Służba cywilna w UE 2105-PP-L-D3SLCY
Przedmiot ma na celu wprowadzenie studentów w podstawowe zagadnienia związane ze służbą cywilną w Unii Europejskiej. Analizie poddane zostaną również kluczowe aksjomaty służby cywilnej oraz wyzwania stojące przed tą instytucją. Celem przedmiotu jest również omówienie zagadnień związanych z funkcjonowaniem instytucji służby cywilnej w Polsce oraz wybranych państwach Unii Europejskiej. Zakres tematów:
1. Istota służby cywilnej w demokratycznym państwie prawnym
2. Modele służby cywilnej: model zamknięty, model otwarty oraz model hybrydowy.
3. Paradygmaty zarządzania w administracji publicznej.
4. Relacje władza polityczna – administracja
5. Służba cywilna w instytucjach UE
6. Status pracownika i urzędnika służby cywilnej
7. Etyka w administracji publicznej i służbie cywilnej
8. Jawność administracji a społeczny wizerunek służby cywilnej
9. Wyzwania modernizacyjne służby cywilnej
10. Służba cywilna w wybranych państwach Unii Europejskiej
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po zakończeniu zajęć student:
K_W02 – zna i rozumie ewolucję państwa, jego strukturę oraz rolę we współczesnych procesach integracji i globalizacji. W szczególności rozumie rolę służby cywilnej w państwie oraz mechanizmy wpływające na jej ewolucję.
K_W03 – zna i rozumie rolę człowieka i obywatela jako konstytuujących zróżnicowane struktury społeczno-zawodowe, a także potrafi tę rolę właściwie zanalizować pod kątem aksjomatów służby cywilnej w państwach Unii Europejskiej.
K_W04 – w zaawansowanym stopniu zna organizację, zasady funkcjonowania oraz rolę służby cywilnej w strukturach Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem jej znaczenia dla procesu integracji europejskiej oraz realizacji polityk UE w wymiarze międzynarodowym i administracyjnym.
K_W05 – zna i rozumie strukturę administracyjną UE i państw europejskich oraz normatywne i funkcjonalno-strukturalne uwarunkowania kompetencji organów władzy UE, władzy państwowej i samorządowej państw członkowskich i ich wzajemne relacje. Na tym tle potrafi właściwie umiejscowić służbę cywilną, zdefiniować jej pozycję i najważniejsze aksjomaty.
K_W08 – zna i rozumie mechanizmy oddziaływania europejskich standardów i zasad dotyczących służby cywilnej na państwa członkowskie.
K_U01– potrafi obserwować, interpretować, analizować oraz opisać procesy i zjawiska społeczne, w tym związki pomiędzy zjawiskami i procesami sfery politycznoadministracyjnej i społeczno-ekonomicznej w Europie i wewnątrz państw europejskich. W tym kontekście potrafi analizować procesy zachodzące w systemie służby cywilnej na styku ze światem polityki, gospodarki oraz obywatelami.
K_U02 – potrafi posługiwać się siatką pojęciową i nazewnictwem dotyczącym służby cywilnej.
K_U03 – potrafi analizować uwarunkowania i mechanizmy funkcjonowania instytucji służby cywilnej wybranych państw członkowskich Unii Europejskiej.
K_U04 – potrafi prognozować procesy i zjawiska społeczne oraz ich praktyczne skutki przy wykorzystaniu standardowych metod i narzędzi właściwych dla nauk społecznych, w szczególności w odniesieniu do zjawisk społecznopolitycznych i ekonomicznych Unii Europejskiej i państw europejskich.
K_U05 – potrafi posługiwać się systemami normatywnymi o charakterze powszechnym oraz wybranymi normami i regułami właściwymi dla instytucji służby cywilnej i struktur w celu właściwego zarządzania i kierowania tą instytucją i jej sprawami oraz rozwiązywania zadań z zakresu ich kompetencji. W tym kontekście student potrafi dokonać analizy dogmatycznej i prawnoporównawczej aktów prawnych regulujących funkcjonowanie służby cywilnej w wybranych państwach Unii Europejskiej.
K_U06 – potrafi opracowywać i prezentować wyniki analiz dotyczących funkcjonowania służby cywilnej w Unii Europejskiej oraz wykorzystywać je do interpretacji procesów administracyjnych, rozwiązywania problemów związanych z zarządzaniem publicznym i wdrażania praktycznych rozwiązań w administracji europejskiej i państwowej.
K_U09 – potrafi przygotowywać i wygłosić referat wspierany multimedialną prezentacją dotyczący wskazanego zagadnienia dotyczącego służby cywilnej, a także potrafi dokonać analizy SWOT i zaproponować pożądane kierunku modernizacyjne.
K_U10 – potrafi przygotować indywidualnie i zespołowo wystąpienia ustne dotyczące funkcjonowania służby cywilnej w Unii Europejskiej.
K_K01 – jest gotów do uznawania znaczenia wiedzy i wzbogacenia doświadczenia zawodowego przez całe życie.
K_K02 – jest gotów do odpowiedzialnego pełnienia ról zawodowych m.in. w służbie cywilnej jako aparacie wykonawczym państwa, budowania tradycji zawodowej oraz współdziałania w grupie o zróżnicowanej strukturze i zadaniach, wymagając od siebie i innych zasad etyki.
K_K03 – jest gotów do inicjowania i określania priorytetów służących realizacji określonego przez siebie i innych zadania odnoszącego się do celów społecznych i na rzecz interesu publicznego.
K_K04 – jest gotów do identyfikowania i rozstrzygania dylematów związanych z wykonywaniem zawodu urzędnika i pracownika administracji na bazie przepisów prawa i kodeksów wewnętrznych. Gotowość ta jest wynikiem posiadania odpowiedniego poziomu wiedzy na temat systemu prawnego, a także roli i znaczenia etosu służby publicznej.
Kryteria oceniania
Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach (dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze). Nieobecność na ponad połowie spotkań prowadzi do niezaliczenia zajęć.
Podstawą oceny studenta jest:
- obecność i aktywność na zajęciach (10%);
- przygotowanie i wygłoszenie prezentacji na zadany temat (45%);
- test sprawdzający wiedzę z zakresu zagadnień poruszanych na zajęciach oraz lektur (45%).
Zasady dotyczące korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji: Sztuczna inteligencja może być wykorzystana m.in. do korekty językowej tekstu, redagowania bibliografii, przygotowania infografik i generowania pomysłów na udoskonalenie prezentacji. W ostatecznej wersji pracy mogą znaleźć się treści wygenerowane lub współtworzone przez sztuczną inteligencję, pod warunkiem ich krytycznej weryfikacji i odpowiedzialnej edycji przez autora pracy. Autor zobowiązany jest do ujawnienia zakresu wykorzystania narzędzi SI zgodnie z przyjętymi zasadami cytowania i dokumentowania użycia SI (poziom 3 skali korzystania z SI).
Praktyki zawodowe
Praktyki zawodowe nie są wymagane.
Literatura
1. Bossart D., Demmke Ch., Służba cywilna w państwach akcesyjnych. Tendencje i wpływ procesów integracyjnych. Łódź 2003.
2. Dębicka A., Dębicki M., Dmochowski M., Prawo urzędnicze Unii Europejskiej, Warszawa 2004.
3. Itrich-Drabarek J., The Civil Service in Poland – Theory and Experience, Peter Lange Frankfurt am Main 2015.
4. Itrich-Drabarek J., Uwarunkowania, standardy i kierunki zmian funkcjonowania służby cywilnej w Polsce na tle europejskim, Warszawa 2010.
5. Małecki M., Tomaszewski K.; Status urzędnika Unii Europejskiej. Warszawa 2005.
6. Mroczka K., Itrich-Drabarek J., Etyka administracji publicznej, w: Etyka sfery publicznej, red J. Itrich-Drabarek, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 2017.
7. Mroczka K., Prawne i organizacyjne uwarunkowania systemu odpowiedzialności członków korpusu służby cywilnej w Polsce, „Politeja”, nr 43, 2016.
8. Mroczka K., Wpływ polityki zarządzania zasobami ludzkimi w polskiej służbie cywilnej na funkcjonowanie państwa, ELIPSA Warszawa 2015.
9. Peters B. G., Administracja publiczna w systemie politycznym. Warszawa 1999
10. Rydlewski G., Polityka i administracja w rządach państw członkowskich Unii Europejskiej. Warszawa 2006.
11. Rydlewski G., Służba cywilna w Polsce na tle innych rozwiązań ustrojowych. Warszawa 2001.
12. Sommermann K.-P., Krzywoń A., Fraenkel-Haeberle C., The Civil Service in Europe A Research Companion (ed.), New York 2025.
13. Szaban J., Zarządzanie zasobami ludzkimi w biznesie i administracji publicznej, Warszawa 2011.
14. Szczegielniak M., Morawski A., Wpływ służby cywilnej na funkcjonowanie państwa w sytuacjach kryzysowych, „Studia Iuridica” nr 92, 2022.
15. Szczegielniak M., Prawo do informacji jako narzędzie realizacji zasady jawności przez instytucje europejskie, „Politeja”, nr 88/3, 2025.
16. Ura E., Prawo urzędnicze, Warszawa 2007.