Historia społeczna Europy 2105-PP-L-D1HSEU
Zadaniem wykładów jest omówienie procesów społecznych i politycznych w Europie od końca wieku XVIII po początki XXI. Dla celów porównawczych wprowadzane będą treści programowe z okresów wcześniejszych i spoza obszaru europejskiego jako egzemplifikacja podobieństw i odmienności dróg rozwojowych. Zdefiniowane zostaną pojęcia historii i konfliktów społeczno-politycznych oraz ładów międzynarodowych, pokazane zostaną współzależności między tego typu konfliktami a ładami międzynarodowymi. Omówiony zostanie ład westfalski i jego konkretyzacje, w tym napoleoński i eksport rewolucji burżuazyjnej. Zwrócona zostanie uwaga na normy prawne konstytuujące i regulujące europejskie struktury i instytucje społeczno-gospodarcze. Scharakteryzowana zostanie rewolucja przemysłowa i jej społeczne skutki. Analizie zostaną poddane procesy narodotwórcze w XIX i XX wieku i ich konsekwencje polityczne. Zostanie zwrócona uwaga na bezpieczeństwo socjalne społeczeństwa na przełomie XIX i XX wieku, w tym celu będą analizowane ówczesne reformy społeczno-gospodarcze liberałów oraz postulaty świata pracy. Na zajęciach pokazany zostanie rozwój demokracji w tym samym okresie czasu i kształtowanie się społeczeństw obywatelskich oraz konsekwencje tych procesów dla przejawiania się konfliktów w nowych formach i obszarach. Społeczny wymiar I wojny światowej i następstwa wielkiego kryzysu gospodarczego to kolejne zagadnienia, które będą przedmiotem analizy same w sobie i jako źródło narodzin dwudziestowiecznych totalitaryzmów: komunistycznego i faszystowskiego. Pokazane zostaną oblicza tych form ustrojowych, źródła ich akceptacji i przyczyny oporu, wyeksponowana zostanie charakterystyczna dla nich polityka przemocy i terroru, ta sama polityka zostanie ukazana w kontekście warunków bytu społeczeństw państw okupowanych w czasie II wojny światowej. Ważnym elementem składowym zajęć będzie konflikt między Wschodem a Zachodem zarówno w wymiarze politycznym, jak i społecznym i gospodarczym zobrazowany w formie państwa opiekuńczego. Przedmiotem analizy będą transformacje ustrojowe od „Wiosny 1968 r.” po „Jesień ludów w 1989 r.” oraz nowe wyzwania w kontekście rozwoju terroryzmu i postępującego konfliktu świata liberalnego i świata islamu na początku XXI wieku. Omówione zostaną źródła oraz symptomy przesilenia politycznego, a zwłaszcza gospodarczego, wkraczania Europy i świata na przełomie XX i XXI wieku w nowy neoliberalny ład społeczny, w porządek powestfalski, w erę ograniczania roli państw narodowych i zwiększania znaczenia korporacji międzynarodowych. Bardzo ważnym zagadnieniem, korzeniami usytuowanym w rasizmie, będzie tematyka postrzegania obcych i swoich, potęgująca się wraz z narastaniem procesów migracyjnych w świecie. Podjęte zostaną rozważania dotyczące sfery sacrum i profanum. Pokazane zostaną oblicza konfliktów i sprzeczności interesów występujące w tym wymiarze, sprzeczności na linii ureligijniania i laicyzacji społeczeństw z całym wachlarzem problemów towarzyszących tym zjawiskom. Na zakończenie omówione zostaną cechy charakterystyczne odradzającej się w XXI wieku imperialnej polityki rosyjskiej i wojny z Ukrainą.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu student w zakresie wiedzy:
- dogłębnie objaśnia proces kształtowania się i rozwoju państwa kapitalistycznego i komunistycznego w Europie; w pełni rozumie rolę odgrywaną historycznie i współcześnie w procesie integracji i globalizacji przez te typy państw położone centralnie, jak i peryferyjnie;, w sposób pogłębiony wyjaśnia źródła upadku państwa komunistycznego oraz przyczyny i przebieg zmian w charakterze współczesnego państwa liberalnego (W02),
- w zaawansowanym stopniu wyjaśnia rolę mieszkańców Europy w kształtowaniu zróżnicowanych struktur społeczno-zawodowych na kontynencie i w koloniach państw europejskich, dokładnie wyjaśnia status i prawa mieszkańców kolonii oraz Europejczyków jako obywateli, w pełni charakteryzuje mechanizm ewoluowania i aktualnego funkcjonowania społeczno-gospodarczych struktur europejskich (W03),
- dysponuje zaawansowaną wiedzę o źródłach i uwarunkowaniach kształtowania się prawnych i społecznych norm regulujących funkcjonowanie struktur i instytucji europejskich w poszczególnych etapach intensyfikowania się życia społeczno-politycznego i gospodarczego na kontynencie, z uwzględnieniem liberalnej i komunistycznej drogi rozwojowej (W10).
Po ukończeniu przedmiotu student w zakresie umiejętności:
- w sposób zaawansowany analizuje procesy kształtowania się i rozwoju oraz ewolucji stosunków kapitalistycznych i komunistycznych w Europie oraz rozpoznaje związki wewnątrz i pomiędzy nimi, szczególnie w sferze polityczno-administracyjnej i społeczno-ekonomicznej, zarówno na kontynencie jak i w wybranych państwach europejskich (U01)
- w zaawansowanej formie projektuje kierunki rozwoju europejskiego państwa i społeczeństwa kapitalistycznego, w tym proces pogłębiania integracji społeczno-gospodarczej kontynentu oraz planuje praktyczne skutki ewolucji współczesnego liberalnego modelu funkcjonowania państw europejskich i Unii Europejskiej przy wykorzystaniu standardowych metod i narzędzi właściwych dla nauk społecznych (U04)
Po ukończeniu przedmiotu student w zakresie kompetencji:
- szanuje zasadę uczenia się przez całe życie i wzbogacania doświadczenia zawodowego poprzez poznawanie funkcjonowania struktur i instytucji europejskich (K01)
Kryteria oceniania
Warunki formalne zaliczenia przedmiotu:
- podstawowym warunkiem zaliczenia przedmiotu jest zdanie pisemnego egzaminu testowego, tj. uzyskanie minimum 16 punktów na 50 możliwych do zdobycia,
- warunkiem uzupełniającym zaliczenia przedmiotu jest obecność na zajęciach. Jest ona wybiórczo sprawdzana. Możliwe jest usprawiedliwienie 2 nieobecności poprzez okazanie zwolnienia lekarskiego na najbliższym wykładzie.
Punkty są przeliczane na oceny wg poniższych zasad:
poniżej lub 30%.......0-15 pkt. .....ndst
poniżej lub 60%.....16-30 pkt. .....dst
poniżej lub 70%......31-35 pkt. .....dst plus
poniżej lub 80%......36-40 pkt. ....db
poniżej lub 90%......41-45 pkt. ....db plus
poniżej lub 99% .....46-49 pkt. .....bdb
.................100% ...........50 pkt. ....cel
Metoda weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się:
- egzamin pisemny (wypełnienie w trybie kontrolowanym testu o zróżnicowanych pytaniach, jedno- i wielokrotnego wyboru, prawda-fałsz, typu tak/nie oraz krótkiej odpowiedzi),
- przypisane efekty uczenia się : K_W02, K_W03, K_W10, K_U01, K_U04, K_K01.
- przypisana waga i wartość punktowa: 100 % oceny końcowej (maksymalnie 50 punktów).
Literatura
- Kaelble H., Społeczna historia Europy. Od 1945 do współczesności, Warszawa 2010.
- Klementewicz T., Kapitalizm na rozdrożu. Obłęd zysku czy odpowiedzialny rozwój, Warszawa 2019.
- Landes D.S., Bogactwo i nędza narodów. Dlaczego jedni są tak bogaci, a inni tak ubodzy, Warszawa 2023.
- Lucassen J., Historia pracy, Kraków 2023.
- Piketty Th., Kapitał w XXI wieku, Warszawa 2015.
- Skrzypek A., Historia społeczna Europy XIX i XX wieku, Poznań 2009.
- Wegs J.R., Ladrech R., Europa po 1945 roku. Zarys historii, Warszawa 2008.