Stosunki międzynarodowe w Europie 2104-L-D5SMEU
Treści zajęć obejmują następujące zakresy tematyczne:
definicja i pojęcie Europy oraz kryteria wyodrębniania europejskich subregionów;
historyczne, geograficzne, demograficzne, polityczne i społeczne uwarunkowania stosunków międzynarodowych w Europie;
Europa po II wojnie światowej: konsekwencje wojny, podział kontynentu, początek zimnej wojny i kształtowanie się bloków polityczno-wojskowych;
powstanie i funkcjonowanie bloku wschodniego oraz procesy integracyjne w Europie Zachodniej;
Europa i świat zewnętrzny po II wojnie światowej, relacje z USA i ZSRR, odprężenie oraz przemiany lat 70. i 80.;
rozpad realnego socjalizmu, Jesień Ludów, dezintegracja ZSRR i zmiana układu sił w Europie;
nowy porządek międzynarodowy po 1989 roku, integracja byłych państw komunistycznych ze strukturami zachodnimi oraz procesy integracyjne w Europie Środkowo-Wschodniej;
Unia Europejska, NATO, Rada Europy i OBWE jako instytucjonalne ramy współpracy w Europie;
bezpieczeństwo Europy, stosunki transatlantyckie, spory i konflikty oraz zagrożenia wynikające z polityki Rosji;
współczesne wyzwania europejskie: migracje, energetyka, ekologia, kryzysy gospodarcze, terroryzm, nacjonalizm i populizm, zagrożenia zdrowotne oraz odporność państw i społeczeństw;
specyfika regionów europejskich: kraje jądra integracji, Wyspy Brytyjskie, Europa Północna, Europa Południowa, nowe państwa członkowskie, Bałkany Zachodnie oraz obszar WNP.
Zajęcia mają charakter konwersatoryjny. Obejmują krótkie wprowadzenia prowadzącej, analizę tekstów źródłowych i opracowań naukowych, pracę w grupach, dyskusję moderowaną, analizę fragmentów filmów historycznych i współczesnych oraz omawianie wybranych studiów przypadku.
Bilans nakładu pracy studenta (2 ECTS):
udział w konwersatoriach w sali dydaktycznej - 30 godzin;
studiowanie literatury i przygotowanie do bieżących zajęć - 10 godzin;
praca z materiałami źródłowymi, filmami i dokumentami wskazanymi przez prowadzącą - 5 godzin;
samodzielne powtórzenie materiału i przygotowanie do testu końcowego - 4 godziny;
udział w teście końcowym lub konsultacjach/zaliczeniu ustnym w drugim terminie - 1 godzina.
Sumaryczny nakład pracy studenta: 50 godzin. Liczba punktów ECTS: 2.
|
W cyklu 2025Z:
1) Uwarunkowania |
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student po zakończeniu kursu osiąga następujące efekty uczenia się:
Wiedza (W)
K_W03: charakteryzuje w zaawansowanym stopniu głównych państwowych i niepaństwowych aktorów stosunków międzynarodowych w Europie, w tym państwa, Unię Europejską, NATO, Radę Europy, OBWE, organizacje społeczne, ruchy polityczne oraz wybrane podmioty gospodarcze.
K_W05: wyjaśnia prawne, społeczno-gospodarcze i polityczne uwarunkowania rozwoju stosunków międzynarodowych i współpracy międzynarodowej w Europie po 1945 roku.
K_W06: klasyfikuje europejskie regiony i subregiony oraz objaśnia właściwe dla nich współczesne wyzwania polityczne, gospodarcze, społeczne i bezpieczeństwa.
Umiejętności (U)
K_U01: interpretuje zjawiska polityczne, ekonomiczne, kulturowe, wojskowe i prawne w Europie, wykorzystując wiedzę teoretyczną, dane empiryczne, źródła historyczne, dokumenty instytucjonalne oraz aktualne opracowania naukowe.
K_U02: formułuje argumenty i spójne wnioski dotyczące przemian w Europie z użyciem specjalistycznego języka nauki o stosunkach międzynarodowych.
K_U04: organizuje pracę własną i współdziała z innymi osobami w ramach krótkich zadań zespołowych poświęconych analizie tekstów źródłowych, filmów, dokumentów i studiów przypadku.
K_U05: planuje własne uczenie się, uzupełnia wiedzę o bieżących wydarzeniach europejskich oraz łączy wiedzę historyczną z analizą współczesnych procesów politycznych i bezpieczeństwa.
Kompetencje społeczne (K)
K_K01: krytycznie ocenia własną wiedzę oraz odbierane treści dotyczące Europy, w tym przekazy medialne, narracje polityczne i uproszczone interpretacje procesów międzynarodowych.
K_K02: uznaje znaczenie wiedzy eksperckiej, literatury naukowej, dokumentów instytucjonalnych i opinii specjalistów w wyjaśnianiu złożonych problemów europejskich.
Kryteria oceniania
Warunki formalne zaliczenia przedmiotu:
Pierwszy termin zaliczenia ma formę pisemnego testu jednokrotnego wyboru przeprowadzanego podczas ostatnich zajęć.
Drugi termin ma formę zaliczenia ustnego na dyżurze wykładowcy. Zaliczenie ustne obejmuje materiał z całego kursu oraz krótką analizę problemową wybranego zagadnienia.
Do uzyskania oceny pozytywnej konieczne jest osiągnięcie co najmniej 51% punktów z testu albo pozytywne zaliczenie odpowiedzi ustnej w drugim terminie.
Praca na zajęciach obejmuje analizę tekstów źródłowych, filmów historycznych i współczesnych, opracowań naukowych oraz krótkie zadania zespołowe. Te elementy służą realizacji i weryfikacji efektów umiejętnościowych i kompetencyjnych, ale nie są osobnym składnikiem oceny punktowej.
Dopuszczalny poziom stosowania narzędzi sztucznej inteligencji (SI):
Poziom 1 podczas testu końcowego oraz zaliczenia ustnego: korzystanie z narzędzi SI jest niedopuszczalne.
Poziom 2 podczas przygotowania do zajęć: narzędzia SI mogą służyć wyłącznie jako pomoc techniczna, np. do porządkowania notatek, wyjaśniania pojęć lub przygotowania planu samodzielnej nauki. Nie mogą zastępować samodzielnej lektury, analizy źródeł ani krytycznego myślenia.
Student odpowiada za poprawność merytoryczną każdej informacji wykorzystanej w toku zajęć i powinien weryfikować ją w literaturze naukowej, dokumentach oraz źródłach wskazanych przez prowadzącą.
Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się:
1. Pisemny test końcowy - pytania jednokrotnego wyboru.
Przypisane efekty uczenia się: K_W03, K_W05, K_W06, K_U01, K_U02, K_U05, K_K01, K_K02.
Test sprawdza znajomość faktów, pojęć, procesów historycznych i współczesnych, rozumienie uwarunkowań współpracy i konfliktów w Europie oraz umiejętność wyboru poprawnej interpretacji zjawisk międzynarodowych.
Waga: 100% oceny końcowej w pierwszym terminie.
2. Zaliczenie ustne w drugim terminie.
Przypisane efekty uczenia się: K_W03, K_W05, K_W06, K_U01, K_U02, K_U04, K_U05, K_K01, K_K02.
Student odpowiada na pytania dotyczące materiału z całego kursu oraz analizuje wybrany problem z zakresu stosunków międzynarodowych w Europie. Weryfikowana jest wiedza, umiejętność argumentacji, krytyczna ocena źródeł i zdolność łączenia procesów historycznych ze współczesnymi wyzwaniami.
3. Bieżące zadania konwersatoryjne.
Przypisane efekty uczenia się: K_U01, K_U02, K_U04, K_U05, K_K01, K_K02.
Zadania obejmują pracę z tekstami źródłowymi, fragmentami filmów, dokumentami instytucjonalnymi i opracowaniami naukowymi. Mają charakter ćwiczeniowy i służą sprawdzeniu, czy student potrafi analizować materiały, współpracować w grupie, formułować wnioski i krytycznie oceniać treści.
Skala oceniania testu końcowego:
poniżej 51% - ocena 2.0 (niedostateczny);
51-60% - ocena 3.0 (dostateczny);
61-70% - ocena 3.5 (dostateczny plus);
71-80% - ocena 4.0 (dobry);
81-90% - ocena 4.5 (dobry plus);
91-100% - ocena 5.0 (bardzo dobry).
Literatura
Literatura obowiązkowa – znajomość wybranych fragmentów, wskazywanych przez prowadzącą przed zajęciami, jest niezbędna do zaliczenia przedmiotu:
S. Parzymies (red.), Dyplomacja czy siła? Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych, Scholar, Warszawa 2009.
R. Zięba, Instytucjonalizacja bezpieczeństwa europejskiego. Koncepcje – struktury – funkcjonowanie, Scholar, Warszawa 2004.
L. Jesień (red.), Zmiana i kontynuacja. Polityka europejska wybranych państw Unii Europejskiej, PISM, Warszawa 2008.
J. Kłoczowski, H. Łaszkiewicz (red.), East-Central Europe in European History. Themes & Debates, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 2009.
„Rocznik Strategiczny” – najnowsze dostępne roczniki, wybrane rozdziały dotyczące Europy, UE, NATO, Rosji i bezpieczeństwa międzynarodowego.
Dokumenty źródłowe: NATO Strategic Concept 2022; Strategiczny kompas UE 2022; wybrane komunikaty Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej, NATO, OBWE i Rady Europy.
Literatura uzupełniająca:
N. Davies, Europa. Rozprawa historyka z historią, Znak, Kraków 1998.
J. Zielonka, Europa jako imperium. Nowe spojrzenie na Unię Europejską, PISM, Warszawa 2007.
I. Krastev, S. Holmes, Światło, które zgasło. Jak Zachód zawiódł swoich wyznawców, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2020.
T. Garton Ash, Homelands. A Personal History of Europe, Yale University Press, New Haven 2023.
P. Mickiewicz, H. Wyligała (red.), Dokąd zmierza Europa? Nacjonalizm, separatyzm, migracje – nowe wyzwania Unii Europejskiej, Wydawnictwo Naukowe DSW, Wrocław 2009.
A. D. Rotfeld (red.), Dokąd zmierza świat, PISM, Warszawa 2008.
D. Popławski (red.), Małe państwa Europy. Specyfika systemu politycznego i aktywności międzynarodowej, ASPRA-JR, Warszawa 2009.
J. Stańczyk, Przeobrażenia międzynarodowego układu sił w Europie na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, ISP PAN – Fundacja im. Friedricha Eberta, Warszawa 1999.
R. Zenderowski, A. Rudowski (red.), Zjawiska i procesy dezintegracji w postzimnowojennej Europie, UKSW, Warszawa 2009.
|
W cyklu 2025Z:
D.P. Calleo, Rethinking Europe's future, Princeton University Press, Princeton – Oxford 2001 |
W cyklu 2026Z:
Literatura obligatoryjna, której znajomość jest niezbędna do zaliczenia przedmiotu: |