Współczesne konflikty zbrojne 2104-M-D3WKZB-BSS
1. Konflikty zbrojne – podstawowe kwestie definicyjne, typologie i klasyfikacje (m.in. czynniki konstytuujące konflikt zbrojny, problem „progu intensywności przemocy”, konflikty wewnętrzne, zewnętrzne a umiędzynarodowione, konflikt a interwencja, kwestia jednostronnej przemocy – one-sided violence);
2. Współczesne konflikty zbrojne – ujęcie statystyczne, rozkład geograficzny i intensywność
3. Konflikty zbrojne – teorie nt. ewolucji konfliktów (sposobów ich prowadzenia w ujęciu historycznym): koncepcje generacji wojennych A i H Tofflerów i koncepcje pochodne, koncepcja wojen nie-trynitarnych M. van Crevelda
4. Współczesne konflikty zbrojne – teorie nt. przyczyn i źródeł konfliktu (teorie odwołujące się do czynników strukturalnych – R. Cooper; kulturowych - S. Huntington; ekonomicznych i ekologicznych oraz idea konfliktów surowcowych – P. Collier, T. Homer-Dixon; K. Pronińska)
5. Współczesne konflikty zbrojne – koncepcje nt. przebiegu (ogólna charakterystyka konfliktów): koncepcja nowych wojen (M. Kaldor, H. Muenkler), risk-transfer war (M.Shaw), koncepcja „wojny wewnątrz społeczeństw” R. Smitha
6. Wymiar technologiczny współczesnych konfliktów (wpływ technologii na intensywność i przebieg konfliktu, cele i strategie stron itd.): idea RMA i jej następstwa; nowe środki rażenia a sposoby walki (case study - przypadek użycia UAV) – aspekty operacyjne i prawne
7. Wymiar etyczny i kulturowy współczesnych konfliktów zbrojnych (w tym kwestia świadomości międzykulturowej; etyki w konfliktach zbrojnych, idea wojny sprawiedliwej, interwencji humanitarnej i R2P)
8. Nieregularne działania zbrojne (irregular warfare i low intensity conflicts), w tym partyzantka i i operacje przeciwpartyzanckie (counterinsurgency); wojny hybrydowe, "surogackie" (surrogate), per procura (proxy wars)
9. Prywatyzacja przemocy i problem udziału prywatnych firm wojskowych w działaniach zbrojnych
10. Media we współczesnych konfliktach zbrojnych (ewolucja roli mediów w konfliktach zbrojnych w ujęciu historycznym, mediatyzacja konfliktów zbrojnych; efekt CNN i parachute journalism; cyberprzestrzeń a konflikty zbrojne; media a rozwiązywanie konfliktów zbrojnych)
11. Rozwiązywanie konfliktów zbrojnych - prewencja (formy i przejawy, rola wczesnego ostrzegania, sposoby wykorzystania przez organizacje międzynarodowe)
12. Rozwiązywanie konfliktów zbrojnych – tworzenie i utrzymywanie pokoju pokoju (peacekeeping i peacemaking) w drodze negocjacji i/lub interwencji (idea peacekeepingu – krótki zarys rozwoju historycznego; mediacje i negocjacje – uczestnicy, modele; problem deeskalacji konfliktu; proces pokojowy – momenty przełomowe, znaczenie poszczególnych podmiotów, w tym kwestia tzw. spoilers; dopuszczalność i rola interwencji militarnej państw trzecich
13. Rozwiązywanie konfliktów zbrojnych – budowanie pokoju i odbudowa po konflikcie rekonstrukcja (istota, formy i metody, relacja peace building – nation building, podstawowe wyzwania, zwłaszcza kwestia stosunków cywilno-wojskowych oraz militaryzacji pomocy rozwojowej/humanitarnej)
14. Rozwiązywanie konfliktów zbrojnych – rekoncyliacja/pojednanie (istota procesu, podstawowe podmioty uczestniczące i ich rola; problem zadośćuczynienia za doznane w konflikcie krzywdy; podstawowe formy – m.in. komisje prawdy i sprawiedliwości)
15. Próba prognozy dalszej ewolucji konfliktów zbrojnych
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Ogólnie: w sali | W cyklu 2025Z: zdalnie | W cyklu 2026Z: zdalnie |
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
K_W03 (zna i rozumie terminologię, metody, teorię, specyfikę przedmiotową i metodologiczną oraz główne tendencje rozwojowe stosunków międzynarodowych, zwłaszcza w wymiarze relacji politycznych, gospodarczych oraz problemów rozwoju)
K_W04 (zna i rozumie terminologię, metody, teorię, specyfikę przedmiotową i metodologiczną bezpieczeństwa międzynarodowego)
K_W05 (zna i rozumie w pogłębionym zakresie dylematy współczesnej cywilizacji wpływające na rozwój stosunków międzynarodowych i współpracę międzynarodową, w tym ma wiedzę o przyczynach, mechanizmach, dynamice i skutkach procesu globalizacji, zarówno w wymiarze gospodarczym, jak i bezpieczeństwa oraz procesach działania i zmian struktur i instytucji o charakterze politycznym, militarnym, ekonomicznym i społecznym w wymiarze międzynarodowym, ma wiedzę na temat teorii i praktyki podejmowania decyzji politycznych i gospodarczych w strukturach na poziomie państwa narodowego i w skali międzynarodowej),
K_W06 (zna i rozumie kluczowe zagrożenia i wyzwania dla bezpieczeństwa międzynarodowego),
K_W07 (zna i rozumie ekonomiczne, prawne, etyczne i inne uwarunkowania działalności zawodowej w zakresie kierunku studiów, w tym zasady ochrony własności przemysłowej i prawa autorskiego)
K_U01 (potrafi wykorzystać wiedzę teoretyczną i faktograficzną z zakresu stosunków międzynarodowych i powiązanych z nią dyscyplin do pogłębionej analizy genezy, przebiegu i konsekwencji konkretnych procesów oraz zjawisk politycznych, ekonomicznych, kulturowych, wojskowych i prawnych w wymiarze międzynarodowym, jak i krajowym, zwłaszcza w sferze zagadnień związanych z bezpieczeństwem i rozwojem państw; potrafi formułować uzasadnione naukowo opinie na ich temat)
K_U02 (potrafi formułować i rozwiązywać problemy badawcze przy wykorzystaniu wiedzy zdobytej podczas
studiów; używać do tego odpowiednio dobranych metod, technik i narzędzi, w tym technik informacyjno-komunikacyjnych, formułować i testować hipotezy związane z prostymi problemami badawczymi z zakresu kierunku studiów)
K_U03 (potrafi w pogłębionym zakresie komunikować się i prowadzić debatę na tematy dotyczące współczesnych stosunków międzynarodowych, w tym w języku obcym na poziomie B2+ ESOKJ)
K_U04 (potrafi kierować pracą zespołu powołanego dla rozwiązania wybranego problemu badawczego lub podejmować wiodącą rolę w zespole lub współdziałać z innymi osobami w ramach takiego zespołu)
K_K03 (jest gotów do inicjowania działań na rzecz propagowania wiedzy o stosunkach międzynarodowych i bezpieczeństwie międzynarodowym w społeczeństwie)
K_K04 (jest gotów do prawidłowego identyfikowania i rozstrzygania dylematów etycznych związanych z wykonywaniem zawodów z obszaru stosunków międzynarodowych i bezpieczeństwa międzynarodowego)
S1_W03 (zna i rozumie główne tendencje rozwojowe nauk o bezpieczeństwie) K_W04
S1_W06 (zna i rozumie normy regulujące kwestie konfliktów zbrojnych) K_W03, K_W05,
S1_W09 (zna i rozumie dylematy współczesnej cywilizacji mające wpływ na problematykę bezpieczeństwa, w tym na powstawanie zagrożeń dla bezpieczeństwa oraz na tworzenie mechanizmów reagowania na te zagrożenia i rozwiązywania problemów bezpieczeństwa) K_W06
S1_U01 (potrafi wykorzystywać wiedzę teoretyczną i faktograficzną z zakresu nauk o bezpieczeństwie
do formułowania i rozwiązywania problemów bezpieczeństwa) K_U01
S1_U02 (potrafi formułować i testować hipotezy związane z prostymi problemami bezpieczeństwa) K_U02
S1_U03 (potrafi rozwiązywać problemy z zakresu bezpieczeństwa poprzez dobór właściwych źródeł i informacji, krytyczną analizę, syntezę i interpretację tych informacji) K_U01
S1_U05 (potrafi komunikować się i prowadzić debatę na tematy związane z bezpieczeństwem, w tym języku obcym na poziomie B2+, posługując się specjalistyczną terminologią) K_U03
S1_U06 (potrafi kierować pracą w ramach zespołu powołanego dla badania i poszukiwania rozwiązań problemów bezpieczeństwa, współpracować z innymi osobami w ramach takiego zespołu) K_U04,
S1_K04 (jest gotów do inicjowania działań na rzecz realizacji interesu publicznego w projektowaniu strategii bezpieczeństwa oraz rozwiązywaniu problemów z zakresu bezpieczeństwa)
S1_K05 (jest gotów do odpowiedzialnego wykonywania obowiązków zawodowych w pracy powiązanej z problematyką bezpieczeństwa, z uwzględnieniem zmieniających się uwarunkowań i potrzeb społecznych w tym rozwijania własnego dorobku zawodowego, podtrzymywania etosu zawodowego, przestrzegania etyki zawodowej)
Uczestnik zajęć po ich ukończeniu powinien:
- właściwie posługiwać się podstawową terminologią w zakresie studiów nad konfliktami zbrojnymi oraz ich rozwiązywaniem (K_W03; K_W04, K_U03, S1_W03, S1_U05 ; S1_U01)
- stosować najważniejsze koncepcje teoretyczne dotyczące przyczyn wybuchu konfliktów zbrojnych, specyfiki ich przebiegu oraz metod ich rozwiązywania, wskazywać istotę problemu prywatyzacji przemocy oraz wpływu postępu technologicznego na ewolucję konfliktów zbrojnych (K_W03, K_W04, K_U01, K_U02, S1_U01, S1_U02, S1_U03 )
- dokonywać oceny skutków konfliktów zbrojnych oraz efektywności działań służących ich rozwiązaniu. (K_W05, K_W06, K_U01, K_U02, S1_W06, S1_W09, S1_U01, S1_U03)
- posiadać warsztat umożliwiający wieloaspektową analizę współczesnych konfliktów zbrojnych w formie prezentacji grupowej lub indywidualnej (K_W03, K_W04, K_W05, K_W07, K_U03, K_U04, S1_W03, S1_W06, S1_W09, S1_U05, S1_U06)
- diagnozować społeczno-gospodarcze implikacje konfliktów zbrojnych w wymiarze lokalnym, regionalnym i globalnym; (K_W05, K_W06, K_W07, K_U01, K_U02, S1_W06, S1_U01, S1_U02, S1_U03)*
- prezentować, jakie implikacje dla dotkniętego nim jednostki, społeczeństwa i państwa stwarza konflikt zbrojny i w jaki sposób należy nadążyć do jego uniknięcia bądź rozwiązania; identyfikować przypadki związanej z konfliktami zbrojnymi dezinformacji (K_K03, K_K04, S1_K04, S1_K05)*
Kryteria oceniania
Egzamin pisemny (test z pytaniami zamkniętymi wielokrotnego wyboru oraz pytaniami otwartymi)
Praktyki zawodowe
Brak
Literatura
1. B. Balcerowicz, O pokoju, o wojnie. Między traktatem a esejem. Warszawa 2013
2. R. Cooper, Pękanie granic. Porządek i chaos w XXI wieku, Warszawa 2004
3. M. Kaldor, New and Old Wars. Organised Violence in the Global Era, Cambridge-Malden 1999.
4. 5. R. Kuźniar (et.al.), Bezpieczeństwo międzynarodowe, Warszawa 2012.
5. H. Muenkler, Wojny naszych czasów, Kraków 2004
6. J. S. Nye, Konflikty międzynarodowe. Wprowadzenie do teorii i historii
7. SIPRI Yearbook. Armaments, Disarmament and International Security (wydania z ostatnich 5 lat)
8. O. Ramsbotham, T. Woodhouse, H. Miall, Contemporary conflict resolution. Cambridge-Malden 2011
9. R. Smith, Przydatność siły militarnej. Sztuka wojenna we współczesnym świecie, Warszawa 2010
10. L. Freedman, Przyszła wojna, Warszawa 2019
11. A. Krieg, J-M. Rickli, Surrogate Warfare. The Transformation of War in the Twenty-First Century, Washington 2019
13. M. Madej (red.), Wojny Zachodu, Warszawa 2017
14 Conflict barometer (raporty z ostatnich 3 lat)
|
W cyklu 2025Z:
1. B. Balcerowicz, O pokoju, o wojnie. Między traktatem a esejem. Warszawa 2013 |
W cyklu 2026Z:
1. B. Balcerowicz, O pokoju, o wojnie. Między traktatem a esejem. Warszawa 2013 |
Uwagi
|
W cyklu 2025Z:
brak |
W cyklu 2026Z:
brak |