Komunikacja interpersonalna w działaniu – asertywność, granice, dialog 2300-KID(KS)-OG

Celem zajęć jest rozwijanie kompetencji komunikacyjnych skoncentrowanych m.in. na świadomym formułowaniu i wyrażaniu własnych potrzeb, emocji, uczuć i granic. Zajęcia zostały skoncentrowane na doskonaleniu kompetencji społecznych związanych z budowaniem efektywnej, świadomej i asertywnej komunikacji. Kluczowym elementem kursu jest rozwój osobisty prowadzący do lepszego poznania siebie oraz budowania trwałych i satysfakcjonujących relacji z innymi.
Studenci rozwiną kompetencje w zakresie identyfikowania i eliminowania barier w komunikacji, rozróżniania zachowań pasywnych, agresywnych, bierno-agresywnych i asertywnych, a także zastosowania metod i technik pozwalających na komunikowanie się z szacunkiem i stanowczością w różnych sytuacjach takich jak: obrona własnych praw w kontaktach z innymi w sferze osobistej i poza nią (np. w relacjach z autorytetem), formułowanie próśb , czy oczekiwań, wyrażanie i przyjmowanie pochwał oraz krytyki, radzenia sobie z manipulacją, a także pracy z monologiem wewnętrznym.
Zajęcia obejmują zestaw praktycznych ćwiczeń, testów, analiz scenek komunikacyjnych, nagrań, kart pracy i zadań refleksyjnych, które umożliwią rozpoznanie własnych wzorców komunikacyjnych i ich świadomą modyfikację w kierunku prowadzenia bardziej świadomego, spójnego i konstruktywnego dialogu, który zwiększa poczucie satysfakcji i jakości życia.
W części teoretycznej kursu wykorzystane zostały podstawy psychologii komunikacji, koncepcji zachowań asertywnych, a także współczesnych ujęć kompetencji społeczno-emocjonalnych.
Kurs ma charakter modułowy i jest realizowany w trybie asynchronicznym na platformie Kampus. Każdy moduł zawiera zestaw materiałów multimedialnych, indywidualnych ćwiczeń komunikacyjnych, nagrań wideo, quizów, kart refleksji. Tak przygotowana formuła kursu umożliwi studentom osiąganie efektów kształcenia we własnym tempie, a jednocześnie regularnie pracować nad nawykami komunikacyjnymi w sytuacjach życiowych.
Warsztatowy charakter kursu pozwoli uczestnikom na głęboką pracę własną, zwiększenie pewności siebie oraz bardziej świadomego budowania relacji w życiu osobistym, akademickim i zawodowym. Przedmiot sprzyja integracji wiedzy o komunikacji z refleksją nad własnym stylem działania, co przekłada się na większą sprawczość, satysfakcję i efektywność w interakcjach interpersonalnych.
Główne zagadnienia
1. Modele komunikacji interpersonalnej - podstawy i najczęstsze bariery.
2. Asertywność - definicje, mity i praktyczne zastosowania.
3. Style zachowań: pasywne, agresywne, bierno-agresywne i asertywne.
4. Wyrażanie i egzekwowanie praw.
5. Budowanie i komunikowanie granic.
6. Formułowanie próśb, odmowy, uprzedzenia i komunikatów „ja”.
7. Techniki asertywne: zdarta płyta, FUKO/FUO, Procedura stopniowania reakcji Pameli Butler.
8. Wyrażanie i przyjmowanie krytyki, oceny pozytywnej, radzenie sobie z presją i manipulacją.
9. Przekształcanie wewnętrznego krytyka na proasertywny monolog wewnętrzny.

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

zdalnie

Koordynatorzy przedmiotu

Monika Gromadzka

Efekty kształcenia

Student
Wie:
1. Jaka jest konstrukcja podstawowych modeli komunikacji interpersonalnej oraz jakie bariery najczęściej zakłócają proces porozumiewania się.
2. Czym jest asertywność i jakie są jej kluczowe założenia, a także w jaki sposób różni się od zachowań pasywnych, agresywnych i bierno-agresywnych.
3. Jakie znaczenie mają granice interpersonalne i jaką pełnią funkcję w budowaniu zdrowych i satysfakcjonujących relacji.
4. Na czym polegają techniki komunikacji asertywnej, takie jak: zdarta płyta, komunikat „ja”, techniki FUKO/FUO oraz procedura stopniowania reakcji Pameli Butler.
5. Jak wyrażać i egzekwować własne prawa, formułować prośby, odmawiać oraz udzielać i przyjmowania informację zwrotną.
6. Jakie mechanizmy psychologiczne wpływają na komunikację, w szczególności dotyczące emocji, potrzeb, monologu wewnętrznego oraz kompetencji społeczno-emocjonalnych.
7. Jak przekształcać nieefektywny monolog wewnętrzny we wspierający i proasertywny.

Potrafi:
1. Identyfikować własne wzorce komunikacyjne i analizować ich wpływ na relacje interpersonalne.
2. Rozróżniać style zachowań – pasywne, agresywne, bierno-agresywne i asertywne – oraz adekwatnie reagować w różnych sytuacjach społecznych.
3. Formułować jasne i konkretne komunikaty, w tym komunikaty „ja”, prośby, odmowy i uprzedzenia,
4. Stawiać i komunikować własne granice w sposób stanowczy i dostosowany do kontekstu sytuacji.
5. Wyrażać i przyjmować krytykę oraz pochwały w sposób sprzyjający konstruktywnemu dialogowi.
6. Stosować techniki asertywne w sytuacjach trudnych, w tym w obliczu presji, manipulacji lub naruszania granic,
7. Pracować z monologiem wewnętrznym, przekształcając komunikaty krytyczne na bardziej wspierające i konstruktywne,
8. Analizować scenki komunikacyjne, nagrania i sytuacje życia codziennego pod kątem mechanizmów komunikacyjnych oraz adekwatnych strategii działania.
9. Wdrażać ćwiczone strategie komunikacyjne w życiu osobistym, akademickim i zawodowym, dostosowując tempo pracy do własnych potrzeb.

Jest gotów do:
1. Podejmowania krytycznej refleksji nad własnym stylem komunikacji oraz jego konsekwencjami dla relacji z innymi.
2. Prowadzenia świadomego, spójnego i konstruktywnego dialogu opartego na szacunku, uważności i odpowiedzialności za własne komunikaty.
3. Wyrażania własnych potrzeb, emocji i granic zgodnie z zasadami asertywności oraz z poszanowaniem perspektywy drugiej osoby.
4. Budowania i podtrzymywania satysfakcjonujących relacji w życiu osobistym, akademickim i zawodowym.
5. Rozwijania postawy sprzyjającej poczuciu sprawczości, odpowiedzialności i świadomemu podejmowaniu decyzji w interakcjach interpersonalnych.
6. Kontynuowania pracy nad nawykami komunikacyjnymi oraz rozwijania kompetencji dialogowych wspierających dobrostan i jakość życia.

Kryteria oceniania

Pre-test i post-test, terminowe wykonanie zadań z platformy Kampus.

Praktyki zawodowe

Literatura

1. Alberti R., Emmons M. (2021), Asertywność. Sięgaj po to, czego chcesz, nie raniąc innych, GWP.
2. Król-Fijewska, M. (2023). Stanowczo, łagodnie, bez lęku. Dziś. Bookolika. Empik
3. Samfira, E. M. (2020). Assertive communication skills in universities. Educatia Plus, 26(1).
4. Speed, B. C., Goldstein, B. L., & Goldfried, M. R. (2018). Assertiveness training: A forgotten evidence-based treatment. Clinical Psychology: Science and Practice, 25(1), e12216.
5. Stewart, J. (red.). (2012). Mosty zamiast murów. Podręcznik komunikacji interpersonalnej. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Uwagi

W cyklu 2025L:

Przedmiot prowadzony będzie na platformie Kampus w trybie asynchronicznym.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 2300-KID(KS)-OG w USOSweb