Polityki zagraniczne państw Afryki Subsaharyjskiej 2104-M-D3PZAS-SRG

W ramach przedmiotu będą omawiane następujące zagadnienia:
1. Uwarunkowania polityki zagranicznej państw afrykańskich – uwarunkowania geopolityczne, dziedzictwo kolonializmu, panafrykanizm i idea jedności kontynentu, neutralizm i niezaangażowanie. Uwarunkowania zewnętrzne – ewolucja ładu międzynarodowego i polityka mocarstw.
2. Uwarunkowania, cele i kierunki polityki zagranicznej wybranych państw afrykańskich
- Senegal,
- Ghana
- Nigeria,
- Angola,
- Republika Południowej Afryki (2 etapy – do 1994 r. i po 1994 r.),
- Tanzania,
- Kenia,
- Etiopia,
- Maroko.
3. Regionalizm w polityce zagranicznej państw afrykańskich.
4. Polityka zagraniczna państw afrykańskich a polityka mocarstw (USA, Francja Chiny).

Szacunkowy bilans nakładu pracy studenta (2.0 ECTS = 50 godzin pracy):
Godziny kontaktowe: Udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej – 30h.
Praca własna: Studiowanie lektur i przygotowanie do bieżących zajęć – 12 h.
Praca własna: Przygotowanie eseju zaliczeniowego / projektu analizy polityki zagranicznej wybranego państwa – 8 h.
SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTA: 50 godzin.

W cyklu 2026Z:

Koordynatorzy przedmiotu

Wiesław Lizak

Założenia (opisowo)

Student rozpoczynający przedmiot powinien posiadać podstawową wiedzą z zakresu stosunków międzynarodowych oraz geografii politycznej i historii powszechnej XX i XXI wieku. Powinien wykazywać umiejętność krytycznej analizy tekstów naukowych, źródeł prasowych oraz oficjalnych dokumentów państwowych. Wymagana jest zdolność do samodzielnego formułowania poprawnych argumentów w dyskusji akademickiej oraz przygotowania pisemnych prac analitycznych.

Efekty uczenia się

Wiedza (W):
K_W03 / S2_W01: Objaśnia mechanizmy i rekonstruuje w stopniu pogłębionym cele, priorytety oraz uwarunkowania polityki zagranicznej głównych aktorów państwowych w Afryce Subsaharyjskiej
K_W05 / S2_W07: Syntetyzuje w stopniu pogłębionym złożone dylematy i megatrendy współczesnej cywilizacji (migracje, konflikty, rywalizacja mocarstw) wpływające na obrót dyplomatyczny państw afrykańskich

Umiejętności (U):
K_U01 / S2_U02: Wykorzystuje wiedzę teoretyczną do przeprowadzenia ewaluacji i krytycznej analizy dokumentów strategicznych oraz decyzji dyplomatycznych podejmowanych przez państwa regionu
K_U03 / S2_U05: Argumentuje w dyskusji naukowej i prowadzi debatę na zaawansowanym poziomie na temat roli organizacji regionalnych (np. Unii Afrykańskiej) w dyplomacji wielostronnej [

Kompetencje społeczne (K):K_K01 / S2_K01: Wykazuje gotowość do krytycznej oceny odbieranych treści i posiadanej wiedzy na temat procesów politycznych zachodzących w Afryce Subsaharyjskiej
K_K04 / S2_K04: Samodzielnie planuje ścieżki własnego rozwoju poznawczego i wykazuje odpowiedzialność za rzetelność oraz etykę akademicką w przygotowywanych analizach

Kryteria oceniania

Wymogi formalne i kryteria oceny:
Limit nieobecności: Studenci mogą mieć maksymalnie 2 nieobecności w semestrze. Każdą kolejną nieobecność należy nadrobić poprzez udział w konsultacjach z wykładowcą lub napisanie eseju (o objętości ok. 5 stron maszynopisu) na temat związany z opuszczonymi zajęciami.
Kryteria oceny końcowej (waga): [
Pisemna analiza (esej) dotycząca polityki zagranicznej wybranego kraju regionu: 50%. Merytoryczny udział w dyskusjach podczas zajęć: 50%.

Zasady korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (AI):
Zgodnie z uchwałą nr 29/2025 Rady Dydaktycznej Wydziału Nauk Przyrodniczych i Matematyki z dnia 7 maja 2025 r., w ramach niniejszego kursu obowiązuje 3. poziom skali wykorzystania AI: edycja wspomagana przez AI. Studenci mogą korzystać z narzędzi AI wyłącznie w celu korekty językowej, stylistycznej i redakcyjnej własnych tekstów, aby udoskonalić ostateczną wersję pracy. Niedopuszczalne jest wykorzystywanie narzędzi AI do generowania struktury pracy, hipotez czy treści merytorycznych.

Praktyki zawodowe

Brak.

Literatura

1. E. J. Jaremczuk, Konflikt kongijski, Toruń 2006
2. B. Kaczyński, Organizacja Jedności Afrykańskiej. Charakter i działalność, Warszawa 1976
3. M. M. Kenig-Witkowska, Unia Afrykańska ze stanowiska prawa międzynarodowego, „Państwo i Prawo” 2003, nr 9, s. 41-57
4. J. Krasuski, Wspólnota Francuska w Afryce. Communaute, Poznań 1983
5. J. Kukułka, Historia współczesna stosunków międzynarodowych. 1945-2000, Warszawa 2000
6. W. Lizak, Afrykańskie instytucje bezpieczeństwa, Warszawa 2012
7. T. Łętocha, Granice i spory terytorialne w Afryce, Warszawa 1973
8. T. Łętocha, Wybrane współczesne problemy polityczne Afryki, Warszawa 1973
9. M. Malinowski, Cień Marsa nad Czarnym Lądem, Warszawa 1986,
10. M. Malinowski, Ekspansja RPA na Czarnym Lądzie, „SM” 1982, nr 10
11. M. Malinowski, Ideologie afrykańskie, Wrocław 1986, s. 26-52
12. J. Mantel-Niećko, M. Ząbek (red.), Róg Afryki. Historia i współczesność, Warszawa 1999
13. J. J. Milewski, Polityka zagraniczna Nigerii, Warszawa 1972
14. J. J. Milewski, W. Lizak (red.), Stosunki międzynarodowe w Afryce, Warszawa 2002,
15. S. Parzymies, Spór wokół Sahary Zachodniej, „Sprawy Międzynarodowe 1976, nr 3
16. M. W. Solarz, Republika Południowej Afryki. Trwałość czy zmierzch potęgi w regionie, Warszawa 1999
17. K. Trzciński, Wojny w Liberii i Sierra Leone, Warszawa 2002
18. B. Davidson, Społeczna i polityczna historia Afryki w XX wieku, Warszawa 2011
19. M. Meredith, Historia wspólczesnej Afryki. Pół wieku niepodległości, Warszawa 2011
20. B. Sidi Diallo, Afrykański regionalny system bezpieczeństwa zbiorowego w świetle prawa międzynarodowego, Poznań 2018
21. D. Faloyin, Afryka to nie państwo, Kraków 2024
22. A. Polus, Afryka Subsaharyjska w stosunkach międzynarodowych
23. W. Lizak, Separatyzmy w stosunkach międzynarodowych w Afryce, Politeja 2024, nr 21(2(89)), s.139-158 oraz inne artykuły w tym tomie
24. J. Czerep, Wybijanie się Afryki na podmiotowość w stosunkach międzynarodowych, Politeja 2025, nr 22(2(96/1)), s. 115-130