Stosunki międzynarodowe w Europie 2104-L-D5SMEU
Treści zajęć obejmują następujące zakresy tematyczne:
definicja i pojęcie Europy oraz kryteria wyodrębniania europejskich subregionów;
historyczne, geograficzne, demograficzne, polityczne i społeczne uwarunkowania stosunków międzynarodowych w Europie;
Europa po II wojnie światowej: konsekwencje wojny, podział kontynentu, początek zimnej wojny i kształtowanie się bloków polityczno-wojskowych;
powstanie i funkcjonowanie bloku wschodniego oraz procesy integracyjne w Europie Zachodniej;
Europa i świat zewnętrzny po II wojnie światowej, relacje z USA i ZSRR, odprężenie oraz przemiany lat 70. i 80.;
rozpad realnego socjalizmu, Jesień Ludów, dezintegracja ZSRR i zmiana układu sił w Europie;
nowy porządek międzynarodowy po 1989 roku, integracja byłych państw komunistycznych ze strukturami zachodnimi oraz procesy integracyjne w Europie Środkowo-Wschodniej;
Unia Europejska, NATO, Rada Europy i OBWE jako instytucjonalne ramy współpracy w Europie;
bezpieczeństwo Europy, stosunki transatlantyckie, spory i konflikty oraz zagrożenia wynikające z polityki Rosji;
współczesne wyzwania europejskie: migracje, energetyka, ekologia, kryzysy gospodarcze, terroryzm, nacjonalizm i populizm, zagrożenia zdrowotne oraz odporność państw i społeczeństw;
specyfika regionów europejskich: kraje jądra integracji, Wyspy Brytyjskie, Europa Północna, Europa Południowa, nowe państwa członkowskie, Bałkany Zachodnie oraz obszar WNP.
Zajęcia mają charakter konwersatoryjny. Obejmują krótkie wprowadzenia prowadzącej, analizę tekstów źródłowych i opracowań naukowych, pracę w grupach, dyskusję moderowaną, analizę fragmentów filmów historycznych i współczesnych oraz omawianie wybranych studiów przypadku.
Bilans nakładu pracy studenta (2 ECTS):
udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej - 30 godzin;
studiowanie literatury i przygotowanie do bieżących zajęć - 10 godzin;
praca z materiałami źródłowymi, filmami i dokumentami wskazanymi przez prowadzącą - 5 godzin;
samodzielne powtórzenie materiału i przygotowanie do testu końcowego - 4 godziny;
udział w teście końcowym lub konsultacjach/zaliczeniu ustnym w drugim terminie - 1 godzina.
Sumaryczny nakład pracy studenta: 50 godzin. Liczba punktów ECTS: 2.
|
W cyklu 2025Z:
1) Uwarunkowania |
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student po zakończeniu kursu osiąga następujące efekty uczenia się:
Wiedza (W)
K_W03: charakteryzuje w zaawansowanym stopniu głównych państwowych i niepaństwowych aktorów stosunków międzynarodowych w Europie, w tym państwa, Unię Europejską, NATO, Radę Europy, OBWE, organizacje społeczne, ruchy polityczne oraz wybrane podmioty gospodarcze.
K_W05: wyjaśnia prawne, społeczno-gospodarcze i polityczne uwarunkowania rozwoju stosunków międzynarodowych i współpracy międzynarodowej w Europie po 1945 roku.
K_W06: klasyfikuje europejskie regiony i subregiony oraz objaśnia właściwe dla nich współczesne wyzwania polityczne, gospodarcze, społeczne i bezpieczeństwa.
Umiejętności (U)
K_U01: interpretuje zjawiska polityczne, ekonomiczne, kulturowe, wojskowe i prawne w Europie, wykorzystując wiedzę teoretyczną, dane empiryczne, źródła historyczne, dokumenty instytucjonalne oraz aktualne opracowania naukowe.
K_U02: formułuje argumenty i spójne wnioski dotyczące przemian w Europie z użyciem specjalistycznego języka nauki o stosunkach międzynarodowych.
K_U04: organizuje pracę własną i współdziała z innymi osobami w ramach krótkich zadań zespołowych poświęconych analizie tekstów źródłowych, filmów, dokumentów i studiów przypadku.
K_U05: planuje własne uczenie się, uzupełnia wiedzę o bieżących wydarzeniach europejskich oraz łączy wiedzę historyczną z analizą współczesnych procesów politycznych i bezpieczeństwa.
Kompetencje społeczne (K)
K_K01: krytycznie ocenia własną wiedzę oraz odbierane treści dotyczące Europy, w tym przekazy medialne, narracje polityczne i uproszczone interpretacje procesów międzynarodowych.
K_K02: uznaje znaczenie wiedzy eksperckiej, literatury naukowej, dokumentów instytucjonalnych i opinii specjalistów w wyjaśnianiu złożonych problemów europejskich.
Kryteria oceniania
Warunki formalne
Obecność na konwersatorium jest sprawdzana.
Student może mieć maksymalnie dwie nieobecności w semestrze bez konieczności ich odrabiania.
Trzecia i każda kolejna nieobecność wymagają odrobienia materiału podczas dyżuru dydaktycznego prowadzącej. Odrobienie polega na krótkiej rozmowie problemowej dotyczącej tematyki opuszczonych zajęć i wskazanych materiałów lub – po uzgodnieniu z prowadzącą – wykonaniu indywidualnego zadania dotyczącego opuszczonego bloku tematycznego.
Ponadlimitowa nieobecność powinna zostać odrobiona w terminie uzgodnionym z prowadzącą, nie później niż do końca zajęć dydaktycznych w danym semestrze.
Warunkiem uzyskania zaliczenia przedmiotu jest rozliczenie wszystkich ponadlimitowych nieobecności.
W przypadku dłuższej usprawiedliwionej nieobecności wynikającej z przyczyn losowych lub zdrowotnych sposób uzupełnienia efektów uczenia się jest ustalany indywidualnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami Uniwersytetu Warszawskiego.
Forma zaliczenia
Pierwszy termin zaliczenia ma formę pisemnego testu jednokrotnego wyboru obejmującego materiał z całego kursu, lektury obowiązkowe, omawiane dokumenty i materiały źródłowe.
Do uzyskania oceny pozytywnej konieczne jest zdobycie co najmniej 51% punktów.
Drugi termin ma formę zaliczenia ustnego podczas dyżuru dydaktycznego prowadzącej. Student odpowiada na pytania dotyczące materiału z całego kursu oraz dokonuje krótkiej analizy problemowej wybranego zagadnienia.
Bieżąca praca na zajęciach obejmuje analizę tekstów źródłowych, dokumentów, opracowań naukowych, materiałów audiowizualnych, dyskusję oraz zadania zespołowe. Zadania te mają charakter formatywny i służą weryfikacji efektów odnoszących się do umiejętności i kompetencji społecznych; nie mają odrębnej wagi procentowej w ocenie końcowej.
Skala oceniania testu
poniżej 51% – 2,0;
51–60% – 3,0;
61–70% – 3,5;
71–80% – 4,0;
81–90% – 4,5;
91–100% – 5,0.
Mapowanie efektów uczenia się na metody weryfikacji
K_W03 – test końcowy / zaliczenie ustne.
K_W05 – test końcowy / analiza dokumentów / zaliczenie ustne.
K_W06 – test końcowy / analiza przypadków / zaliczenie ustne.
K_U01 – pytania problemowe w teście, analiza źródeł i case studies, zaliczenie ustne.
K_U02 – dyskusja problemowa, zadania konwersatoryjne, zaliczenie ustne.
K_U04 – zadania wykonywane w grupach podczas zajęć.
K_U05 – przygotowanie do zajęć, analiza aktualnych wydarzeń, test i zaliczenie ustne.
K_K01 – krytyczna analiza źródeł, przekazów medialnych i narracji politycznych podczas zajęć.
K_K02 – praca z literaturą naukową, dokumentami instytucjonalnymi i analizami eksperckimi.
Zasady korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji
Poziom 1 – test końcowy i zaliczenie ustne: korzystanie z narzędzi sztucznej inteligencji jest niedopuszczalne.
Poziom 2 – przygotowanie do zajęć: narzędzia SI mogą być wykorzystywane wyłącznie jako pomoc techniczna, np. do porządkowania własnych notatek, objaśniania pojęć lub przygotowania planu samodzielnej nauki.
Narzędzia SI nie mogą zastępować samodzielnej lektury literatury, analizy materiałów źródłowych ani krytycznego myślenia. Student ponosi odpowiedzialność za poprawność merytoryczną wykorzystywanych informacji oraz powinien weryfikować je w literaturze naukowej, dokumentach i źródłach wskazanych przez prowadzącą.
Literatura
Literatura obowiązkowa – znajomość wybranych fragmentów, wskazywanych przez prowadzącą przed zajęciami, jest niezbędna do zaliczenia przedmiotu:
S. Parzymies, Stosunki międzynarodowe w Europie 1945–2022, wyd. V poprawione i rozszerzone, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2022 – wybrane rozdziały wskazane przez prowadzącą.
C. Hill, M. Smith, S. Vanhoonacker (eds.), International Relations and the European Union, 4th ed., Oxford University Press, Oxford 2023 – wybrane rozdziały.
S. Keukeleire, T. Delreux, The Foreign Policy of the European Union, 3rd ed., Bloomsbury Academic, London 2022 – wybrane rozdziały.
R. Youngs, Geoliberal Europe and the Test of War, Agenda Publishing, 2024 – wybrane rozdziały.
Rocznik Strategiczny – najnowszy dostępny rocznik oraz wybrane teksty z wcześniejszych roczników dotyczące Europy, NATO, UE, Rosji i bezpieczeństwa europejskiego.
NATO, NATO 2022 Strategic Concept, Madrid 2022 – wybrane fragmenty.
NATO, The Hague Summit Declaration, 25 czerwca 2025 r. – wybrane fragmenty.
Rada Unii Europejskiej, Strategiczny kompas na rzecz bezpieczeństwa i obrony, 2022 – wybrane fragmenty.
Rada Europejska, Strategic Agenda 2024–2029, 2024 – wybrane fragmenty.
Komisja Europejska / Wysoki Przedstawiciel UE, White Paper for European Defence – Readiness 2030, 2025 – wybrane fragmenty.
Literatura uzupełniająca:
P. D’Anieri, Ukraine and Russia: From Civilized Divorce to Uncivil War, 2nd ed., Cambridge University Press, Cambridge 2023.
N. Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, Znak, Kraków – wybrane fragmenty jako tło historyczne.
J. Kłoczowski, H. Łaszkiewicz (eds.), East-Central Europe in European History. Themes & Debates, IEŚW, Lublin 2009 – wybrane fragmenty.
R. Zięba, Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego. Koncepcje – struktury – funkcjonowanie, Scholar, Warszawa 2004 – wybrane fragmenty dotyczące ewolucji instytucjonalnej, traktowane jako literatura historyczna.
J. Zielonka, Europa jako imperium. Nowe spojrzenie na Unię Europejską, PISM, Warszawa 2007 – wybrane fragmenty jako klasyczna interpretacja modelu integracji europejskiej.
Aktualne analizy i raporty OSW, PISM oraz dokumenty NATO, UE, Rady Europy i OBWE wskazywane przez prowadzącą w zależności od aktualności omawianych zagadnień.
|
W cyklu 2025Z:
D.P. Calleo, Rethinking Europe's future, Princeton University Press, Princeton – Oxford 2001 |
W cyklu 2026Z:
Literatura podstawowa |