Migracje międzynarodowe 2104-L-D6MIMI
Tematy wymienione w sylabusie mogą obejmować więcej niż jedne zajęcia i nie muszą odpowiadać w sposób bezpośredni poszczególnym spotkaniom. W zależności od tempa realizacji kursu oraz bieżących wydarzeń wybrane zagadnienia mogą być łączone lub omawiane w innej kolejności niż wskazana w planie zajęć.
Zajęcia 1. Migracje międzynarodowe: wprowadzenie
Definicja migracji międzynarodowych i związane z nią niejednoznaczności pojęciowe. Podstawowe terminy i kategorie migracji. Pomiar procesów migracyjnych oraz interpretacja danych migracyjnych. Skala i wzorce migracji międzynarodowych.
Główne zagadnienie: jak migracje są definiowane, liczone i analizowane.
Zajęcia 2. Migracje międzynarodowe w perspektywie historycznej
Historia migracji i mobilności ludzkiej. Główne fale migracyjne oraz przełomowe momenty strukturalne. Uwarunkowania współczesnych procesów migracyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem Europy i świadomością zróżnicowania regionalnego na świecie.
Główne zagadnienie: historyczne korzenie współczesnych wzorców migracji.
Zajęcia 3. Teorie migracji międzynarodowych
Naukowe wyjaśnienia migracji. Podejścia ekonomiczne, socjologiczne, politologiczne i interdyscyplinarne. Mocne strony i ograniczenia teorii migracji. Wyzwania związane z teoretyzowaniem procesów migracyjnych.
Główne zagadnienie: ramy teoretyczne analizy migracji.
Zajęcia 4. Migracje a państwo: polityka migracyjna
Rola państwa w regulowaniu migracji. Konstruowanie polityki imigracyjnej. Skuteczność polityk migracyjnych. Liberalny paradoks w zarządzaniu migracjami. Interesy państwa, kontrola oraz ograniczenia międzynarodowe.
Główne zagadnienie: migracje z perspektywy państwa.
Zajęcia 5. Zarządzanie migracjami w Unii Europejskiej
Unia Europejska jako wielopoziomowy system zarządzania migracjami. Podział kompetencji między UE a państwa członkowskie. Przestrzeń Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości. Wspólny Europejski System Azylowy, zarządzanie granicami i eksternalizacja kontroli migracyjnej. Nowy Pakt UE o Migracji i Azylu: cele, kluczowe instrumenty, mechanizmy solidarności, podział odpowiedzialności oraz towarzyszące mu kontrowersje polityczne. Napięcia między solidarnością, odpowiedzialnością i suwerennością.
Główne zagadnienie: europeizacja i reforma polityk migracyjnych i azylowych.
Zajęcia 7–8. Studium przypadku: Polska wobec presji migracyjnej
Presja migracyjna i reakcje państwa. Podejście Polski do międzynarodowych reżimów migracyjnych i uchodźczych. Kontestacja, dostosowanie oraz selektywna implementacja norm międzynarodowych.
Główne zagadnienie: empiryczne zastosowanie teorii i analizy polityk.
Zajęcia 9. Migracje międzynarodowe a zmiana klimatu
Związki między zmianami środowiskowymi a migracją. Przemieszczenia wywołane zmianą klimatu oraz debaty wokół pojęcia „uchodźców klimatycznych”. Prawne i polityczne wyzwania migracji środowiskowych. Reakcje państw i społeczności międzynarodowej.
Główne zagadnienie: zmiana klimatu jako nowy czynnik migracji.
Zajęcia 10. Migranci w państwach przyjmujących
Integracja osób z doświadczeniem migracyjnym: wymiary społeczne, ekonomiczne, polityczne i kulturowe. Modele integracji: asymilacja versus wielokulturowość. Diaspory i wspólnoty transnarodowe. Udział polityczny imigrantów.
Główne zagadnienie: migranci jako aktorzy w społeczeństwach przyjmujących.
Zajęcia 11. Instytucje międzynarodowe i zarządzanie migracjami
Globalne i regionalne zarządzanie migracjami. Rola Organizacji Narodów Zjednoczonych, IOM i UNHCR. Globalny Pakt w sprawie Migracji oraz Globalny Pakt na rzecz Uchodźców. Wskaźniki zarządzania migracjami. Wyzwania środowiskowe oraz koordynacja międzynarodowa.
Główne zagadnienie: międzynarodowe regulacje i zarządzanie migracjami.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024L: | W cyklu 2025L: |
Efekty kształcenia
Osoba po udziale w zajęciach:
-zna i rozumie najważniejsze fakty, zjawiska oraz problemy z zakresu migracji międzynarodowych (K_W01; K_W03)
-zna i rozumie prawne, społeczno-gospodarcze i polityczne uwarunkowania migracji międzynarodowych oraz współpracy międzynarodowej w zakresie migracji międzynarodowych (K_W05)
- potrafi prawidłowo interpretować zjawiska w obszarze migracji międzynarodowych, merytorycznie argumentować i formułować spójne wnioski dotyczące migracji międzynarodowych (K_U01; K_U02)
Po udziale w zajęciach osoba uczestnicząca zapoznaje się z podstawową literaturą naukową dotyczącą migracji międzynarodowych oraz z głównymi trendami badawczymi w zakresie migracji międzynarodowych (K_K03; K_K05)
Kryteria oceniania
Test/Projekt/Praca roczna
Forma zaliczenia test na ostatnich zajęciach.
Dopuszczany poziom użycia AI w trakcie zajęć: 2
Skala:
OCENY - SKALA:
95-100 proc.: bdb
88-94 proc.: db+
75-87 proc.: db
68-74 proc.: dst+
60-67 proc.: dst
0-59 proc.: ndst
Literatura
Literatura podstawowa:
- 30 wykładów o migracjach, red. nauk. M.Lesinska, M. Okólski, WUW, Warszawa 2023.
-de Haas, H. How Migration Really Works, Penguing Books, 2024 (dostępne polskie tłumaczenie)
- de Haas, H., S. Castles, i M. J. Miller. The Age of Migration: International Population Movements in the Modern World. 6th ed. London / New York / Dublin: Bloomsbury Academic, 2022.
- Hollifield, J. F., i N. Foley, eds. Understanding Global Migration. Stanford, CA: Stanford University Press.
Literatura uzupełniająca:
Alba, R., i V. Nee. “Rethinking Assimilation Theory for a New Era of Immigration.” International Migration Review 31 (1997): 826–874.
Anderson, R., i S. Blinder. “Briefing: Who Counts as a Migrant? Definitions and their Consequences.” The Migration Observatory at the University of Oxford, 17 January 2017. http://www.migrationobservatory.ox.ac.uk/wp-content/uploads/2016/04/Briefing-Who_Counts_Migrant.pdf
Arango, J. “Explaining Migration.” International Social Science Journal 165 (2000): 283–296.
Brubaker, R. “The Return of Assimilation? Changing Perspectives on Immigration and Its Sequels in France, Germany, and the United States.” Ethnic and Racial Studies 24(4) (2001): 531–548.
Castles, S. “Why Migration Policies Fail.” Ethnic and Racial Studies 27(2) (2004): 205–227.
Czaika, M., and H. de Haas. “The Effectiveness of Immigration Policies.” Population and Development Review 39, no. 3 (2013): 487–508. http://www.jstor.org/stable/23655336.
Graham, P., i J. Hoffman. Introduction to Political Theory. 4th ed. London: Routledge, 2022.
Gurak, D. T., i F. Caces. “Migration Networks and the Shaping of Migration Systems.” W International Migration Systems: A Global Approach, red. M. Kritz, L. L. Lim, i H. Zlotnik, 150–176. Oxford: Clarendon Press, 1992.
Hollifield, J. F. “The Emerging Migration State.” International Migration Review 38 (2004): 885–912. https://doi.org/10.1111/j.1747-7379.2004.tb00223.x
Joppke, C. “Immigration Challenges the Nation-State.” W Challenge to the Nation-State, 5–48. New York: Oxford University Press, 2001.
Joppke, C. “Multiculturalism and Immigration: A Comparison of the United States, Germany, and Great Britain.” Theory and Society 25(4) (1996): 449–500.
Kymlicka, W. “Immigration, Citizenship, Multiculturalism: Exploring the Links.” W The Politics of Immigration, red. S. Spencer, 195–208. Oxford: Blackwell, 2003.
Massey, D. S., et al. “Theories of International Migration: A Review and Appraisal.” Population and Development Review 19(3) (1993): 431–466. http://www.jstor.org/stable/2938462
Münz, R. “A Continent of Migration: European Mass Migration in the Twentieth Century.” New Community 22(2) (1996): 201–226.
Poulain, M., i N. Perrin. “Is the Measurement of International Migration Flows Improving in Europe?” Working Paper No. 12, UN Statistical Commission and EUROSTAT, 16 May 2001.
Rex, J. “Multiculturalism and Political Integration in Modern Nation States.” W Migration in the New Europe: East–West Revisited, red. A. Górny i P. Ruspini. London: Palgrave Macmillan, 2004.
Rumbaut, R. G. “Assimilation and Its Discontents.” W Race and Ethnicity: Comparative and Theoretical Approaches, red. J. Stone i R. Dennis, 237–259. Malden: Blackwell, 2003.
Salt, J., i J. Stein. “Migration as a Business.” International Migration 35(4) (1997): 467–494.
Shacknove, A. E. “Who Is a Refugee?” Ethics 95(2) (1985): 274–284.
Thielemann, E. “Does Policy Matter? On Governments’ Attempts to Control Unwanted Migration.” European Institute Working Paper 2003-02 (2004): 1–33.
Weiner, M. “Security, Stability, and International Migration.” International Security 17(3) (1992–1993): 91–126. http://www.jstor.org/stable/2539131
Wood, W. B. “Forced Migration: Local Conflicts and International Dilemmas.” Annals of the Association of American Geographers 84(4) (1994): 607–634.
• URL – http://www.migrationinformation.org
• URL – http://www.migrationpolicy.org
• URL- https://worldmigrationreport.iom.int/
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: