Podstawy rachunkowości finansowej 2400-FiR2PRF
Celem konwersatorium jest zapoznanie studentów z zasadami prowadzenia ewidencji księgowej operacji gospodarczych zgodnie z ustawą o rachunkowości na potrzeby sporządzania sprawozdań finansowych.
Przedmiotem zajęć jest omówienie praktycznego stosowania zasad rachunkowości wraz z dokumentami źródłowymi niezbędnymi do ewidencji operacji gospodarczych ze zwróceniem uwagi na rolę w tym procesie zakładowego planu kont oraz przyjętej polityki rachunkowości (wyceny w ujęciu początkowym).
Przy ewidencji operacji gospodarczych przyjrzymy się ich wpływowi na sporządzane sprawozdanie finansowe, składające się z rachunku zysków i strat i bilansu, jak i zastanowimy się nad skutkami w zmianach gotówki (wstęp do rachunku przepływów pieniężnych).
Zajęcia mają na celu zapoznanie studentów z zasadami rachunkowości i etyki biznesu, obejmują przedstawienie zakładowego planu kont, metod wyceny bieżącej w ujęciu początkowym, dokumentacji i ewidencji operacji gospodarczych, zasad ewidencji majątku trwałego (wartości niematerialnych i prawnych, środków trwałych i ich amortyzacji) oraz majątku obrotowego (materiałów i towarów, produktów pracy, środków pieniężnych, rozrachunków publiczno-prawnych, rozrachunków z odbiorcami, pracownikami), kosztów, przychodów, pasywów (kapitałów, zobowiązań, rezerw) oraz zasad sporządzania i kalkulacji wyniku finansowego w wariancie porównawczym i kalkulacyjnym, sporządzania sprawozdań finansowych oraz zasad etyki i dylematów etycznych.
W kolejnych blokach tematycznych omawiane są następujące treści:
1. System rachunkowości przedsiębiorstw, Zasady rachunkowości. Ramy prawne i rola IFAC. Fundamentalne zasady etyczne (uczciwość, obiektywizm, kompetencje, poufność, profesjonalne zachowanie). Metoda bilansowa. Rachunek majątku i kapitału, Operacje ekwiwalentne i wynikowe,
2. Klasyfikacja aktywów i pasywów – pojemność informacyjna bilansu, Zasady wyceny bieżącej aktywów i pasywów, Konflikty interesów przy wyborze metody wyceny
3. Plan kont. Ewidencja analityczna i syntetyczna, prowadzenie ksiąg rachunkowych, zagrożenia i zabezpieczenia dla zasad etycznych. Model zagrożeń IESBA (interes własny, autokontrola, reprezentowanie, zażyłość, zastraszenie).
4. Rachunek zysków i strat w wariancie porównawczym i kalkulacyjnym, Klasyfikacja przychodów i kosztów pozostałej działalności operacyjnej i finansowej, Rachunek kosztów – układ rodzajowy i funkcjonalny, konto 490 Rozliczenie kosztów rodzajowych, rozszerzony wariant rachunku kosztów,
5. Zapasy materiałów, rozliczenie zakupu i jego salda końcowe: dostawy w drodze, dostawy niefakturowane, ceny zakupu, nabycia i ewidencyjne i odchylenia od cen ewidencyjnych
6. Zapasy towarów, cena sprzedaży – rachunek w stu i od stu, marża handlowa, odchylenia od cen ewidencyjnych
7. Zapasy produktów gotowych, rozliczenie kosztów działalności, kalkulacja kosztu wytworzenia produktu gotowego, produkcja w toku, ceny ewidencyjne (planowany koszt wytworzenia) i odchylenia od cen ewidencyjnych jako różnica między rzeczywistym i planowanym kosztem wytworzenia,
8. Krąg kosztów, zmiana stanu produktów, rozliczenia międzyokresowe, wynik finansowy, kalkulacja wyniku finansowego w rachunku zysków i strat,
9. Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, rozrachunki publiczno-prawne, w tym z tytułu podatku VAT, podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych
10. Środki trwałe – wycena, amortyzacja, utrata wartości, leasing jako przykład finansowania pozabilansowego (off-balance sheet financing)
11. Ewidencja środków pieniężnych w kasie, na rachunku bankowym, kredyty i pożyczki
12. Sporządzanie rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym i kalkulacyjnym, sporządzanie bilansu otwarcia i zamknięcia po ustaleniu wyniku finansowego i podatku dochodowego
13. Dylematy etyczne i konflikty interesów Konsekwencje nieetycznego zachowania (skutki manipulacji sprawozdaniami), Zagrożenia etyczne (naciski na zaniżenie odpisów aktualizujących)
14. Zdarzenia po dniu bilansowym. Poufność vs. obowiązek ujawnienia
Szacunkowy nakład pracy studenta: 3ECTS x 25h = 75h
(K) - godziny kontaktowe (S) - godziny pracy samodzielnej
wykład (zajęcia - konwersatorium): 20h (K) 0h (S)
ćwiczenia (zajęcia - konwersatorium): 10h (K) 0h (S)
egzamin: 0h (K) 0h (S)
konsultacje: 5h (K) 0h (S)
przygotowanie do ćwiczeń: 0h (K) 20h (S)
przygotowanie do wykładów: 0h (K) 0h (S)
przygotowanie do kolokwium: 0h (K) 20h (S)
przygotowanie do egzaminu: 0h (K) 0h (S)
Razem: 35h (K) + 40h (S) = 75h
|
W cyklu 2025L:
Przedmiot jest realizowany w formie łączącej wykład (część teoretyczną, definicyjno-wprowadzającą) oraz ćwiczenia (część praktyczna, pokazująca praktyczne zastosowanie poznanych zasad rachunkowości i ewidencji operacji gospodarczych). Sposób prowadzenia zajęć wymaga od studenta pracy samodzielnej, poza zajęciami w wymiarze 3h tygodniowo, celem przygotowania się do zajęć i wykonania pracy zespołowej w grupach. Szacunkowa, całkowita liczba godzin, które student powinien przeznaczyć na osiągnięcie zdefiniowanych dla przedmiotu efektów uczenia się (biorąc pod uwagę godziny zorganizowane, sposób zaliczenia, pracę samodzielną studenta i pracę zespołową) wynosi 150 godz. Zajęcia mają na celu zapoznanie studentów z zasadami rachunkowości jako specyficznego języka biznesu, obejmują przedstawienie zakładowego planu kont, metod wyceny, dokumentacji i ewidencji operacji gospodarczych, zasad ewidencji majątku trwałego (wartości niematerialnych i prawnych, środków trwałych, inwestycji długoterminowych) oraz majątku obrotowego (materiałów i towarów, produktów pracy, środków pieniężnych, rozrachunków publiczno-prawnych, rozrachunków z odbiorcami, pracownikami), kosztów, przychodów, pasywów (kapitałów, zobowiązań, rezerw) oraz zasad sporządzania i kalkulacji wyniku finansowego w wariancie porównawczym i kalkulacyjnym, sporządzania sprawozdań finansowych. |
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu, student:
W ZAKRESIE WIEDZY:
• zna i rozumie w zaawansowanym stopniu zasady rachunkowości, strukturę bilansu i rachunku zysków i strat, teorie i ujęcie zdarzeń gospodarczych w rachunkowości finansowej
• zna i rozumie wybrane fakty i zjawiska, procesy, istotę zdarzeń (operacji) gospodarczych ujmowanych w księgach rachunkowych, co umożliwia mu analizę i interpretację wpływu decyzji gospodarczych na wyniki finansowe i sytuację finansową i majątkową podmiotów,
• zna i rozumie rolę i możliwości polityki rachunkowości w tworzeniu obrazu sytuacji majątkowej i finansowej jednostki gospodarczej
• rozumie funkcje i rolę rachunkowości w zarządzaniu jednostką gospodarczą
• zna i rozumie znaczenie etyki w zawodzie księgowego, w tym zasady poufności, rzetelności, unikania konfliktu interesów
W ZAKRESIE UMIEJĘTNOŚCI:
• potrafi ewidencjonować i rozliczać operacje gospodarcze,
• potrafi sporządzać bilans otwarcia i zamknięcia oraz rachunek zysków i strat w wariancie porównawczym i kalkulacyjnym i analizować wpływ zdarzeń gospodarczych na sprawozdanie finansowe
• potrafi rozpoznać powiązania pomiędzy poszczególnymi pozycjami bilansu i rachunku zysków i strat
W ZAKRESIE KOMPETENCJI:
• wykazuje się świadomością znaczenia regulacji prawnych i standardów rachunkowości
• jest gotów do odpowiedzialnego i etycznego wykonywania zawodu księgowego, z poszanowaniem przepisów prawa, standardów zawodowych oraz zasad ochrony własności intelektualnej i informacji poufnych.
Kryteria oceniania
Uzyskanie zaliczenia przedmiotu wymaga:
1. zaliczenia kolokwium pisemnego, składającego się z zadań otwartych i pytań testowych zamkniętych. Zaliczenie od 50%. Podczas zaliczenia studenci będą mieli dostęp do ustawy o rachunkowości, planu kont oraz będą mogli korzystać z kalkulatora;
2. Ocena końcowa składa się w 70% na podstawie kolokwium pisemnego na koniec semestru oraz w 30% na podstawie aktywności (w szczególności kartkówki, prace zespołowe na zajęciach);
3. Obecność obowiązkowa (dopuszczalne dwie nieobecności).
4. Skala ocen kolokwium:
[0%-50%) – ndst
[50%-60%) – dst
[60%-70%) – dst +
[70%-80%) – db
[80%-90%) – db+
[90%-100%] – bdb.
Literatura
Literatura obowiązkowa (wybrane rozdziały):
- Piotr Szczypa, Podstawy Rachunkowości od Teorii do Praktyki, CeDeWu, 2025;
- Katarzyna Zasiewska, Podstawy Rachunkowości z Elementami Prawa Podatkowego – Ujęcie praktyczne. Podręcznik. Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, 2024
- Józef Pfaff (red.), Rachunkowość finansowa z uwzględnieniem MSSF Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, PWN, Warszawa 2017
- Józef Pfaff, Rachunkowość Podstawy, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa 2016
Literatura uzupełniająca:
- Małgorzata Kamieciecka, Agnieszka Nóżka, Podstawy Rachunkowości. Zbiór zadań, UMCS, 2022
- Zbigniew Messner, Józef Pfaff, Rachunkowość finansowa Część I (Podstawy rachunkowości), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce;
1. - Wiktor Gabrusewicz (red.), Rachunkowość finansowa Część II (Rachunkowość dla zaawansowanych), Stowarzyszenie Księgowych w Polsce;
|
W cyklu 2025L:
- Piotr Szczypa, Podstawy Rachunkowości od Teorii do Praktyki, CeDeWu, 2025; |