Seminarium magisterskie - Technologie cyfrowe a prawo cywilne 2200-1M113
Założenia : Seminarium ma charakter dyskusji naukowej. Program jest elastyczny —uwzględniając aktualne orzeczenia TSUE i sądów krajowych, bieżące inicjatywy legislacyjne oraz propozycje uczestników. Każdy uczestnik może odegrać r rolę „gospodarza; wybranego cyklu i poprowadzić dyskusję. Wybór szczegółowego
tematu pracy magisterskiej następuje w ramach cyklu — uczestnik proponuje ujęcie problemowe, hipotezę i metodę.
A. Analiza dogmatyczna
Instytucje k.c. w konfrontacji z rzeczywistością cyfrową — wykładnia, luki, analogia.
B. Perspektywa unijna
AI Act, DSA, DMA, Data Act, MiCA, AILD, dyrektywa 2019/790 — nowe ramy cywilnoprawne.
C. Dyskusja i polemika
Moderowana wymiana poglądów — kluczowa kompetencja zawodowa prawnika.
D. Warsztat magisterski
Wybór cyklu → identyfikacja tematu szczegółowego → hipoteza → plan badań →praca.
Każdy cykl został zarysowany tak, by uczestnik mógł w jego ramach wyodrębnić własny problem badawczy — od ujęcia teoretycznego, przez analizę dogmatyczną, po studium porównawcze i postulaty de lege ferenda. Po opisie cyklu wskazano przykładowe kierunki prac magisterskich oraz najważniejsze podstawy prawne i materiały źródłowe.
1) Podmiotowość prawna a autonomia technologiczna — granice klasycznego podziału na osoby i rzeczy w epoce sztucznej inteligencji (podmiotowość AI teoria prawa),
2) Dobra osobiste w środowisku cyfrowym — od wizerunku do tożsamości algorytmicznej,
3) Autonomia informacyjna jednostki — cywilnoprawne aspekty ochrony danych osobowych w epoce masowego przetwarzania,
4) Dane i aktywa cyfrowe jako przedmiot prawa rzeczowego — kryzys pojęcia rzeczy w erze gospodarki danych,
5) Kryptoaktywa, tokeny i NFT w polskim prawie cywilnym — kwalifikacja prawnorzeczowa, obrót i ochrona,
6) Sukcesja mortis causa w epoce cyfrowej — dziedziczenie aktywów, kont i tożsamości online,
7) Oświadczenie woli w erze automatyzacji — teoria czynności prawnej wobec wyzwań algorytmicznego obrotu,
8) Smart contracts w prawie zobowiązań — samowykonywalny kod wobec klasycznej konstrukcji umowy,
9) Pojęcie pieniądza wobec pluralizmu środków płatniczych — kryptowaluty, stablecoiny i CBDC w prawie cywilnym,
10) Odpowiedzialność cywilna za szkodę wyrządzoną przez autonomiczne systemy AI — między reżimami winy, ryzyka i odpowiedzialności obiektywnej,
11) Odpowiedzialność platform cyfrowych — ewolucja safe harbour od dyrektywy o handlu elektronicznym do reżimu DSA,
12) Cyberataki i naruszenia bezpieczeństwa jako czyny niedozwolone — odpowiedzialność odszkodowawcza w świetle dyrektywy NIS2,
13) Algorytmiczna dyskryminacja jako podstawa odpowiedzialności cywilnej — bias, zautomatyzowane decyzje i prawo antydyskryminacyjne,
14) Twórczość generatywna sztucznej inteligencji a prawo autorskie — kryzys personalistycznej koncepcji utworu.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Seminarium kształtuje kompetencje niezbędne do samodzielnej pracy naukowej i zawodowej w obszarze prawa cywilnego w kontekście przemian cyfrowych. Pogłębiona znajomość instytucji cywilnego prawa materialnego oraz zdolność do ich analizy w perspektywie wieloaspektowej: dogmatycznej, komparatystycznej, aksjologicznej i de lege ferenda
Kryteria oceniania
Metody i kryteria oceniania:
40% - Aktywny udział w dyskusjach — merytoryczna jakość
30% Obecność — możliwe dwie nieobecności
20% Prowadzenie wybranego cyklu w roli „gospodarza" — moderacja dyskusji
10% Zaawansowanie koncepcji pracy magisterskiej — temat, hipoteza, plan badań
Każdy z cyklów stanowi szeroki obszar badawczy. Zadaniem uczestnika nie jest „wybór tematu z listy", lecz identyfikacja własnego problemu badawczego wewnątrz wybranego cyklu — poprzez zawężenie zakresu, sformułowanie tezy, postawienie pytań badawczych i wybór metody. Cykl pozwala kilku uczestnikom pisać prace magisterskie z tego samego obszaru — bez ryzyka pokrywania się tematów, ponieważ każdy z nich zajmuje inną perspektywę szczegółową. Prawo nowych technologii to obszar, w którym każda dobrze postawiona teza jest tezą nowatorską — krajowa literatura przedmiotu pozostaje skromna, luki badawcze są rozległe, a orzecznictwo dopiero się kształtuje. Seminarium umożliwia rozwinięcie własnej tezy w warunkach naukowej dyskusji, zanim zostanie skrystalizowana w pracy magisterskiej.
Praktyki zawodowe
Udział w seminarium na V roku to naturalna ścieżka do uzyskania tytułu magistra. Jeśli któryś z omawianych tematów Cię wciągnie — może stać się tematem Twojej pracy magisterskiej. Prawo nowych technologii to dziedzina, w której też magisterskich jest zdecydowanie za mało, a zapotrzebowanie rynku — ogromne.
Mówi się, że prawa cywilnego uczy dopiero „życie". Ale warto zacząć rozumieć je już teraz — zanim życie zacznie wystawiać rachunki :)