Polityka zagraniczna Polski 2105-PI-L-D5PZP
1. Uwarunkowania polityki zagranicznej Polski, 1918-2020. Typologia uwarunkowań polityki zagranicznej państwa. Uwarunkowania wewnętrzne i międzynarodowe. Dynamika uwarunkowań polskiej polityki zagranicznej w latach 1918-2020.
2. Doświadczenia z aktywności międzynarodowej Polski w latach 1945-1989. Nowe granice i status państwa satelickiego, plan Rapackiego, wojna w Wietnamie, stosunki z USA, Solidarność i koniec komunizmu.
3. Reorientacja polskiej polityki zagranicznej po obradach Okrągłego Stołu. Zmiana uwarunkowań wewnętrznych i międzynarodowych. Nowa koncepcja polityki zagranicznej.
4 Dynamika początku lat 90-tych i polityka zagraniczna Polski. Nowi sąsiedzi, stosunki z Niemcami, członkostwo w RE, Trójkąt Weimarski. Europa Środkowa.
5. Stosunki Polski z USA. Wizyta Busha, zbieżność priorytetów, Irak i Haiti i droga do NATO.
6. Członkostwo w NATO i jego wpływ na politykę zagraniczną Polski
7. Proces integracji Polski z Unią Europejską. Układ o stowarzyszeniu ze Wspólnotami Europejskimi i kryteria akcesji. Rokowania akcesyjne.
8. Rola i pozycja Polski w Unii Europejskiej: od jądra na peryferie integracji?
9. Wstępny etap polityki wschodniej; polityka „dwutorowości”, Stosunki Polski z Rosją. Rosyjska obecność wojskowa i "gromadzenie się" nierozwiązalnych problemów.
10. Polityka historyczna i jej wpływ na stosunki z Rosją.
11. Stosunki Polska- Ukraina. Między "adwokatem" a "więźniem przeszłości". Meandry stosunków dwustronnych. Białoruś - trudny sąsiad.
12. Polska w Europie Środkowej. Inicjatywy regionalne i ewolucja Grupy Wyszehradzkiej.
13. W poszukiwaniu nowego paradygmatu. Od osi Wschód-Zachód do Północ-Południe - Trójmorze i perspektywy nowej jakości?
14. Konceptualizacja roli międzynarodowej Polski jako państwa „średniej rangi: role oczekiwane, deklarowane i odgrywane.
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Absolwent zna i rozumie pozycję Polski w Europie i polską politykę zagraniczną K_W16,
Absolwent potrafi interpretować wybrane wydarzenia i procesy z historii Europy K_U02
Kryteria oceniania
Podstawą zaliczenia przedmiotu są:
obecność - 10%
aktywność - 20%
egzamin końcowy - esej. - 70%
Literatura
Czornik Katarzyna, Miron Lakomy (red.), Dylematy polityki bezpieczeństwa Polski na początku drugiej dekady XXI wieku, Regionalny Ośrodek Debaty Międzynarodowej, Katowice 2014.
Czornik Katarzyna, Miron Lakomy, Mieczysław Stolarczyk (red.), Dylematy polityki zagranicznej Polski na początku XXI wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego Katowice 2014.
Domagała A., Integracja Polski z Unią Europejską, Warszawa 2011.
Góralski W. (red.), Przełom i wyzwanie. XX lat polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy 1991-2011, Warszawa 2011.
Kukułka J., Traktaty sąsiedzkie Polski Odrodzonej, Wrocław 1998.
Kuźniar R., Polityka zagraniczna III Rzeczypospolitej, Warszawa 2012.
Łastawski K., Polska racja stanu po wstąpieniu do Unii Europejskiej, Warszawa 2009.
Parzymies S., I. Rysińska (red.), Udział Polski w organizacjach międzynarodowych, Warszawa 2012.
Rachwald A.R., Poland between the Superpowers Security vs. Economic Recovery, Boulder 1983.
Roczniki polskiej polityki zagranicznej 1991-2012.
Roczniki Strategiczne, 1995-2019.
Stolarczyk M., "Kontrowersje wokół militarnego zaangażowania Polski w Iraku", Przegląd Zachodni, 2005, nr 1, s. 63-92.
Stolarczyk M., Zbieżność i różnice interesów w stosunkach polsko-niemieckich w latach 1989–2009, Katowice 2010.
Stolarczyk M. (red.), Stosunki Polski z sąsiadami w pierwszej dekadzie XXI wieku, Katowice 2011.
M. Stolarczyk, Rosja w polityce zagranicznej Polski 1992-2015, Katowice 2016.
Zając J. (red.), Polska w stosunkach międzynarodowych 1945-1989. Wybór dokumentów, Warszawa 2005.
Zając J., Poland's security policy: The West, Russia, and the Changing International Order, Palgrave Macmillan 2016.
Zając J., Udział Polski w misjach pokojowych i stabilizacyjnych na początku XXI wieku, „Krakowskie Studia Międzynarodowe”, 2007, nr 4(IV),
Zając J., R. Zięba, Polska w stosunkach międzynarodowych 1945-1989, Toruń 2005.
Zięba R., „Bezpieczeństwo w polityce zagranicznej RP rządu koalicji Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego”, Stosunki Międzynarodowe – International Relations, 2013, t. 47, nr 1–2, s. 9-33.
Zięba R., "European Security and Defence Identity. The Polish Viewpoint", The Polish Foreign Affairs Digest, 2001, No. 1, s. 183-212.
Zięba R., „Główne problemy w stosunkach polsko-rosyjskich”, Stosunki Międzynarodowe – International Relations, 2018, t. 54, nr 3, s. 9-34.
Zięba R., „’Nowy regionalizm’ w Europie a Polska”, Sprawy Międzynarodowe, 1992, nr 1-2, s. 25-44.
Zięba R., "Transformation of Polish Foreign Policy", The Polish Foreign Affairs Digest, 2004, No. 4, s. 13-45.
Zięba R., Polityka zagraniczna Polski w strefie euroatlantyckiej, Warszawa 2013.
Zięba R., Poland's Foreign and Security Policy: Problems of Compatibility with the Changing International Order, Springer, Cham (Switzerland) 2020.
Zięba R., “The 20th Anniversary of Poland’s Accession to NATO”, [w:] Daniel S. Hamilton, Kristina Spohr, (Eds.), Open Door: NATO and Euro-Atlantic Security After the Cold War, Washington DC: Paul H. Nitze School of Advanced International Studies Johns Hopkins University 2019, s. 197-214.
Zięba R., J. Zając, Budowa zintegrowanego systemu bezpieczeństwa narodowego Polski. Ekspertyza, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, październik 2010.
Zięba R., Międzynarodowe implikacje kryzysu ukraińskiego, „Stosunki Międzynarodowe – International Relations”, 2014, t. 50, nr 2, s. 13–40.
Zięba R., T. Pawłuszko (red), Polityka zagraniczna Polski w zmieniającym się ładzie międzynarodowym: wybrane problemy, Uniwersytet Jana Kochanowskiego, Kielce 2016.