieuczciwości akademickiej, w szczególności ściągania.
3. Zaliczenie ćwiczeń wymaga jednoczesnego spełnienia następujących warunków (a-c):
wynik = 70 × (wynik z kolokwium wyrażony jako ułamek; np. 60% = 0,60) + liczba punktów od prowadzącego ćwiczenia ≥ 50,
gdzie liczba punktów od prowadzącego ćwiczenia jest z przedziału 0-30;
uzyskania co najmniej 50% punktów z kolokwium,
spełnienia wymogu obecności na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności; w przypadku większej liczby nieobecności prowadzący ćwiczenia może wymagać odrobienia nieobecności w formie wskazanej przez prowadzącego).
Kolokwium ma formę pisemną i składa się z co najmniej czterech zadań otwartych, weryfikujących efekty uczenia się realizowane w ramach ćwiczeń.
Kolokwia są przygotowywane przez prowadzących ćwiczenia w ramach jednolitych zasad oceniania określonych dla przedmiotu.
Poprawa kolokwium odbywa się po pierwszym terminie egzaminu, a przed drugim terminem egzaminu.
Nieobecność na kolokwium w wyznaczonym terminie skutkuje oceną NK.
Co do zasady nie przewiduje się dodatkowych terminów zaliczenia kolokwium.
Punkty przyznawane przez prowadzącego ćwiczenia wynikają z weryfikacji pracy własnej studenta, w szczególności kartkówek, wejściówek, prac domowych (zadania, testy), aktywności w trakcie zajęć, dodatkowej aktywności związanej z przedmiotem (np. udział w eksperymentach). Szczegółowe zasady przyznawania punktów za pracę własną są ogłaszane przez prowadzącego ćwiczenia na początku semestru.
W trakcie ćwiczeń obowiązuje zasada braku tolerancji dla nieuczciwości akademickiej, w szczególności ściągania.
4. Skala ocen:
[0%-50%) – 2 (ndst)
[50%-60%) – 3 (dst)
[60%-70%) – 3+ (dst+)
[70%-80%) – 4 (db)
[80%-90%) – 4+ (db+)
[90%-100%] – 5 (bdb)
Literatura
Literatura podstawowa:
Varian, H. R., Mikroekonomia. Kurs średni – ujęcie nowoczesne, wyd. 4, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2016.
Zbiory zadań:
Bergstrom, T. C., Varian, H. R., Mikroekonomia. Ćwiczenia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.
Czarny, E., Nojszewska, E., Mikroekonomia: zbiór zadań, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne (PWE), 2000.
Laidler, D., Estrin, S., Wstęp do mikroekonomii: zadania i problemy, Gebethner i S-ka, 1992.
Literatura uzupełniająca:
Pindyck, R. S., Rubinfeld, D. L., Microeconomics, 9th edition, Pearson, 2018.
Perloff, J. M., Microeconomics: Theory and Applications with Calculus (Global Edition), 5th edition, Pearson, 2021.
Nicholson, W., Snyder, C. M., Microeconomic Theory: Basic Principles and Extensions, 13th edition, Cengage Learning, 2025.
Literatura uzupełniająca dla chętnych (zaawansowana):
Mas-Colell, A., Whinston, M. D., Green, J. R., Microeconomic Theory, Oxford University Press, 1995.
Jehle, G. A., Reny, P. J., Advanced Microeconomic Theory, 3rd edition, Pearson, 2011.
Varian, H. R., Microeconomic Analysis, 3rd edition, W. W. Norton & Company, 1992.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: