seminarium magisterskie: Wartości w praktyce prawniczej 2200-1M122

Zajęcia są prowadzone w formie dyskusji wokół wybranych problemów w oparciu o literaturę sukcesywnie udostępnianą uczestnikom seminarium, wybrane przykłady z orzecznictwa, wystąpienia zaproszonych gości, w tym wybitnych praktyków reprezentujących różne zawody prawnicze oraz referaty i sugestie przedstawiane przez studentów.
W ramach seminarium są prezentowane poszczególne części pracy przygotowywanej przez studenta zgodnie z harmonogramem uzgodnionym z promotorem pracy. W ramach seminarium odbywają się również konsultacje dotyczące badań własnych prowadzonych przez studenta.

Semestr I:
- zaznajomienie z warsztatem przygotowywania pracy magisterskiej i metodologią badań
- zaznajomienie z podstawową problematyką seminarium
- określenie tematów prac magisterskich poszczególnych studentów oraz ustalenie planów i wstępnej bibliografii poszczególnych prac magisterskich;
- uzgodnienie harmonogramu prac z promotorem;
- przygotowanie pierwszych rozdziałów prac magisterskich przez studentów w oparciu o uprzednie konsultacje z promotorem i przeprowadzone badania własne oraz ich omówienie z promotorem;
Semestr II:
przygotowanie kolejnych rozdziałów prac oraz sukcesywne poddawanie ich pod dyskusję na seminarium i przedkładanie promotorowi do zatwierdzenia;

Zagadnienia wprowadzające to podstawowe pojęcia i założenia aksjologii:

- czym jest wartość i jaki jest jej charakter;
- źródła wartości,
- systemy wartości;
- kryteria wartościowania
- wyważanie zasad, harmonizowanie, wybór między wartościami;
- wartości jako przejaw zasady sprawiedliwości proceduralnej: jawność postępowania, równość podmiotów, racjonalizacja decyzji, bezstronność

Zagadnienia zasadnicze to wybrane wartości oraz ich rola w rozwiązywaniu problemów prawnych, występujące w różnych gałęziach prawa, na przykład:

prawo cywilne

- sprawiedliwość proceduralna;
- prywatność;
- podmiotowość człowieka wobec biotechnologii;
- ochrona własności;
- wolność wobec rozwoju komunikacji internetowej (prawo do informacji i wypowiedzi);

prawo karne

- sprawiedliwość proceduralna;
- ochrona życia wobec innych wartości;
- podmiotowość dziecka;
- godność przestępcy a dobro ogółu;
- granice wolności wypowiedzi i „mowa nienawiści”;

prawo administracyjne

- ochrona konkurencji jako takiej;
- ochrona zwierząt i środowiska naturalnego;
- ochrona bezpieczeństwa publicznego;
- interes prywatny a interes publiczny;
- solidarność a uchodźcy;

Koordynatorzy przedmiotu

Tatiana Chauvin
Anna Kryniecka-Piotrak

Założenia (opisowo)

Seminarium „Wartości w praktyce prawniczej” poświęcone jest analizie aksjologicznych podstaw stosowania prawa oraz roli wartości w praktyce sądowej i administracyjnej. Punktem wyjścia zajęć jest przekonanie, że prawo nie stanowi wyłącznie zbioru norm i procedur, lecz jest również sposobem rozstrzygania konfliktów społecznych w oparciu o takie wartości jak równość, bezstronność, racjonalność czy rzetelność proceduralna. W trakcie seminarium omawiane są współczesne koncepcje sprawiedliwości proceduralnej, argumentacji prawniczej i dyskursu prawnego, a także problematyka relacji prawa i polityki oraz standardów demokratycznego państwa prawnego. Szczególna uwaga poświęcona jest praktyce sądowego stosowania prawa, uzasadnianiu decyzji oraz europejskim standardom ochrony praw jednostki. Celem seminarium jest rozwijanie umiejętności krytycznej analizy, argumentacji oraz samodzielnego formułowania stanowisk wobec fundamentalnych problemów aksjologii prawa oraz funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Efekty uczenia się

w zakresie wiedzy:

- - zaznajomienie się z warsztatem przygotowywania pracy magisterskiej;
- zaznajomienie się z metodologią badań w zakresie niezbędnym do przygotowania pracy magisterskiej;
- student zna i rozumie zależność między aksjologią a naukami prawnymi;
- student zna i rozumie związek między kształtowaniem się i ewoluowaniem poglądów aksjologicznych a zmianami w kulturze i społeczeństwie;
- student ma wiedzę z zakresu podstawowych pojęć i kategorii dotyczących aksjologicznych podstaw prawa oraz roli wartości w praktyce tworzenia i stosowania prawa, w tym w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości

w zakresie umiejętności:
- student potrafi wykorzystać wiedzę na temat metodologii badań przy prowadzeniu własnych;
- student potrafi wykorzystać wiedzę z zakresu aksjologii do analizy problemów prawnych i społecznych;
- student potrafi rozważyć możliwe interpretacje regulacji prawnych z punktu widzenia zawartych w nim wartości uwzględniając ich zróżnicowanie w poszczególnych gałęziach prawa;
- student potrafi przeprowadzić proces wyważenia wartości w ramach aktu stosowania prawa, dokonać ich zharmonizowania lub wyboru jednej z nich;
- student potrafi formułować własne poglądy aksjologiczne oraz przemawiające za nimi argumenty.

w zakresie kompetencji społecznych:

- student posiada umiejętność prezentowania własnych poglądów aksjologicznych, ich uzasadniania oraz przeciwstawiania się stanowiskom przeciwnym przy pomocy formułowania rzeczowych argumentów;
- student formułuje problemy aksjologiczne występujące w praktyce prawniczej oraz poszukuje ich rozwiązań.

Kryteria oceniania

Podstawą oceny będzie aktywne uczestnictwo w seminarium, prezentowanie części przygotowywanej pracy magisterskiej na uzgodniony z promotorem temat oraz jej przedłożenie do obrony.

Literatura

Wykaz literatury będzie uzgadniany indywidualnie ze studentem w zależności od tematu pracy magisterskiej.

Literatura uzupełniająca:
R. Dworkin, Imperium prawa, Warszawa 2006;
L. Fuller, Moralność prawa, Warszawa 2004;
J. Finnis, Prawa naturalne i uprawnienia naturalne, Warszawa 2001;
Z. Hajduk, Nauka i wartości. Aksjologia prawa, Lublin 2011;
H. Izdebski, Fundamenty współczesnych państw, Warszawa 2007;
M. Kordela, Zasady prawa. Studium teoretycznoprawne, Poznań 2012;
M. Namysłowska, Czarna lista nieuczciwych praktyk handlowych a granice prawa zwalczania nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2014;
M. Piechowiak, Preambuła Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 r. Aksjologiczne podstawy prawa, Warszawa 2020;
W. Osiatyński, Prawa człowieka i ich granice, Kraków 2011;
J. Zajadło (red.), Fascynujące ścieżki filozofii prawa, Warszawa 2012;
J. Zajadło, Po co prawnikom filozofia prawa?, Warszawa 2008;
Z. Ziembiński, Etyczne problemy prawoznawstwa, Wrocław 1972.