Seminarium specjalizacyjne (proseminarium) - Przemiany cywilizacyjne w prawie cywilnym 2200-1F165

01 Inauguracja: Prawo wobec algorytmu
Wprowadzenie do tematyki. Omówienie programu, ustalenie tematów prowadzonych przez uczestników. Czym jest „prawo cyfrowe" i dlaczego każdy prawnik musi je znać?
- organizacyjne
02 Ochrona wolności i praw podstawowych w dobie AI
Prawo do samostanowienia informacyjnego w świetle Konstytucji RP i Karty Praw Podstawowych UE. RODO a algorytmy profilujące.
- AI prawa człowieka
03 Podmiotowość prawna AI — czy potrzebujemy trzeciego rodzaju osoby?
Osoba fizyczna, prawna… i AI? Analiza projektów regulacyjnych w UE i na świecie. Gdzie kończy się narzędzie, a gdzie zaczyna podmiot?
- AI prawo cywilne
04 Cyfrowa tożsamość a dobra osobiste
Avatar, profil, cyfrowe alter ego. Czy naruszenie wizerunku w metaverse podlega ochronie na gruncie art. 23 i 24 k.c.? Sprawy sądowe z całego świata.
- dobra osobiste metaverse
05 Deepfake: nowe narzędzie naruszenia dóbr osobistych
Deepfake w kontekście wizerunku, prywatności i odpowiedzialności deliktowej. Kto odpowiada: twórca, platforma, użytkownik? Case study: głośne sprawy medialne.
- gorący temat dobra osobiste
06 Dane cyfrowe jako rzecz w sensie prawnym
Własność danych w prawie cywilnym. Data Act UE — rewolucja czy ewolucja? Czy dane można posiadać, zasiedzieć, zbyć?
- prawo rzeczowe dane
07 Oświadczenie woli w dobie algorytmów
Czy umowa zawarta przez chatbota jest ważna? Wykładnia woli algorytmu. Smart contracts — wykonanie czy zawarcie umowy? Art. 60 k.c. po nowemu.
- prawo zobowiązań AI
08 Odpowiedzialność platform cyfrowych
Digital Services Act (DSA) w praktyce. Sprawa „The Private Bay". Kiedy pośrednik staje się sprawcą? Odpowiedzialność hosting providerów.
- DSA platformy
09 Odpowiedzialność za działanie AI — ryzyko czy wina?
Projekt unijnej dyrektywy o odpowiedzialności AI (AILD). Czy autonomiczny pojazd to nowe „źródło zwiększonego niebezpieczeństwa"? Art. 435 k.c. w erze robotów.
- odpowiedzialność
10 Upload filtering a wolność wypowiedzi
Dyrektywa o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym (art. 17). Czy algorytm może cenzurować? Sprawa Painer v. Standard VerlagsGmbH i jej następstwa.
- prawo autorskie wolność słowa
11 Sztuczna inteligencja jako twórca
Czy „Midjourney" może być autorem? Pojęcie twórczości jako przejaw osobowości człowieka — anachronizm czy fundament? Orzeczenia US Copyright Office i europejskie podejście.
- prawo autorskie AI
12 Trenowanie AI a dozwolony użytek
Czy LLM-y naruszają prawa autorskie milionów twórców? Text and Data Mining (TDM) w świetle dyrektywy 2019/790. Pozwy przeciwko OpenAI i Google.
- prawo autorskie
13 NFT, tokeny i rynek cyfrowy
Czym prawnie jest NFT? Własność tokena a licencja do dzieła. Rynek NFT po „krachu" — jakie wnioski dla prawa? MiCA i regulacja rynku kryptoaktywów.
- NFT blockchain
14 Stablecoins i kryptowaluty — pieniądz czy nie?
Pojęcie pieniądza w prawie cywilnym (art. 358 k.c.). Czy Bitcoin jest rzeczą? Rozporządzenie MiCA — rewolucja na rynku cyfrowych aktywów.
- fintech prawo zobowiązań
15 Posiadanie zdalne — IoT i prawo rzeczowe
Inteligentny dom, autonomiczny samochód, przemysłowy robot. Kto „posiada" urządzenie sterowane zdalnie? Corpus i animus possidendi w erze Internetu Rzeczy.
- IoT prawo rzeczowe
16 Cyberataki i odpowiedzialność cywilna
Ransomware, wyciek danych, atak DDoS — kto ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą? Dyrektywa NIS2 a prawo deliktów. Roszczenia poszkodowanych.
- cyberbezpieczeństwo odpowiedzialność
17 Algorytmiczna dyskryminacja — prawo antydyskryminacyjne wobec AI
Scoring kredytowy, rekrutacja przez AI, targowanie cen. Czy decyzja algorytmu może być dyskryminująca? Art. 22 RODO i prawo do „ludzkiej decyzji".
- gorący temat AI
18 Prawo do bycia zapomnianym a integracja danych w systemach AI
Realizacja art. 17 RODO wobec modeli językowych — czy można „usunąć" dane z wytrenowanego modelu? Napięcie między prawem do zapomnienia a nieodwracalnością uczenia maszynowego.
- RODO AI prywatność
19 Dziedziczenie cyfrowe — co dzieje się z naszymi danymi po śmierci?
Konto Facebook, portfel krypto, licencje na e-booki — czy wchodzą do masy spadkowej? Prawo polskie, praktyka platform, dylematy etyczne.
- prawo spadkowe dane
20 Postępowanie dowodowe w sprawach cyfrowych
Dowód z wydruku e-maila, loga serwera, zapisu blockchain. Moc dowodowa AI-generated content. E-discovery w polskiej procedurze cywilnej — teraźniejszość czy przyszłość?
- procedura dowody
21 Wirtualna własność i wirtualna egzekucja
Czy komornik może zająć cyfrowe aktywa, skiny w grze, konto w serwisie streamingowym? Problemy egzekucji wierzytelności cyfrowych w praktyce.
- egzekucja blockchain
22 Zakończenie: prawo jutra — dyskusja podsumowująca
Jakich regulacji najbardziej brakuje? Co przepowiadamy na najbliższe 5 lat? Rekomendacje de lege ferenda uczestników seminarium.
- podsumowanie

Koordynatorzy przedmiotu

Kamil Zaradkiewicz

Rodzaj przedmiotu

proseminaria

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Proseminarium specjalizacyjne z zakresu prawa cywilnego — gdzie tradycja spotyka technologię, a kodeks mierzy się z algorytmem. To nie wykład. To nie referaty. To żywa dyskusja — moderowana rozmowa, w której Twój głos ma realną wagę. Burza mózgów wokół problemów, które prawnicy dopiero zaczynają rozumieć, a sądy — dopiero zaczynają rozstrzygać. Przedmiotem seminarium jest szeroko rozumiane prawo cywilne:, jednak zawsze oglądane przez soczewkę współczesności: sztucznej inteligencji, danych, platform cyfrowych i nowych zjawisk rynkowych. Tematyka jest elastyczna. Dostosowujemy się do zainteresowań uczestników i bieżących wydarzeń. Masz pomysł na temat? Możesz zostać „gospodarzem" danego spotkania i poprowadzić dyskusję. Prawo tworzą dziś nie tylko ustawodawcy — tworzą je też pytania, które zadają prawnicy. Dyskusja Każde zajęcia to wymiana argumentów. Nie oceniamy słuszności — oceniamy jakość myślenia. Burza mózgów Otwarte pytania bez gotowych odpowiedzi. Prawo nowych technologii to w dużej mierze terra incognita. Rola „gospodarza" Każdy uczestnik może poprowadzić wybrane przez siebie zagadnienie — to doskonały trening przed salą sądową. Praktyczny wymiar Analizujemy rzeczywiste orzeczenia, projekty ustaw i sprawy medialne. Nie tylko teorię.

Efekty kształcenia

Udział w seminarium to inwestycja, która procentuje niezależnie od obranej ścieżki zawodowej — czy zostaniesz adwokatem, radcą, sędzią, czy prawnikiem korporacyjnym w dziale tech.

- Wszechstronna znajomość cywilnego prawa procesowego w kontekście współczesnych wyzwań technologicznych
- Umiejętność krytycznej analizy regulacji prawnych — ocena ich adekwatności wobec dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości cyfrowej
- Sprawne konstruowanie argumentacji prawnej na podstawie orzecznictwa, doktryny i przepisów UE
- Kompetencja prowadzenia dyskusji merytorycznej — kluczowa w zawodach adwokata i radcy prawnego
- Znajomość aktualnych regulacji unijnych: AI Act, DSA, DMA, AILD, MiCA, NIS2, Data Act
- Zdolność formułowania postulatów de lege ferenda — wartość przy pisaniu pracy magisterskiej i w praktyce legislacyjnej
- Orientacja w orzecznictwie TSUE, ETPC i sądów krajowych w sprawach cyfrowych
- Gotowość do podjęcia seminarium magisterskiego z zakresu prawa cywilnego procesowego lub prawa nowych technologii.

Kryteria oceniania

50%
Aktywny udział w dyskusjach — jakość argumentacji, umiejętność riposty, inicjowanie wątków
30%
Obecność — seminarium to dialog; bez uczestnika nie ma dyskusji
20%
Opcjonalnie: rola „gospodarza" — poprowadzenie wybranego spotkania podnosi ocenę

Praktyki zawodowe

Udział w proseminarium na IV roku to naturalna ścieżka do seminarium magisterskiego na roku V. Jeśli któryś z omawianych tematów Cię wciągnie — może stać się tematem Twojej pracy magisterskiej. Prawo nowych technologii to dziedzina, w której tez magisterskich jest zdecydowanie za mało, a zapotrzebowanie rynku — ogromne.

Mówi się, że prawa cywilnego uczy dopiero „życie". Ale warto zacząć rozumieć je już teraz — zanim życie zacznie wystawiać rachunki :)