Ekonomia rozwoju 2104-M-D1EKRO

Przedmiot prezentuje teoretyczne i empiryczne aspekty ekonomii rozwoju. Omówione zostaną główne kierunki debaty na temat przezwyciężania problemów państw rozwijających się, analiza praktycznych doświadczeń państw Afryki, Azji, Ameryki Łacińskiej, Karaibów i Pacyfiku w zakresie przyspieszania rozwoju gospodarczo-społecznego oraz uwarunkowania likwidacji ubóstwa w państwach rozwijających się.

Cele przedmiotu:
• Przedstawienie głównych kierunków i wyników debaty na temat uwarunkowań rozwoju społeczno-gospodarczego.
• Analiza praktycznych doświadczeń krajów rozwijających się (Afryki, Azji, Ameryki Łacińskiej, Karaibów i Pacyfiku) w zakresie przyspieszania rozwoju gospodarczo-społecznego i ograniczania rozmiarów ubóstwa.
• Omówienie szans, barier i globalnych uwarunkowań likwidacji ubóstwa w państwach słabo rozwiniętych (LDCs).
• Wykształcenie umiejętności pozyskiwania, interpretacji i krytycznej analizy wskaźników ekonomicznych i społecznych dotyczących szeroko rozumianego rozwoju społeczno-gospodarczego.

Nakład pracy studenta (Bilans punktów ECTS)
SUMARYCZNY NAKŁAD PRACY STUDENTÓW: 50 godzin
LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2.0 ECTS (1 ECTS = 25 godzin)
Struktura nakładu pracy studenta:
• Udział w wykładach: 20 godzin.
• Przygotowanie do zajęć (lektura literatury obowiązkowej, analiza danych statystycznych): 5 godzin.
• Przygotowanie krótkiego eseju (studium przypadku): 10 godzin.
• Przygotowanie do egzaminu końcowego: 15 godzin.

W cyklu 2025Z:

Plan zajęć:

1. Zajęcia organizacyjne
o Omówienie warunków zaliczenia
o Przedstawienie programu zajęć i literatury przedmiotu

2. Badanie wzrostu i rozwoju
o Ekonomia rozwoju i studia nad rozwojem
o Geneza ekonomii rozwoju jako dyscypliny badawczej
o Początki badania zagadnień wzrostu i rozwoju
o Ekonomia rozwoju od lat 80. XX wieku

3. Dualizm rozwojowy we współczesnym świecie (2 zajęcia)
o Państwa rozwijające się – problemy z definicją
o Cechy charakterystyczne państw rozwijających się
o Wzrost i rozwój gospodarczy
 Klasyfikacja państw wg Banku Światowego
 Miary wzrostu i rozwoju gospodarczego
o Zróżnicowanie państw pod względem wybranych wskaźników
o Państwa najmniej rozwinięte (LDCs)

4. Ubóstwo i nierówności społeczne
o Ubóstwo w świecie
o Absolutne vs. względne ubóstwo
o Pomiar ubóstwa (linie ubóstwa, HPI & MPI)
o Pomiar nierówności (współczynnik Giniego)
o Ubóstwo i nierówności a rozwój gospodarczy
o Kwestia niedożywienia
o Case study: ubóstwo w wybranym regionie (państwie), strategie zwalczania ubóstwa, walka z głodem i niedożywieniem, wpływ nierówności dochodowych na rozwój gospodarczy w wybranym regionie (państwie), przyczyny nierówności dochodowych w wybranym regionie (państwie)

5. Teorie wzrostu i rozwoju gospodarczego (2 zajęcia)
o Modele wzrostu
 Model Harroda-Domara
 Model Solowa
 Teorie wzrostu endogenicznego
o Koncepcje rozwojowe
 Teoria A. Lewisa
 Teoria rozwoju stadialnego
 Błędne koło ubóstwa
 Rozwój gospodarczy i kapitał ludzki
 Pozostałe koncepcje rozwoju
o Consensus waszyngtoński – geneza, pojęcie i krytyka, współczesne re-interpretacje
o Milenijne Cele Rozwoju (MDGs) & Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs)
o Pojęcie inkluzywnego wzrostu

6. Czynniki demograficzne i urbanizacja w państwach rozwijających się
o Przyrost naturalny na przestrzeni wieków
 Tempo przyrostu naturalnego
 Czas podwojenia populacji
o Ludność świata (charakterystyka poszczególnych regionów)
o Przyczyny i skutki wysokiego przyrostu demograficznego w krajach rozwijających się
o Urbanizacja w krajach rozwijających się
o Case study: kontrola liczby urodzeń (Chiny, Singapur, Korea Południowa, Indie); problemy wielkich miast (na przykładzie wybranego miasta lub regionu)

7. Rola państwa w procesie rozwoju
o Planowanie gospodarcze w państwach rozwijających się
o Słabości rynku i słabości państwa
o Bariery rozwoju
o Strategie rozwoju
o Różne formy kapitalizmu
o Koncepcja developmental state
o Case study: developmental state w Azji Południowej i Wschodniej (Korea Południowa, Singapur), czy jest możliwe developmental state w Afryce, państwo i rozwój – przykład Botswany…

8. Rolnictwo, przemysł i handel w państwach rozwijających się (2 zajęcia)
o Rolnictwo w krajach rozwijających się – informacje podstawowe
o Specyfika rolnictwa w poszczególnych regionach świata
o Rolnictwo a rozwój gospodarczy: szansa czy ciężar???
o Rolnictwo a industrializacja
o Industrializacja jako strategia rozwoju
o Państwa rozwijające się w systemie gospodarki światowej
o Case study: zielona rewolucja, żywność transgeniczna, problemy rolnictwa wybranych regionów, industrial cluster, Fair Trade, polityka przemysłowa i handlowa wybranych państw (Tajwan, Kenia, Etiopia, Brazylia)…
o
9. Egzamin pisemny (ostatnie zajęcia)
o Test 1-krotnego wyboru
o Definicje
o Wymień…
o Krótkie pytania opisowe

W cyklu 2026Z:

Koordynatorzy przedmiotu

Karina Jędrzejowska

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia

w sali

Założenia (opisowo)

Brak formalnych wymagań wstępnych. Zalecana jest podstawowa wiedza z zakresu makroekonomii, mikroekonomii oraz stosunków międzynarodowych.

Efekty uczenia się

Efekty uczenia się przypisane do przedmiotu w programie studiów (K_W03, K_W05, K_U01, K_U03, K_U04, K_K02, K_K03, K_K05):

Wiedza
K_W03 Syntetyzuje w pogłębionym zakresie terminologię, teorie i metody ekonomii rozwoju oraz porównuje klasyczne i współczesne koncepcje wzrostu i rozwoju.
K_W05 Objaśnia w pogłębionym zakresie mechanizmy ubóstwa, nierówności, przemian demograficznych i globalizacji w państwach Globalnego Południa oraz ocenia rolę państwa i instytucji międzynarodowych w kształtowaniu procesów rozwojowych.

Umiejętności
K_U01 Analizuje genezę, przebieg i skutki procesów rozwojowych, integruje wiedzę teoretyczną z danymi empirycznymi oraz formułuje uzasadnione naukowo wnioski o strategiach rozwoju.
K_U03 Argumentuje w debacie dotyczącej ubóstwa, nierówności i polityki rozwojowej, wykorzystując specjalistyczną terminologię oraz wyniki badań i raportów organizacji międzynarodowych.
K_U04 Uczestniczy w pracy zespołu analizującego wybrany problem rozwojowy, rozdziela zadania, integruje wyniki pracy i prezentuje wspólne rekomendacje.

Kompetencje społeczne
K_K02 Weryfikuje granice własnej wiedzy, dobiera wiarygodne źródła i zasięga opinii ekspertów przy rozwiązywaniu złożonych problemów rozwojowych.
K_K03 Inicjuje działania upowszechniające rzetelną wiedzę o rozwoju i proponuje rozwiązania służące ograniczaniu ubóstwa oraz nierówności.
K_K05 Projektuje wykonalne i innowacyjne rozwiązania problemów rozwojowych, oceniając ich skutki ekonomiczne i społeczne z perspektywy państwa, rynku i społeczności lokalnych.

Kryteria oceniania

Warunki formalne zaliczenia (warunki i osiągnięcia niezbędne do zaliczenia przedmiotu):
• Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uzyskanie co najmniej 60/100 punktów łącznie.
• Student musi uzyskać ponad 50% punktów w każdym komponencie oceny: co najmniej 36/70 punktów z testu pisemnego oraz co najmniej 16/30 punktów z projektu grupowego. Niespełnienie któregokolwiek z tych progów skutkuje niezaliczeniem przedmiotu niezależnie od łącznej liczby punktów.
• Korzystanie z narzędzi SI jest dopuszczalne na poziomie 2: wyłącznie pomocniczo, do wyszukiwania inspiracji, korekty językowej lub uporządkowania materiału; student samodzielnie przygotowuje treść merytoryczną, weryfikuje źródła i ujawnia zakres użycia SI zgodnie z uchwałą Rady Dydaktycznej WNPiSM nr 29/2025.
Metody i kryteria weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się:
1. Test pisemny — pytania zamknięte: K_W03, K_W05, K_U01, K_U03, K_K02
• Waga i wartość punktowa: 70% oceny końcowej (maksymalnie 70 punktów).
• Minimalny próg zaliczenia komponentu: 36/70 punktów.
2. Projekt grupowy — analiza wybranego problemu kluczowego dla rozwoju państw Globalnego Połdudnia lub analiza wybranych wyzwań dla wyzwanego państwa rozwijającego się oraz prezentacja rekomendacji: K_U01, K_U03, K_U04, K_K02, K_K03, K_K05
• Waga i wartość punktowa: 30% oceny końcowej (maksymalnie 30 punktów).
• Praca w grupach 3-4 osobowych, przygotowanie eseju/raportu. raport powinien liczyć 5–7 stron (2000–3000 słów, cytowania w tekście) + bibliografia (nie wliczana do limitu).
• Kryteria oceniania: dobór i krytyczna ocena źródeł oraz danych — 0–8 pkt; poprawność metodologiczna i jakość analizy — 0–8 pkt; argumentacja, wnioski i rekomendacje — 0–8 pkt; jasność prezentacji i edycja tekstu — 0–6 pkt.
• Minimalny próg zaliczenia komponentu: 16/30 punktów.
• Lista propozycji tematów do analizy zostanie udostępniona na platformie Kampus najpóźniej w dniu rozpoczęcia zajęć.

Skala oceniania:
• 0–59 pkt lub nieosiągnięcie ponad 50% punktów w którymkolwiek komponencie: ocena 2.0 (niedostateczny).
• 60–68 pkt: ocena 3.0 (dostateczny).
• 69–76 pkt: ocena 3.5 (dostateczny plus).
• 77–84 pkt: ocena 4.0 (dobry).
• 85–92 pkt: ocena 4.5 (dobry plus).
• 93–100 pkt: ocena 5.0 (bardzo dobry).

Praktyki zawodowe

Nie dotyczy.

Literatura

Literatura obowiązkowa:
• Todaro M.P., Smith S.C., Economic Development, 13th ed., Pearson, 2025 (lub wcześniejsze wydanie).
• Artykuły i raporty ze stron organizacji międzynarodowych (UNDP, UNCTAD, MFW, Grupa Banku Światowego) wskazane przez Prowadzącą i umieszczone na platformie Kampus.
• Prezentacje do wykładów udostępnione na platformie Kampus.

Literatura zalecana:
• Bagiński, P., Czaplicka, K., Szczyciński, J., Międzynarodowa współpraca na rzecz rozwoju, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2009;
• Bartkowiak, R., Ekonomia rozwoju, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2013;
• Bąkiewicz, A., U. Żuławska (red.), Rozwój w dobie globalizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2010;
• Cohen, J., Easterly, W., What Works in Development? Thinking Big and Thinking Small, Brooking Institution Press 2009.
• Dauncey E. et al., The Companion to Development Studies, Routledge 2024.
• de Janvry A. & E. Sadoulet, Development Economics. Theory and Practice, Routledge 2021.
• Easterly, W., The Elusive Quest for Growth. Economists’ Adventures and Misadventures in the Tropics, MIT Press, London 2001.
• Fiedor, B., Kociszewski, K. (red.), Ekonomia rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław 2010.
• Kopiński, D., Pomoc rozwojowa: teoria i polityka, Difin, Warszawa 2011. Piasecki, R. (red.), Ekonomia rozwoju, PWE, Warszawa 2011.
• Meier, G.M., Rauch, J.E., Leading Issues in Economic Development, 8th ed., Oxford U. Press, 2005.
• Miklaszewski, Stanisław (red.), Kraje rozwijające się w światowym systemie gospodarczym, Difin, Warszawa 2007.
• Nawrot, K., Kraje rozwijające się we współczesnej gospodarce światowej. Przyczynek do ekonomii rozwoju, Scholar, Warszawa 2014;
• Perkins, D.H, Radelet, S., Lindauer, D.L., Economics of Development, 6th edition, W.W. Norton & Company 2006.
• Piasecki, R. (red.), Ekonomia rozwoju, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, wydanie 2 zmienione, Warszawa 2011;
• Piasecki, R., Rozwój gospodarczy a globalizacja, PWN, Warszawa 2003.
• Ray, D., Development Economics, Princeton University Press, 1998;
• Sachs, J., The End of Poverty: Economic Possibilities for Our Time, Penguin Press 2005 / Sachs, J., Koniec z nędzą – Zadanie dla naszego pokolenia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006;
• Sen, A., Development as Freedom, Anchor Books 2000.
• Soubbotina, T.P., Beyond Economic Growth, Second Edition, The World Bank 2004 (online);
• Thirwall, A.P., Growth & Development, with Special Reference to Developing Economies, wydanie 8 lub nowsze (Thirlwall, A.P., Pacheco-López, P., Economics of Development: Theory and Evidence).

W cyklu 2025Z:

o Todaro, M.P., Smith, S.C., Economic Development, wydanie 10 lub nowsze;
o Piasecki, R. (red.), Ekonomia rozwoju, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, wydanie 2 zmienione, Warszawa 2011;
o Bartkowiak, R., Ekonomia rozwoju, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2013;
o Bagiński, P., Czaplicka, K., Szczyciński, J., Międzynarodowa współpraca na rzecz rozwoju, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2009;
o Bąkiewicz, A., U. Żuławska (red.), Rozwój w dobie globalizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2010;
o Miklaszewski, S. (red.), Kraje rozwijające się w światowym systemie gospodarczym, Difin, Warszawa 2007;
o Nawrot, K., Kraje rozwijające się we współczesnej gospodarce światowej. Przyczynek do ekonomii rozwoju, Scholar, Warszawa 2014;
o Meier, Rauch, Leading Issues in Economic Development, wydanie 8 lub nowsze
o Ray, D., Development Economics, Princeton University Press, 1998;
o Sachs, J., Koniec z nędzą – Zadanie dla naszego pokolenia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006;
o Soubbotina, T.P., Beyond Economic Growth, Second Edition, The World Bank 2004 (online);
o Bhargava, V.. Global Issues for Global Citizens : An Introduction to Key Development Challenges, The World Bank 2006;
o Thirwall, A.P., Growth & Development, with Special Reference to Developing Economies, wydanie 8 lub nowsze (Thirlwall, A.P., Pacheco-López, P., Economics of Development: Theory and Evidence).