Moduł: Kompetencje nauczyciela wczesnej edukacji 2300-J-MKNWE/Z
W ramach modułu studenci/studentki pogłębiają wiedzę o języku polskim, znajomość specyfiki polskiego systemu gramatycznego oraz stosowanej w jego opisie terminologii, a także umiejętności związane z opisem tego systemu na potrzeby przedszkolnej oraz wczesnoszkolnej edukacji językowej, z uwzględnieniem edukacji w zakresie języka polskiego i obcego.
Zajęcia realizowane w ramach modułu służą również zapoznaniu studentów/studentek z historycznymi przemianami funkcji i statusu literatury dziecięcej, sposobami inicjacji czytelniczej, wybranymi problemami edytorstwa książek dla dzieci, tematami trudnymi i tabu oraz przedsięwzięciami, projektami i inicjatywami związanymi z popularyzacją książki dla dzieci oraz rozbudzaniem ich zainteresowań czytaniem, w tym z klasyką literatury dziecięcej oraz nowymi nurtami i zjawiskami w tej dziedzinie.
Podczas zajęć studenci/studentki rozwijają swoją wiedzę w zakresie matematyki, w szczególności arytmetyki, geometrii i algebry jako podstawy edukacji matematycznej dzieci, integracji matematyki z innymi komponentami, zakresu treści nauczania matematyki w przedszkolu, klasach I-III oraz starszych klasach szkoły podstawowej oraz zastosowań matematyki w życiu codziennym. Podczas zajęć studenci/studentki poznają i analizują sposoby projektowania sytuacji edukacyjnych, których głównym celem jest zachęcenie uczestników do prowadzenia rozumowania matematycznego w zakresie matematyki szkolnej, w tym wnioskowania dedukcyjnego, argumentowania i zapisywania rozumowań, wykonywania eksperymentów numerycznych i geometrycznych, dostrzegania regularności prowadzących do uogólnień, uzasadniania uogólnień, formułowania i weryfikacji hipotez, rozwiązywania zagadek i łamigłówek logicznych. Studenci/studentki poznają też kryteria doboru i zasady posługiwania się pakietami wspierającymi nauczanie matematyki i metody pomocne w przygotowania uczniów do udziału w konkursach matematycznych dla szkół podstawowych.
Celem zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach modułu jest pogłębienie wiedzy na temat podstawowych obiektów, zjawisk i procesów z zakresu przyrody ożywionej i nieożywionej oraz umiejętności rozpoznawania gatunków roślin i zwierząt, a także krytyczna analiza metod zdobywania, gromadzenia, analizowania oraz przetwarzania informacji z zakresu botaniki, zoologii, fizyki, chemii, geografii i pokrewnych obszarów w ramach działalności projektowej. Studenci/studentki pogłębiają także rozumienie idei zrównoważonego rozwoju (w tym podstaw wiedzy w zakresie zielonej transformacji) oraz potrzeb i sposobów propagowania idei dbałości o otoczenie przyrodnicze.
Moduł służy także rozwijaniu podstawowej wiedzy o sztuce, różnych formach ekspresji muzycznej i plastycznej, sposobów praktykowania aktywności artystycznej, cech charakterystycznych twórczości dziecięcej w zakresie plastyki i muzyki. Studenci/studentki poznają źródła kultury muzycznej, plastycznej i jej zastosowanie w edukacji, a także wybrane współczesne koncepcje oraz modele edukacji plastycznej i muzycznej w Polsce i na świecie, uczą się podstaw rysunku i poznają podstawowy repertuar muzyczny w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej.
Studenci/studentki poszerzają wiedzę na temat współczesnych koncepcji i modeli wychowania fizycznego w Polsce i na świecie, terminologii z zakresu aktywności i sprawności fizycznej oraz jej związku ze zdrowiem. Celem zajęć jest także pomoc studentom/studentkom w nabyciu wiedzy i umiejętności dotyczących dokonywania zmian w stylu życia własnym i stylu życia uczniów/uczennic, w tym nawiązywania współpracy na rzecz aktywności fizycznej, promocji zdrowia oraz działań profilaktycznych.
Metoda STEAM, która stanowi część modułu, łączy w sobie pięć bloków merytorycznych (nauka, technologia, inżynieria, sztuka i matematyka) i zapewnia holistyczny rozwój uczniów/uczennic, koncentrując się na realizacji projektów zaangażowanych społecznie, pozwalających na wspieranie dwóch kluczowych grup kompetencji przyszłości: kompetencji społecznych oraz kompetencji cyfrowych. Dodatkowo STEAM obejmuje następujące zagadnienia: sytuacja dziecka w świecie współczesnej techniki, koncepcje edukacji technicznej w Polsce i na świecie, sposobów popularyzowania wiedzy technicznej wśród dzieci/uczniów/uczennic, a także ukazania techniki jako inspiracji do twórczości dziecięcej z uwzględnieniem zasad bezpiecznego posługiwania się urządzeniami technicznymi, rozwiązywanie praktycznych problemów związanych z techniką.
Propozycje fakultetów są rokrocznie aktualizowane zgodnie z potrzebami studentek/studentów i standardami kształcenia nauczycieli. W ofercie fakultetów znajduje się m.in. Trening interpersonalny (15 godz.) – zgodnie ze standardami C – wspierający rozwój kompetencji społecznych (program ZIP 2.0). W ramach zajęć studenci/studentki wraz z opiekunem roku będą mieli okazję poznać się, zintegrować w grupie, zidentyfikować swoje mocne i słabe strony w celu rozwoju kompetencji osobowych i społecznych. Wprowadzenie tego przedmiotu ma służyć także przeciwdziałaniu zjawisku drop outu oraz rozwojowi zainteresowań pedagogicznych studentów/studentek.
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
W zakresie wiedzy student/studentka i rozumie:
- pojęcia, terminy, struktury i symbole z zakresu teorii literatury, kultury i sztuki, wiedzy o języku, matematyki (algebry i geometrii), nauk przyrodniczych (w tym ekologii) i technologii oraz wychowania fizycznego, a także ich funkcji w poszczególnych dziedzinach wiedzy i umiejętności (K_W08);
- podstawowe etapy rozwoju poszczególnych sprawności językowych, artystycznych, matematycznych, technicznych, społecznych i fizycznych (rozwoju biologicznego) dzieci do 10 r.ż., a także cechy charakterystyczne twórczości dziecięcej w zakresie plastyki, muzyki i techniki oraz jej osobowe i środowiskowe uwarunkowania (K_W05);
- podstawowe nurty i konwencje sztuki, w tym literatury dziecięcej, oraz ważniejsze, współczesne i klasyczne teksty kultury dla dzieci i młodzieży; wybraną literaturę, źródła kultury muzycznej i podstawowy repertuar muzyczny w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej, a także zasoby różnorodnych przekazów wizualnych (K_W08);
- podstawy i zakres doboru treści nauczania w zakresie języka polskiego: teorii literatury, kultury oraz wiedzy o języku, edukacji matematycznej, przyrodniczej (w tym ekologicznej), technicznej, artystycznej (plastycznej i muzycznej), fizycznej w przedszkolu i klasach I–III oraz w starszych klasach szkoły podstawowej (K_W09);
- wybrane współczesne koncepcje i modele edukacji językowej, matematycznej, przyrodniczej (w tym ekologicznej), technicznej, muzycznej, plastycznej, fizycznej w Polsce i na świecie (K_W09);
- zasady modelowania rzeczywistych sytuacji i sposoby gromadzenia, systematyzowania, przetwarzania i prezentowania informacji (danych) z różnych dziedzin z uwzględnieniem zasad ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego (K_W09, K_W15);
- sposoby rozwijania zainteresowań językowych, czytelniczych oraz kulturowych, matematycznych, przyrodniczych, technicznych, artystycznych, sportowych i zdrowotnych (K_W12);
- związki aktywności i sprawności fizycznej ze zdrowiem, formy aktywności fizycznej dostosowane do potrzeb i możliwości dzieci oraz motywujące do podejmowania aktywności (K_W12);
- znaczenie planowania rozwoju osobistego i zawodowego w zakresie zastosowania wiedzy językowej, matematycznej, przyrodniczej (w tym ekologicznej), technicznej, artystycznej (plastycznej i muzycznej) i fizycznej w życiu codziennym oraz w innych obszarach, a także kulturowe, społeczne i etyczne aspekty tej wiedzy w poszczególnych obszarach (K_W01).
W zakresie umiejętności student/studentka potrafi:
- funkcjonalnie posługiwać się pojęciami, terminami, strukturami, obiektami i symbolami z zakresu teorii literatury, kultury i sztuki, wiedzy o języku, matematyki (algebry i geometrii), nauk przyrodniczych i technologii w procesie konstruowania zajęć edukacyjnych i wychowawczych dla dzieci i uczniów/uczennic, odpowiednio do ich potrzeb i możliwości, a także zmian cywilizacyjnych i współczesnych potrzeb społeczno-gospodarczych (K_U09);
- analizować, przetwarzać i systematyzować informacje z różnych dziedzin oraz wykorzystywać je w procesie przygotowania do pracy pedagogicznej, w tym projektowania i prowadzenia zajęć edukacyjnych i wychowawczych (K_U09);
- dokonywać klasyfikacji, wyboru i oceny tekstów literackich oraz innych tekstów kultury, w tym spektakli teatralnych, utworów muzycznych i dzieł plastycznych, przeznaczonych dla dzieci (K_U09);
- posługiwać się narzędziami dydaktycznymi i pakietami wspierającymi nauczanie w zakresie poszczególnych przedmiotów, skutecznie wykorzystywać technologię informacyjno-komunik.
w tym multimedia jako źródła środków dydaktycznych oraz narzędzia pracy dydaktycznej (K_U12);
- poprawnie posługiwać się językiem polskim w mowie i w piśmie, wykorzystywać pogłębione kompetencje socjokulturowe leksykalne, gramatyczne i fonetyczne w komunikowaniu się w mowie i w piśmie oraz wykazywać troskę o kulturę i etykę wypowiedzi własnej oraz przedszkolaków lub uczniów (K_U03);
- analizować i interpretować teksty kultury werbalne i niewerbalne oraz dane różnego typu, przeprowadzać proste rozumowanie matematyczne i oceniać jego poprawność, analizować oraz interpretować powszechnie występujące zjawiska przyrody oraz dostrzegać związki w funkcjonowaniu środowiska przyrodniczego i społecznego (idea zrównoważonego rozwoju) jako podstawa projektowania zajęć edukacyjnych i wychowawczych dla dzieci/uczniów/ uczennic (K_U09);
- dokonywać oceny działalności artystycznej uczniów z poszanowaniem ich preferencji (K_U16);
- zaplanować zajęcia ruchowe w określonych warunkach (K_U09);
- skutecznie promować zachowania prozdrowotne: zachęcać dzieci do podejmowania aktywności fizycznej, wspierać działania przeciwdziałające nabywaniu wad postawy
i nadwadze (K_U16);
- popularyzować podstawy wiedzy wśród przedszkolaków i uczniów/uczennic (K_U16);
- łączyć poszczególne obszary wiedzy w spójny system oraz dostrzegać i wskazywać związki wiedzy językowej, matematycznej, przyrodniczej, technicznej, artystycznej (plastycznej i muzycznej) i fizycznej z codziennym życiem w celu organizowania sytuacji skutecznie wspierających rozwój kompetencji kluczowych dzieci/uczniów/uczennic (K_U17);- rozwijać kompetencje kluczowe dzieci/uczniów/uczennic (kreatywność, krytyczne myślenie, samodzielność czy przedsiębiorczość) (K_U17).
W zakresie kompetencji społecznych student/studentka jest gotów/gotowa do:
- autorefleksji nad dyspozycjami i posiadanymi kompetencjami merytorycznymi do wspierania przedszkolaków i uczniów/uczennic w zakresie rozwoju poznawczego w ramach poszczególnych przedmiotów i zajęć (K_K01);
- kształcenia się przez całe życie i systematycznych działań (samodzielnych i we współpracy z innymi) na rzecz rozwoju swojej wiedzy i umiejętności w zakresie prawidłowej realizacji edukacji językowej, matematycznej, przyrodniczej, technicznej, artystycznej (plastycznej i muzycznej), fizycznej i zdrowotnej w przedszkolu i klasach I–III szkoły podstawowej (K_K01);
- systematycznego uczestnictwa w życiu kulturalnym, zainteresowania aktualnymi wydarzeniami związanymi z kulturą i sztuką, nowatorskimi formami wyrazu artystycznego, nowymi zjawiskami w sztuce oraz przedsięwzięciami, projektami i akcjami związanymi z książką oraz czytelnictwem, w tym także w zakresie literatury dziecięcej i młodzieżowej (K_K03);
- wykazywania troski o kulturę języka oraz etykę i etykietę komunikacji – własną, a także przedszkolaków i uczniów/uczennic (K_K03);
- rozwijania dbałości o środowisko przyrodnicze i społeczne (K_U17);
- zapewniania bezpieczeństwa przedszkolakom i uczniom/uczennicom oraz promocji zasad bezpiecznej pracy i zabawy oraz aktywności fizycznej (K_U09);
- podejmowania dyskusji na tematy związane z literaturą, kulturą i sztuką, wiedzą o języku, matematyką, naukami przyrodniczymi i technologią oraz edukacją w tych zakresach (K_K02);
- myślenia i działania w sposób przedsiębiorczy z wykorzystaniem metody projektów w procesie propagowania oraz upowszechniania działań naukowych i społecznych, a także działań w zakresie sztuk pięknych (K_K04).
Kryteria oceniania
Wszystkie przedmioty wchodzące w skład modułu kończą się pracami pisemnymi, z których student/studentka musi uzyskać ocenę pozytywną (warunki ich zaliczenia określone zostały w opisach poszczególnych przedmiotów modułowych). Ocena z modułu to średnia ocen z jego komponentów.
Literatura
Literatura dotycząca poszczególnych obszarów została podana w sylabusach przedmiotów wchodzących w skład modułu.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: