Etykieta i protokół dyplomatyczny 2105-PP-L-D3EPDY
KONWERSATORIUM
1. Zajęcia organizacyjne: tematyka zajęć, literatura, forma zaliczenia
I. O dyplomacji, protokole dyplomatycznym, ceremoniale i etykiecie
2. Wprowadzenie: jak rozumiemy dyplomację? Dyplomacja jako takt. Wpadki i gafy dyplomatyczne
3. Protokół dyplomatyczny i ceremoniał – pojęcia i geneza. Protokół Dyplomatyczny jako departament resortu spraw zagranicznych (1)
4. Etykieta w środowisku zawodowym. Protokół Dyplomatyczny jako departament resortu spraw zagranicznych (2)
II. Protokół dyplomatyczny – wybrane zagadnienia
5. Szef misji i personel dyplomatyczny. Placówki dyplomatyczne
6. Precedencja. Zasady precedencji w Unii Europejskiej. Zasada alternatu
7. Organizacje międzynarodowe i protokół dyplomatyczny. Dyplomacja wielostronna. Przypadek Unii Europejskiej – przywileje i immunitety
III. Grzeczność – wybrane zagadnienia
8. Grzeczność jako gra. Strategie grzeczności. Savoir-vivre
9. Formy adresatywne w Polsce i w wybranych państwach UE (fakultatywnie)
LABORATORIUM
10. Przyjęcia jako istotny element pracy dyplomatycznej. Ubiór. Organizacja stołu i zachowanie przy stole (fakultatywnie)
IV. Korespondencja dyplomatyczna i służbowa – wybrane zagadnienia
11. Język dyplomatyczny. Tytulatura. Rodzaje pism dyplomatycznych i służbowych (1)
12. Rodzaje pism dyplomatycznych i służbowych (2). Wizytówki. Zaproszenia
V. Wizyty zagraniczne
13. Wizyty zagraniczne – typy, znaczenie i planowanie
14. Przebieg wizyty zagranicznej. Konferencja prasowa – organizacja. Akredytacja
VI. Projekty studenckie
15. Plan organizacji wizyty zagranicznej – projekty studenckie
Godziny kontaktowe: udział w zajęciach w sali dydaktycznej – obciążenie: 30 h (konwersatorium i laboratorium)
Godziny kontaktowe: udział w konsultacjach (w czasie dyżurów dydaktycznych – jeśli studenci mają taką potrzebę) – obciążenie: 3 h
Praca własna: studiowanie literatury i przygotowanie do bieżących zajęć – obciążenie: 15 h
Praca własna: praca w zespołach (studium przypadku, projekty studenckie) – obciążenie: 10 h
Praca własna: samodzielna nauka i przygotowanie do zaliczenia końcowego – obciążenie: 17 h
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
W zakresie wiedzy:
- ma pogłębioną wiedzę o zmieniającej się roli dyplomacji w realizacji polityki zagranicznej państwa, ewolucji technik protokołu dyplomatycznego we współczesnym świecie i w odniesieniu do UE [KW_02]
- rozumie znaczenia właściwej komunikacji oraz stosownych zachowań w kontaktach międzyludzkich, szczególnie z przedstawicielami państw, w warunkach integracji europejskiej i w kontaktach z państwami trzecimi [K_W03] [K_W08]
- zna normy skodyfikowane oraz zwyczajowe z zakresu protokołu dyplomatycznego i etykiety oraz ich genezę, stosowane w państwach członkowskich i instytucjach UE [KW_10]
W zakresie umiejętności:
- rozumie sposoby realizacji polityki zagranicznej przez państwa zarówno w ramach stosunków dwustronnych, jak i wielostronnych na forum Unii Europejskiej [K_U01]
- zna terminologię, zasady organizacji i przebiegu wydarzeń o charakterze protokolarnym i właściwego w nich udziału [K_U02] [K_U03]
- zna zasady uczestnictwa w wydarzeniach publicznych, komunikacji, dobrego wychowania [K_U05]
- zna zasady organizacji i zarządzania kontaktami zawodowymi [K_U06]
W zakresie kompetencji:
- potrafi korzystać z doświadczeń i polskiej tradycji protokołu dyplomatycznego, zasad dobrego wychowania i etykiety w organizacji pracy i w kontaktach międzynarodowych [K_K01]
- buduje kompetencje w zakresie komunikacji w grupie o zróżnicowanej strukturze i interesach, odgrywając w niej różne role [K_K02]
- identyfikuje i rozstrzyga dylematy związane z wykonywaniem zawodu urzędnika i pracownika administracji, wykorzystując wiedzę z zakresu protokołu dyplomatycznego w kontaktach zagranicznych [K_K04]
Kryteria oceniania
Warunki formalne zaliczenia (warunki i osiągnięcia niezbędne do zaliczenia przedmiotu):
– dopuszczalna liczba nieobecności: maksymalnie 2 nieobecności nieusprawiedliwione w semestrze; większą liczbę nieobecności należy odpracować po uzgodnieniu formy i zakresu; nieobecność na ponad połowie zajęć będzie skutkować brakiem możliwości podejścia do testu końcowego i zaliczenia przedmiotu
– aktywny udział w zajęciach
– projekt studencki (zaliczenie powyżej 90% podnosi ocenę końcową o pół stopnia pod warunkiem uzyskania z testu końcowego min. 60%)
– studium przypadku (zaliczenie powyżej 90% podnosi ocenę końcową o pół stopnia pod warunkiem uzyskania z testu końcowego min. 60%)
– końcowe zaliczenie pisemne w formie testu (pytania zamknięte i tzw. krótki opis) – zaliczenie od 60%
Poziom 1. BRAK SI
Weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach.
Sztuczna inteligencja nie może być wykorzystywana w żadnym momencie oceniania.
Przygotowanie prac zespołowych (praca w zespołach nad projektem, studium przypadku) musi być realizowane z zachowaniem samodzielności, zasad etycznych, ochrony własności intelektualnej oraz przepisów obowiązujących na UW i WNPiSM dotyczących stosowania narzędzi SI (uchwała nr 14 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 13 lipca 2020 r. w sprawie wytycznych dotyczących standardów i procedur postępowania w przypadku przygotowywania prac zaliczeniowych i dyplomowych z naruszeniem prawa na Uniwersytecie Warszawskim uchwała nr 14 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 13 lipca 2020 r; w zakresie stosowania narzędzi Sztucznej Inteligencji (SI) obowiązują zasady określone w Uchwale nr 98 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia UW z dnia 8 grudnia 2023 roku w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz Uchwała Rady Dydaktycznej WNPiSM nr 29/2025 z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia).
Literatura
Literatura obowiązkowa:
Barcz J., Libera B., Urzędnik i biznesmen w środowisku międzynarodowym: wybrane aspekty pragmatyki zawodowej, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2007 (wybrane rozdziały).
Łaziński M., Polacy na tle innych systemów grzeczności, [w:] Marcjanik M (red.), Jak zwracają się do siebie Europejczycy, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2013, s. 15–31.
Marcjanik M., Grzeczność w komunikacji językowej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007 (wybrane rozdziały).
Marcjanik M., Mówimy uprzejmie: poradnik językowego savoir-vivre’u, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009 (wybrane rozdziały).
Orłowski T., Protokół dyplomatyczny: między tradycją a nowoczesnością, PISM, Warszawa 2015 (wybrane rozdziały).
Satow E., Satow’s guide to diplomatic practice, wyd. 5, Longman, London 1979 (wybrane rozdziały) lub najnowsza wersja: Satow’s diplomatic practice, 8th edition, Oxford University Press, New York 2024.
Sutor J., Etykieta dyplomatyczna z elementami protokółu i ceremoniałów, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 (wybrane rozdziały).
Literatura uzupełniająca:
Callieres Fr. de, Sztuka dyplomacji, Acad. Litterarum, Warszawa 1929.
Marcjanik M. (red.), Jak zwracają się do siebie Europejczycy, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2013.
Modrzyńska J., Protokół dyplomatyczny, etykieta i zasady savoir-vivre’u, wyd.3., stan prawny na 1 grudnia 2021 r., Wolters Kluwer, Warszawa.
Orłowski T., Praktyka dyplomatyczna, PISM, Warszawa 2023.
Pietkiewicz E., Protokół dyplomatyczny, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Warszawa 1998.
Akty prawne:
Konwencja wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych, sporządzona w Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. [załącznik], „Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” 1965, nr 37, poz. 232, https://dziennikustaw.gov.pl/du/1965/s/37/232.
Protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, „Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej” C 326, 26.10.2012, https://eurlex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:C:2012:326:FULL.
Regulamin organizacyjny Ministerstwa Spraw Zagranicznych, https://www.gov.pl/web/dyplomacja/prawo.
Traktat o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana), art. 13, „Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej” C 326, 26.10.2012, https://eurlex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:C:2012:326:FULL
oraz inne polecane publikacje i materiały online.