Nauki przyrodnicze dla nauczycieli 2300-J-MKNWE/Z-NPN
Celem zajęć jest poszerzenie i pogłębienie wiedzy studentów/studentek na temat podstawowych obiektów, zjawisk i procesów przyrodniczych oraz idei zrównoważonego rozwoju, która łączy wzrost gospodarczy z ochroną środowiska i sprawiedliwością społeczną. W ramach zajęć studenci/studentki poddają krytycznej analizie metody i formy zdobywania, gromadzenia, analizowania oraz przetwarzania i wykorzystywania informacji z zakresu nauk przyrodniczych i niektórych aspektów nauk społecznych, także z wykorzystaniem mediów cyfrowych. Nawiązując do akcentowanej aktualnie potrzeby rozwoju przedsiębiorczości człowieka, w ramach kursu studenci/studentki wykorzystują różnorodne metody uczenia się indywidualnego i grupowego. Służą one planowaniu, a następnie realizacji i ewaluacji w grupach projektów, zgodnych z wybranymi obszarami tematycznymi. Treści projektów skupiają się wokół wskazanych zagadnień z zakresu botaniki, zoologii, fizyki, chemii, geografii, koncepcji zrównoważonego rozwoju i zielonej transformacji. Zajęcia kończą się prezentacjami wyników działań wykonanych w ramach projektów i ewaluacją przeprowadzonego procesu badawczego.
Zakres tematów
Projekty realizowane przez studentów/studentki skupiają się na następujących zagadnieniach tematycznych:
Podstawowe właściwości wody jako efekt określonej budowy jej cząsteczek oraz oddziaływań między nimi.
Skład i właściwości fizyczne powietrza, ciśnienie atmosferyczne – istota zjawiska oraz jego uwarunkowania.
Klimat i pogoda, główne czynniki wpływające na powstawanie podstawowych zjawisk atmosferycznych.
Charakterystyka Ziemi jako jednej z planet Układu Słonecznego, konsekwencje jej ruchów - obrotowego i obiegowego.
Owady – cechy charakterystyczne gromady, funkcjonowanie owadów w zależności od cech środowiska ożywionego i nieożywionego, znaczenie owadów w przyrodzie i dla człowieka.
Ptaki – cechy charakterystyczne gromady, przystosowanie ptaków od lotu, zróżnicowane warunki życia.
Drzewa – rośliny nagonasienne i okrytonasienne, identyfikacja rodzajów i gatunków drzew na podstawie obserwacji ich cech morfologicznych.
Główne założenia i cele zrównoważonego rozwoju oraz zielonej transformacji, w tym negatywny wpływ człowieka na środowisko, zapobieganie zmianom klimatu, redukcja emisji gazów cieplarnianych (neutralność klimatyczna), zielone (i niebieskie) technologie, ochrona zasobów naturalnych i odnawialne źródła energii, efektywność energetyczna, ochrona bioróżnorodności.
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
W zakresie wiedzy student zna i rozumie:
- kluczowe pojęcia oraz zjawiska i procesy z zakresu przyrody ożywionej i nieożywionej, występujące w bezpośrednim otoczeniu dziecka/ucznia oraz wynikające z aktualnych potrzeb społecznych i środowiskowych, a także z zainteresowań dzieci/uczniów (K_W08),
- istotne prawidłowości organizacji systemu wiedzy naukowej w obszarze botaniki, zoologii, chemii, fizyki i geografii (K_W08),
- zasady zrównoważonego rozwoju, w tym znaczenie i sposoby realizacji zielonej transformacji (K_W08),
- podstawy przedsiębiorczości (K_W08).
W zakresie umiejętności student potrafi:
- rozpoznawać gatunki roślin i zwierząt najczęściej występujących w otoczeniu dziecka/ucznia (K_U16),
- wykorzystywać obserwację jako metodę poszerzania i pogłębiania własnej wiedzy na temat obiektów przyrodniczych związanych ze środowiskiem lokalnym oraz z własnymi zainteresowaniami (K_U16),
- ilustrować, analizować oraz interpretować powszechne zjawiska i procesy przyrodnicze posługując się prostymi eksperymentami z wykorzystaniem przedmiotów życia codziennego (K_U16),
- stosować zasady bezpiecznego prowadzenia działań badawczych w obszarze przyrodniczym zarówno w warunkach laboratoryjnych, jak i w terenie (K_U16),
- skutecznie wykorzystywać polskie i obcojęzyczne źródła oraz technologie informacyjno-komunikacyjne w procesie poszerzania i pogłębiania własnej wiedzy o środowisku, niezbędnej w procesie działalności pedagogicznej (K_U03, K_U09),
- dostrzegać wzajemne związki w funkcjonowaniu środowiska przyrodniczego oraz obszaru życia społecznego i ekonomii, wyjaśniać ideę zrównoważonego rozwoju (ze szczególnym zwróceniem uwagi na problematykę zielonej transformacji) (K_U16),
- dostrzegać i analizować wzajemne relacje między wiedzą przyrodniczą a innymi dyscyplinami tj. językoznawstwo, literaturoznawstwo, matematyka, nauki o sztuce i nauki o zdrowiu (K_U16),
- ocenić przydatność metod, środków, materiałów i dobrych praktyk w uczeniu się o środowisku przyrodniczym (K_U09),
- tworzyć, prowadzić i oceniać projekty edukacyjne (K_U12).
W zakresie kompetencji społecznych student jest gotów do:
- oceny własnych kompetencji zawodowych w zakresie przygotowania merytorycznego do prowadzenia zajęć przyrodniczych z dziećmi/uczniami (K_K01),
- podejmowania działań samodzielnie i we współpracy sprzyjających głębszemu rozumieniu funkcjonowania świata przyrody oraz edukacji społecznej na rzecz zrównoważonego rozwoju i zielonej transformacji (K_K01),
- przyjmowania refleksyjnej postawy wobec współczesnych zagrożeń środowiska przyrodniczego i podejmowania przedsiębiorczych działań na rzecz upowszechniania idei dbałości o nie (K_K02, K_K04).
Kryteria oceniania
Przedmiot kończy się oceną. Stanowi ona jeden z elementów średniej arytmetycznej, będącej oceną z modułu Kompetencje nauczyciela wczesnej edukacji.
Warunki zaliczenia:
- obecność na zajęciach (możliwe 2 nieusprawiedliwione nieobecności),
- grupowe opracowanie w ramach projektu i prezentacja wybranych zagadnień dotyczących wiedzy przyrodniczej i/lub idei zrównoważonego rozwoju,
- uczestnictwo w wykładzie otwartym/webinarze/spotkaniu dotyczącym problematyki ekologicznej (kryzys klimatyczny, zielona transformacja), udział w dyskusji podsumowującej.
- pozytywna ocena punktowa (minimum 60%) z testu wiedzy kończącego zajęcia.
Kryteria oceny projektu grupowego:
- kompletność i poprawność merytoryczna wymaganej dokumentacji projektu,
- jakość publicznej prezentacji,
- rzetelność pracy indywidualnej studenta/studentki oraz współpraca w grupie projektowej.
Literatura
Brodowicz, D.P., Michalska, M., Kalinowski, M. (2017). Zrównoważony rozwój. Wybrane Zagadnienia. Warszawa: Texter, Warszawa.
Gołębniak, B. D. (2002). Uczenie metodą projektu. Warszawa: WSiP.
Greenbook (2024), Zielona transformacja
Johnson, O., More, D. (2019). Drzewa. Przewodnik Collinsa. Warszawa: Multico.
Kardaś, A., Budziszewka, M., Bohdanowicz, Z. (2021). Klimatyczne ABC. Interdyscyplinarne podstawy współczesnej wiedzy o zmianie klimatu. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Kozłowski, M. (2018). Owady Polski. Warszawa: Multico.
Kruszewicz, A. (2019). Ptaki Polski. Warszawa: Multico.
Sagan, C. (2016). Kosmos. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.
Seria: Flora Polski. Warszawa: Multico
Pozostałe książki będą zależne od wyboru tematyki projektów przez studentów/studentki.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: