Zielona Sprawczość: jak dzięki grom można zmienić codzienne wybory 2300-ZS(KZ)-OG

Zajęcia skoncentrowane są na doskonaleniu kompetencji wspierających zieloną transformację. Są one rozumiane przez nas jako umiejętności świadomego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji środowiskowych w codziennym życiu. Studenci i studentki poznają podstawy zrównoważonego rozwoju i myślenia systemowego oraz uczą się dostrzegać powiązania między swoimi codziennymi wyborami a szerszymi procesami społecznymi, gospodarczymi i politycznymi. Integralną częścią zajęć jest wykorzystanie gier dydaktycznych, które umożliwiają testowanie różnych scenariuszy decyzji, doświadczanie skutków wybranych strategii działania oraz rozwijanie poczucia sprawczości jednostki w kontekście wyzwań klimatycznych.
Zajęcia mają formę warsztatową – łączą krótkie wprowadzenia teoretyczne z pracą w małych grupach, rozgrywką gier edukacyjnych oraz wspólną analizą doświadczeń z gry. Celem nie jest wyłącznie przekazanie wiedzy o zrównoważonym rozwoju, lecz przede wszystkim kształtowanie postaw i umiejętności: krytycznego myślenia, interpretowania przekazów środowiskowych, współpracy w grupie, dostrzegania własnego wpływu oraz planowania realnych, możliwych do wdrożenia zmian w codziennym funkcjonowaniu.
Bloki tematyczne:
1. Wprowadzenie do zrównoważonego rozwoju i myślenia systemowego - zajęcia pokazują, jak różne elementy świata (gospodarka, społeczeństwo, środowisko) są ze sobą połączone i gdzie w tym wszystkim jest miejsce pojedynczej osoby – studenta.
2. Ekologiczny ślad - uczestnicy uczą się, czym jest ślad ekologiczny i węglowy oraz jak ich codzienne wybory (jedzenie, transport, zakupy) przekładają się na konkretne obciążenie planety.
3. Zarządzanie odpadami, recykling i redukcja plastiku; energia odnawialna i transformacja energetyczna - na bazie własnych nawyków studenci analizują, jak ograniczać ilość śmieci i plastiku oraz jak indywidualne decyzje dotyczące zużycia energii mogą wspierać szerszą transformację w kierunku źródeł odnawialnych.
4. Bioróżnorodność, ochrona ekosystemów i usługi ekosystemowe - zajęcia pokazują, że różnorodność gatunków i zdrowe ekosystemy to „niewidzialne usługi” (np. zapylanie, oczyszczanie wody), z których korzystamy na co dzień, nawet o tym nie wiedząc.
5. Greenwashing - studenci uczą się rozpoznawać pozornie „zielone” komunikaty firm i instytucji, odróżniać realne działania od marketingu oraz krytycznie czytać przekazy kierowane do konsumentów.
6. Zarządzanie zasobami wodnymi i susza w kontekście miejskim - na przykładzie miasta astudenci przeanlizują, skąd się bierze woda w kranie, dlaczego susza dotyczy też terenów miejskich oraz co może zrobić mieszkaniec/mieszkanka miasta, by oszczędzać wodę i dbać o retencję.
7. Gospodarka leśna, odnawialne surowce i pochłanianie CO₂ - zajęcia mają na celu pokazanie, jak lasy łączą się z klimatem i gospodarką (pochłanianie CO₂, drewno jako surowiec) oraz jakie konsekwencje mają różne podejścia do ich użytkowania.

Koordynatorzy przedmiotu

Monika Gromadzka
Michał Mijal

Efekty kształcenia

Student zna i rozumie:
- podstawowe koncepcje zrównoważonego rozwoju, myślenia systemowego oraz zielonych kompetencji pozwalają analizować powiązania między środowiskiem, gospodarką i społeczeństwem;
- codzienne wybory jednostki (transport, konsumpcja, energia, gospodarowanie odpadami, korzystanie z wody i zasobów leśnych) wpływają na ślad ekologiczny i klimat w perspektywie lokalnej oraz globalnej;
-polityki publiczne, działania biznesu (w tym greenwashing) oraz stan ekosystemów (bioróżnorodność, usługi ekosystemowe) tworzą ramy, w których funkcjonują obywatele i obywatelki.

Student umie…
- analizować i krytycznie interpretować własne nawyki konsumpcyjne, energetyczne i transportowe pod kątem ich wpływu środowiskowego, wykorzystując podstawowe narzędzia (np. koncepcję śladu ekologicznego);
- identyfikować i oceniać praktyki greenwashingu oraz odróżniać pozorne działania proekologiczne od rzeczywistych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju;
- projektować proste, realistyczne działania sprzyjające ograniczaniu negatywnego wpływu na środowisko w skali indywidualnej i lokalnej (np. mieszkanie, kampus, osiedle) oraz planować ich wdrożenie.

Student jest gotów do:
- podejmowania bardziej świadomych, odpowiedzialnych decyzji środowiskowych w życiu codziennym, również kosztem krótkoterminowej wygody;
- krytycznego, ale konstruktywnego uczestnictwa w debatach dotyczących polityki środowiskowej oraz reagowania na nierzetelne przekazy dotyczące „zielonych” działań;
- angażowania się – na miarę własnych możliwości – w inicjatywy prośrodowiskowe w środowisku studenckim i lokalnym oraz wspierania innych w rozwijaniu kompetencji zielonych.

Literatura

Budziszewska M, Kardaś A., Bohdanowicz Z. (red.) (2023), Klimatyczne ABC, Wydawnictwa Uniwerstetu Warszawskiego, Warszawa.
Elhacham E., Ben-Uri, L., Grozovski J., Bar-On Y. M., Milo R. (2020), Global human-made mass exceeds all living biomass, „Nature”, 588(7838), s. 442–444.
Feghali K., Najem R., Metcalfe B. D. (2025), Greenwashing in the era of sustainability: A systematic literature review, „Corporate Governance and Sustainability Review”, 9(1), s.18–31.
Geyer,R., Jambeck,J. R., Law K. L. (2017), Production, use, and fate of all plastics ever made, „Science Advances”, 3(7), e1700782.
Hurlimann A., Wilson E. (2018), Sustainable urban water management under a changing climate: The role of spatial planning, „Water”, 10(5), 546.
Ontl T. A., Janowiak M. K., Swanston C. W., Daley J., Handler S., Cornett M., Hagenbuch S., Handrick C., McCarthy L., Patch N. (2020), Forest management for carbon sequestration and climate adaptation, „Journal of Forestry”, 118(1), .86–101.
Sandifer P. A., Sutton-Grier A. E., Ward B. P. (2015), Exploring connections among nature, biodiversity, ecosystem services, and human health and well-being: Opportunities to enhance health and biodiversity conservation, „Ecosystem Services”, 12, s.1–15.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2300-ZS(KZ)-OG w USOSweb