Podstawy prawa Unii Europejskiej 2200-1P008
LISTA ZAGADNIEŃ NA EGZAMIN Z PODSTAW PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ
1. Charakter prawny Unii Europejskiej.
2. Wartości UE (art. 2 TUE).
3. Ochrona praworządności w UE.
4. Cele Unii Europejskiej.
5. Autonomia prawa unijnego.
6. Podział kompetencji pomiędzy Unię Europejską a państwa członkowskie.
7. Zakres zastosowania prawa unijnego.
8. Zasada przyznania.
9. Zasada zajętego pola.
10. Zasada pomocniczości.
11. Zasada proporcjonalności.
12. Zasada lojalności.
13. Procedura i warunki akcesji do UE.
14. Procedura wystąpienia z UE.
15. Kompetencje instytucji UE.
16. Rola poszczególnych instytucji w tworzeniu prawa pochodnego UE.
17. Zasada równowagi instytucjonalnej.
18. Źródła prawa pierwotnego i ich charakterystyka.
19. Procedury zmiany Traktatów
20. Źródła prawa pochodnego i ich charakterystyka.
21. Akty ustawodawcze i akty nieustawodawcze.
22. Obowiązki państwa członkowskiego wynikające z transpozycji dyrektywy do prawa krajowego.
23. Obywatelstwo UE.
24. Zasada niedyskryminacji.
25. Ochrona praw podstawowych w UE (rozwój, płaszczyzny ochrony, Karta praw podstawowych UE).
26. Zasada pierwszeństwa.
27. Zasada skutku bezpośredniego.
28. Skutek bezpośredni poszczególnych norm prawa UE.
29. Sądy krajowe jako sądy unijne.
30. Zasada skuteczności.
31. Zasada skutecznej ochrony sądowej.
32. Emanacja państwa.
33. Zasada skutku pośredniego (prounijnej wykładni prawa krajowego).
34. Zasada odpowiedzialności odszkodowawczej państwa członkowskiego.
35. Zasada autonomii proceduralnej i jej ograniczenia.
36. Skład i kompetencje Trybunału Sprawiedliwości UE.
37. Rola Trybunału w kształtowaniu porządku prawnego UE. Moc wiążąca wyroków Trybunału.
38. Postępowanie prejudycjalne.
39. Prawo i obowiązek zadania pytania prejudycjalnego.
40. Pojęcie sądu krajowego w rozumieniu art. 267 TFUE.
41. Skarga przeciwko państwu członkowskiemu (art. 258 TFUE).
42. Skarga o stwierdzenie nieważności aktu unijnego, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii locus standi.
43. Skarga na bezczynność instytucji.
44. Skarga odszkodowawcza przeciwko UE.
45. Charakterystyka Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa. Kompetencje instytucji w tej dziedzinie.
46. Relacja prawa UE do prawa międzynarodowego.
ORZECZENIA NA EGZAMIN Z PODSTAW PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ
1. 6/64 Flaminio Costa przeciwko E.N.E.L.
2. 106/77Amministrazione delle Finanze dello Stato przeciwko Simmenthal SpA
3. 11/70 Internationale Handelsgesellschaft mbH przeciwko Einfuhr- und Vorratsstelle fuer Getreide und Futtermittel (EVGF)
4. C-617/10 Åklagaren przeciwko Hans Åkerberg Fransson
5. 26/62 Spółka NV Algemene Transport - en Expeditie Onderneming van Gend & Loos przeciwko Holenderskiej administracji celnej
6. 41/74 Yvonne van Duyn przeciwko Home Office
7. C-91/92 Paola Faccini Dori przeciwko Recreb Srl
8. C-14/83 Sabine von Colson i Elisabeth Kamann przeciwko Land Nordrhein-Westfalen
9. C-212/02 Konstantinos Adeneler i inni przeciwko Ellinikos Organismos Galaktos (ELOG)
10. C 413/15 Elaine Farrell przeciwko Alanowi Whitty’emu, Minister for the Environment, Ireland, Attorney General, Motor Insurers Bureau of Ireland (MIBI)
11. C-282/10 Maribel Dominguez przeciwko Centre informatique du Centre Ouest Atlantique i Préfet de la region Centre
12. C-6/90 i C-9/90 Andrea Francovich i Danila Bonifaci i in. przeciwko Republice Włoskiej
13. C-46/93 i C-48/93 Brasserie du Pêcheur SA przeciwko Bundesrepublik Deutschland i The Queen przeciwko Secretary of State for Transport, ex parte: Factortame Ltd i in.
14. C-30/19 Diskrimineringsombudsmannen przeciwko Braathens Regional Aviation AB
15. C-224/01 Gerhard Köbler przeciwko Republice Austrii
16. 25/62 Przedsiębiorstwo Plaumann & Co. przeciwko Komisji
17. C-583/11 Inuit Tapiriit Kanatami i in. przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej
18. 283/81 Srl CILFIT i Lanificio di Gavardo SpA. przeciwko Ministero della Sanità
19. 28-30/62 Da Costa en Schaake i in. przeciwko Administration fiscale néerlandaise
20. 314/85 Foto-Frost przeciwko Hauptzollamt Lübeck Ost
21. C-407/98 Katarina Abrahamsson i Leif Anderson Elisabet Fogelqvist
22. C-402/05 P Yassin Abdullah Kadi i Al Barakaat International Foundation przeciwko Radzie i Komisji
23. C-64/16 Associação Sindical dos Juízes Portugueses przeciwko Tribunal de Contas (sprawa sędziów portugalskich)
24. C-769/22 Komisja przeciwko Węgrom (naruszenie art. 2 TUE)
25. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 18/04
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Po ukończeniu kursu student zna zasady stosowania prawa UE w krajowym porządku prawnym, potrafi wymienić i scharakteryzować źródła prawa UE oraz skład i kompetencje poszczególnych instytucji UE. Zna podstawy aksjologiczne UE, wie na czym polega ochrona praw podstawowych w UE oraz teoretyczny i praktyczny wymiar zasady praworządności z perspektywy prawa UE. Zna zasady skutecznej ochrony prawnej w UE.
Kryteria oceniania
Zaliczenie ćwiczeń na podstawie aktywności na zajęciach i kolokwiów.
Egzamin ustny - trzy pytania.
Praktyki zawodowe
-
Literatura
A. Zawidzka-Łojek, A. Łazowski, M. Kułak, NOWY PODRĘCZNIK PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ. Instytucje i porządek prawny. Prawo materialne., Wydanie drugie, Warszawa 2025