Stosunki międzynarodowe na obszarze poradzieckim 2104-L-D5SMOP

Po zakończeniu kursu student/ka:
- w sposób zaawansowany objaśnia tendencje w stosunkach międzynarodowych w przestrzeni poradzieckiej;
- charakteryzuje w stopniu zaawansowanym państwa poradzieckie i ich polityk zagraniczne;
- definiuje na poziomie zaawansowanym historyczne, kulturowe, społeczne, ekonomicznych, militarne i inne uwarunkowaniach stosunków międzynarodowych w regionie;
- swobodnie wyszukuje, weryfikuje oraz analizuje informacje na temat stosunków międzynarodowych na obszarze poradzieckim;
- krytycznie ocenia polityki zagraniczne państw poradzieckich;
- formułuje przemyślane konkluzje na ten temat i prognozować trendy rozwojowe;
- dostrzega powiązania między polityką wewnętrzną i zagraniczną państw poradzieckich;
- interpretuje złożone problemy związanych ze stosunkami międzynarodowymi w regionie i inicjować dyskusję na ten temat;
- identyfikuje odpowiednie źródła potrzebne do rozwiązania danego problemu poznawczego.

K_W03; K_W05; K_W06; K_U01; K_U02; K_U04; K_U05; K_K01; K_K02.

Zaliczenie na ocenę.
Studenci uzyskają zaliczenie na podstawie:
- aktywność podczas zajęć polegająca na merytorycznym udziale w dyskusjach, zwłaszcza umiejętności formułowania pytań badawczych i przeprowadzaniu analiz w celu udzielenia na nie odpowiedzi oraz prezentowaniu aktualnej wiedzy na tematy związane z przedmiotem zajęć - 40% oceny;
- kolokwium końcowe (w formie testu) – 60% oceny.

Dopuszczalne 2 nieobecności w semestrze. Nieobecności przekraczające limit wymagają zaliczenia na dyżurach.

Skala korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji (SI): poziomu 1 wg. skali AIAS (The Artificial Intelligence Assessment Scale), czyli: BRAK SI. Weryfikacja efektów uczenia się jest przeprowadzana całkowicie bez pomocy sztucznej inteligencji. Studenci polegają wyłącznie na swojej wiedzy, zrozumieniu i umiejętnościach. Sztuczna inteligencja nie może być wykorzystywana w żadnym momencie oceniania.

Wszystkie aktywności podczas konwersatorium muszą być realizowane z zachowaniem samodzielności, zasad etycznych, ochrony własności intelektualnej oraz przepisów obowiązujących na UW i WNPiSM dotyczących stosowania narzędzi SI (uchwała nr 14 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 13 lipca 2020 r. w sprawie wytycznych dotyczących standardów i procedur postępowania w przypadku przygotowywania prac zaliczeniowych i dyplomowych z naruszeniem prawa na Uniwersytecie Warszawskim, uchwała nr 75 Uniwersyteckiej Rady ds. Kształcenia z dnia 11 września 2026 r; w sprawie wytycznych dotyczących korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia oraz Uchwała Rady Dydaktycznej WNPiSM nr 29/2025 z dnia 7 maja 2025 r. w sprawie szczegółowych zasad korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji w procesie kształcenia).

Literatura podstawowa:
A..Czyż, Obszar poradziecki w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Katowice 2023.
M, Raś, Cele oddziaływań politycznych Federacji Rosyjskiej, w: T. Stępniewski (red.), Rosja wobec państw Europy Środkowej i Wschodniej: zagrożenia pozamilitarne, Lublin 2021.
M. Raś, A. Włodkowska, Bezpieczeństwo obszaru WNP, w: R. Zięba (red.), Bezpieczeństwo międzynarodowe po zimnej wojnie, Warszawa 2008.
M. Raś, A. Włodkowska, Bezpieczeństwo obszaru WNP, w: R. Zięba (red.), Bezpieczeństwo międzynarodowe w XXI wieku, Warszawa 2018.
Roczniki Strategiczne z lat 1995/96–2025/26 (fragmenty dot. polityki zagr. Rosji oraz stosunków międzynarodowych na obszarze poradzieckim)

Literatura uzupełniająca:
V. Avioutskii, Aksamitne rewolucje, Warszawa 2007;
S. Bieleń (red.), Wizerunki międzynarodowe Rosji, Warszawa 2011;
T. Bodio, W. Jakubowski (red.), Przywództwo i elity polityczne w krajach WNP, Warszawa 2010.
A. Curanović, Przeznaczeni do wielkości! Poczucie misji w polityce zagranicznej Przypadek Rosji, Warszawa 2020.
M. David, T. Romanova (red.), The Routledge Handbook of EU-Russia Relations, Abingdon, Oxon; New York, NY; 2021;
M. Domańska, Uwarunkowania procesów integracyjnych i dezintegracyjnych na obszarze poradzieckim, Warszawa 2013;
A. Elmuradov, Russia and EU in the New World Disorder. Revisiting Sovereignty and Balance of Power in the Study of Russian Foreign Policy, Oxon-New York 2023;
J. Getka, J. Darczewska, Ruś porwana? Rosyjska wojna o tożsamość Ukrainy, Warszawa 2022;
A. Gil, T. Kapuśniak (red.), Polityka wschodnia Polski, Lublin-Warszawa 2009;
R. Grodzki, Wojna gruzińsko – rosyjska 2008. Przyczyny – przebieg – skutki, 2009;
A. Halonen, K. Frazier, W cieniu świętej księgi, Wołowiec 2010;
W. Hilz, S. Minasyan, M. Raś (red.), Ambiguities of Europe’s Eastern Neighbourhood: Perspectives from Germany and Poland, Wiesbaden 2020.
K. Janicki, Źródła nienawiści, Kraków-Warszawa 2009;
K. Iwańczuk, T. Kapuśniak (red.), Region Kaukazu w stosunkach międzynarodowych, Lublin 2008;
T. Kapuśniak, K. Fedorowicz, M. Gołoś (red.), Białoruś, Mołdawia i Ukraina wobec wyzwań współczesnego świata, Lublin 2009;
S. Kardaś, Dyplomacja energetyczna Federacji Rosyjskiej 1992-2025, Poznań 2025;
S. Kardaś, M. Kaczmarski, Z prądem rzeki. Międzynarodowe spory wodno-energetyczne w regionie Azji Centralnej, Warszawa 2012;
R. Kuźniar, Porządek międzynarodowy. Perspektywa ontologiczna, Warszawa 2019;
W. Marciniak, Rozgrabione imperium, Kraków 2001, s. 90–100 i 169–204;
C. Masala, Jeśli Rosja wygra. Scenariusz, Warszawa 2025;
E. Matuszek, Narody Północnego Kaukazu. Historia – kultura – konflikty 1985 – 1991, Toruń 2007;
E. Mironowicz, Polityka zagraniczna Białorusi 1990-2010, Białystok 2011;
G. Motyka (rozmowa z A. Brzezieckim), O polityce historycznej, Polsce, Ukrainie i Rosji, Kraków 2026, rozdziały III-VIII;
M. Pietraś, T. Kapuśniak, Ukraina w stosunkach międzynarodowych, Lublin 2007;
M. Raś, Aktywność międzynarodowa regionów Federacji Rosyjskiej, Warszawa 2018;
M. Raś, Charakterystyka państw Europy Wschodniej i Kaukazu Południowego, w: A. Szeptycki (red.), Między sąsiedztwem a integracją, Warszawa 2011;
M. Raś, Ewolucja polityki zagranicznej Rosji wobec Stanów Zjednoczonych i Europy Zachodniej w latach 1991-2001, Warszawa 2005;
M. Raś, Polityka Rosji wobec Ukrainy i jej implikacje dla ładu międzynarodowego w Europie, w: K. Czornik, M. Lakomy, M. Stolarczyk (red.), Implikacje konfliktu ukraińskiego dla polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Polski. Aspekty polityczne, wojskowe, gospodarcze oraz społeczne, Katowice 2015.
M. Raś, Problemy graniczne Federacji Rosyjskiej, Polityka Wschodnia 2012, nr 2;
M. Raś, Rosja wobec świata islamu, Studia Wschodnie Instytutu Europy Środkowo -Wschodniej 2013;
M. Raś, "Rosyjski imperializm" czy "zachodni ekspansjonizm"? Konkurencyjne narracje akademickie w odniesieniu do źródeł konfliktu Unia Europejska – Rosja, w: T. Kubin, J. Łapaj-Kucharska, T. Okraska (red.), Wokół teoretycznych i praktycznych aspektów stosunków międzynarodowych, Katowice 2020;
P. Robinson, Russia's World Order. How Civilizationism Explains the Conclict With the West, New York 2025;
T. Stępniewski (red.), Nowa Wielka Gra w regionie Azji Centralnej, Lublin-Warszawa 2012;
A. Szeptycki, Ukraina wobec Rosji. Studium zależności, Warszawa 2013;
I. Topolski, Polityka Federacji Rosyjskiej wobec państw Europy Wschodniej, Lublin 2013;
A. Tsygankov, Russian Realism. Defending "Derzhava' in International Relations, Oxon-New York 2022;
A. Wierzbicki, Etnopolityka w Azji Centralnej, Warszawa 2008;
A. Włodkowska, Polityka Federacji Rosyjskiej na obszarze Wspólnoty Niepodległych Państw, Toruń 2006;
Analizy, raporty i inne materiały dotyczące obszaru poradzieckiego Ośrodka Studiów Wschodnich w Warszawie oraz Instytutu Europy Środkowej (wcześniej: Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej) w Lublinie.
Współczesna Azja Centralna – seria prac nt. poradzieckich republik środkowoazjatyckich pod redakcją T. Bodio, Warszawa 2002–2005.